• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
تاعزىم 29 قاڭتار, 2026

تۇڭعىش ديپلوماتقا قۇرمەت

80 رەت
كورسەتىلدى

استاناداعى ءنازىر تورەقۇلوۆ اتىنداعى №35 مەكتەپ-ليتسەيدە «ن.تورەقۇلوۆ – كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, عالىم, قازاقتان شىققان تۇڭعىش كاسىبي ەلشى» اتتى عىلىمي كونفەرەنتسيا ءوتىپ, ءبىلىم وشاعىندا تۇلعانىڭ مۋزەيى اشىلىپ, كەۋدەمۇسىنى قويىلدى.

سالتاناتتى باسقوسۋعا مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى قۋا­نىش ايتاحانوۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى قازىبەك يسا, ماڭعىستاۋ وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى جاڭبىرباي ماتاەۆ, سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى حالىقارالىق اقپارات كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەرلان جەتى­باەۆ, ساۋد ارابياسىنىڭ قا­زاق­ستان­داعى ەلشىلىگىنىڭ حاتشىسى عاسسان ءال-ءاحمادي, ارداگەر ديپلومات, پرو­فەسسور, ءنازىرتانۋشى سايلاۋ باتىرشا ۇلى, باسقا دا ازاماتتار قاتىستى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ونىڭ كۇرەس­كەرلىك جولىن ۇلگى ەتە وتىرىپ: «ۇلت نا­مىسىن بيىك ۇستانعان الاش الىپ­تارىنىڭ ەسىمدەرىن حالقىمىز قا­شاندا قۇرمەتپەن ەسكە الادى. ءنازىر تورەقۇلوۆ – ەل جادىندا ساق­تالعان تۇلعالاردىڭ ءبىرى, بەلگىلى مەملەكەت قايراتكەرى, قازاقتان شىققان تۇڭعىش كاسىبي ديپلومات», دەپ وڭ باعا بەرگەن ەدى. ءوز كەزەگىندە بۇل جيىن دا وسى پىكىردى ايقىنداي تۇسۋىمەن ەرەكشەلەندى.

مەكتەپتەگى مۇراجايعا 40-قا جۋىق قۇندى جادىگەر قويىلعان. وندا تاريحي قۇجاتتار, سيرەك كى­تاپ­­تار, كونە بۇيىمدار, ءنازىر تورە­قۇل ۇلى تۋرالى ەڭبەكتەر توپ­تاس­تىرىلعان. تۇركىستان وبلىس­تىق تا­ريحي-مادەني-ەتنوگرافيالىق ور­­­­تالىققا قاراستى ءنازىر تو­رە­قۇ­لوۆ مۋزەيىنىڭ «ۇلت رۋحىن كوتەرگەن تۇلعا: ءنازىر تورەقۇ­لوۆ» اتتى كوش­پەلى كورمەسى, تەاتر­لان­­دىرىلعان ادەبي كومپوزيتسيا ۇسى­نىلدى. بۇدان كەيىن ء«نازىر تورەقۇل ۇلى جولى» دەرەكتى ءفيلمى كورسەتىلدى. ونىڭ ستسەناريىن جازۋشى, جۋرناليست جارىلقاپ بەيسەنباي ۇلى مەن مادەنيەتتانۋشى ابىلايحان قالنازاروۆ جازعان. ءتۇسىرىلىم تۇلعا بيوگرافيا­سى­نىڭ بۇرىن-سوڭدى قوزعالماعان قاباتى – تۇركىلىك ماسشتابتاعى قايراتكەرلىگى مەن الاشوردا وكىل­دەرىمەن مۇرات­تاس­تىعىن كورسە­تۋىمەن قۇندى.

قۋانىش ايتاحان ۇلى ايتۋلى تۇل­عانىڭ قايراتكەرلىك جولى, وسكەن ور­تاسى, ازاماتتىق بولمىسىنا كە­ڭىنەن توقتالدى. بۇدان كەيىن سىرت­قى ىستەر ءمينيسترى ەرمەك كو­شەرباەۆ­تىڭ, «اmanat» پارتيا­سىنىڭ ات­قارۋ­شى حاتشىسى داۋلەت كارىبەك­تىڭ قۇتتىقتاۋ حاتتارى وقىلدى.

ء«نازىر تورەقۇلوۆ – مەملە­كەتتىلىكتىڭ بيىك دەڭگەيىن كورسە­تىپ, حالىقارالىق ارەنادا قازاق ديپلوماتياسىنىڭ ىرگەتاسىن قالاعان ايتۋلى قايراتكەر. ونىڭ پاراساتى مەن ءبىلىمى, ەل الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى مەن ادامدىق ارىنا ادالدىعى – بۇگىنگى جاس ۇرپاق ءۇشىن ناعىز وتانسۇيگىشتىكتىڭ جارقىن ۇلگىسى. ديپلوماتيالىق مۇرا رەتىندە سىرتقى ىستەر مي­نيسترلىگىندە 2003 جىلدان بەرى ءنا­زىر تورەقۇلوۆ اتىنداعى ارنايى مەدالمەن ەڭ ۇزدىك ديپلو­مات­تاردىڭ ماراپاتتالۋى – قاي­رات­كەر ەسىمىنىڭ مەملەكەتتىك دەڭ­گەي­دە قاستەرلەنۋىنىڭ دالەلى», دەلىن­گەن سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىندا.

سونداي-اق ء«نازىر تورەقۇلوۆ» حالىقارالىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور جاپپار جۇماننىڭ ء«نازىر تورەقۇلوۆ – رەفورماتور, اعارتۋشى, عالىم», بەلگىلى جازۋشى, قوعام قايراتكەرى, ءنازىرتانۋ­شى جولتاي ءالماش ۇلىنىڭ ء«نازىر تورەقۇل ۇلىنىڭ رۋحاني مۇراسى», ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورىنىڭ قور قىزمەتى جونىندەگى ورىنباسارى الىبەك كۇزەرباەۆتىڭ «ت.رىسقۇ­لوۆ, س.قوجانوۆ, ن.تورەقۇلوۆتار جەرلەنگەن ورىن – «كوممۋناركا» جو­نىندە» اتتى بايان­دامالارى تىڭدالدى.

جاپپار جۇمان: ء«وزىنىڭ قىسقا ءومىرىن ءنازىر تورەقۇلوۆ تولىعىمەن ۇلتىنا, ونىڭ بولاشاعىنا ارنادى. تۇركىستان ورتالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى رەتىندە حال­قى­مىزدىڭ جاعدايىن, ءال-اۋقا­تىن جاق­سارتۋ, ولاردىڭ رۋحاني مادە­نيەتىن ارتتىرۋ, مادەنيەت, ءبىلىم وشاق­تارىن كوبەيتۋ, جاس­تاردى تار­بيەلەۋدەگى ەڭبەگى ۇشان تەڭىز. ول تەك قانا قازاق حالقى ەمەس, بۇكىل تۇركى تىل­دەس حالىقتاردىڭ ماق­تانى­شى­نا اينالدى. ءومىر جولىنىڭ ­بار­لىق كەزەڭىندە حالىقتارمەن ەتەنە ارا­لاسىپ, ولار­دى مادەنيەت­كە, ادەبيەتكە ۇندەدى», ­دەدى.

ء«نازىر تورەقۇلوۆ» حالىق­ارالىق قورى اتالعان مەكتەپتىڭ ۇزدىك ءۇش وقۋشىسى – ايسانا تۇكپيەۆا, ايساۋلە سۇندەتوۆا, بەي­بارىس ايتقازينوۆقا تۇلعا اتىنان شاكىرتاقى تاعايىنداپ, ونى ارنايى تاپسىردى, بۇل ءۇردىس ودان ءارى جالعاسىن تاباتىنى اتاپ ءوتىل­دى. كونفەرەنتسيا سوڭىندا ارنايى قارار قابىلدانىپ, وندا تۇلعا­نىڭ ەسىمىن جاڭعىرتۋ, ەلىنە سىڭىر­گەن ەڭبەگىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا الداعى ۋاقىتتا قولعا الىنۋعا ءتيىس اۋقىمدى ءىس-شارالار توپتاماسى قامتىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار