«ناعاشىبايدىڭ توي جاساعىسى كەلدى...»تىنىمباي نۇرماعامبەتوۆتىڭ عالامات ءبىر شىعارماسى وسىلاي باستالادى. جازۋشى تۋىندىلارىمەن تانىس وقىرمان وسى سويلەمنىڭ وزىنە-اق ءتاپ-ءتاۋىر كەڭكىلدەپ ك ۇلىپ الار ەدى. قاراپتان-قاراپ توي جاساعىسى كەلگەن ناعاشىبايدىڭ بۇدان كەيىنگى ارەكەتتەرىنىڭ كۇلكى شاقىرارىن تىنىمبايمەن سىرلاس وقىرمان وڭاي اڭعارار ەدى. بىراق بىرەۋدى كۇلدىرە قويايىن دەپ جۇرگەن ناعاشىباي بار ما؟ ارينە, جوق. سويتە تۇرا, قادام باسقان سايىن ەرىكسىز ەزۋ تارتقىزا بەرەتىن كەيىپكەر قىلىعى ءبىزدى كۇلدىرىپ قانا قويا ما؟ تاعى دا كەلىسە المايمىز.
سول ناعاشىباي الپىس جىلدىعىمدى اتاپ وتەيىن دەپ ءمۇسىر قۇرداسىنا بارعاندا مۇسەكەڭ جايباراقات قانا: «الپىس جىلدىعىندا توي جاسايتىنداي سەن نەمەنە... بۇرىن-سوڭدى ەل باسقارىپ پا ەدىڭ؟ ناعاشىباي دەگەن ارباكەشتىڭ الپىس جىلدىعىنا ارنالعان تويىمىز بار ەدى دەگەندى جۇرتقا قالاي ايتامىز؟», دەيدى عوي. وسىدان-اق ەندىگى تارتىلار جەلىنىڭ دە ءازىل-وسپاقتان كەندە تۇسپەيتىنىن ويلاپ وقىرمان كوڭىلى تاعى ءبىر كوتەرىلىپ قالادى.
ناعاشىباي اقىرى توي جاسايتىن بولادى-اۋ ءبىر كەزدە. ۇلىن ۇيلەندىرمەك. شاپقىلاپ تاعى دا مۇسىرگە بارادى. قۇرداسى بۇل جولى قارسى بولا قويمايدى. توي جاساۋىنا ناعاشىبايدان بەتەر مۇددەلى بولىپ وتىرعان وقىرماننىڭ دا موينىنان جۇك تۇسكەندەي جەڭىلدەپ قالادى. نەمەرەسى ەكەۋى سۇتكە نان تۋراپ جەپ وتىرعان ءمۇسىر: «ال نە ويلاناتىنى بار, قيمىلدا», دەپ قالعان مەزەتتە ناعاشىباي مەن بالىمدى قويا تۇرىپ, ءوزىڭىز-اق توي قامىنا كىرىسىپ كەتۋگە شاق قالاسىز.
بيىل سەكسەنگە تولعان جازۋشى تىنىمباي شىعارماشىلىعىن وقىرمان جاقسى بىلسە كەرەك. ءبىرى ء«بورىبايدىڭ تىماعىن يت الىپ قاشقان قىس» اڭگىمەسىن جاقسى كورەدى. ەندى ءبىرى «مەشكەيدى» جوعارى باعالايدى. «ايقاي», «اۋعاندىق قۇستار», «شال, مايا جانە جەل», «كەلىن», «اتاقونىس», قاي-قايسىسىن الايىق, سىرلى الەمگە سۇيرەپ جۇرە بەرەتىن ساعىنىش پەن ماحابباتقا مەلدەكتەتە تويعىزادى. بىراق مەنىڭ ۇعىمىمدا, تىنىمباي نۇرماعامبەتوۆتىڭ ەرەك دۇنيەسى, شىعارماشىلىعىنداعى شوقتىعى بيىگى – الگى ارسالاڭداپ, توي جاساعىسى كەلىپ جۇرگەن ناعاشىبايدىڭ تاعدىرىن بايان ەتكەن «بويتۇمار» پوۆەسى. جازۋشى مۇندا ءار كەيىپكەردىڭ بولمىسىن اق قاعازعا قارا قالامساپپەن ويمىشتاعانداي قانىق سۋرەتتەيدى, سولاردىڭ ومىرىنە كىرىگە سۋرەتتەيدى, ۇستىنە توگىلدىرىپ بوز پلاششىن, باسىنا قاراكول ەلتىرى بوركىن كيىپ, قۇنجىڭداپ «موسكۆيچكە» وتىرا بەرگەن ناعاشىبايدى ءۇرىم-بۇتاعىمەن قوسىپ ءسىزدىڭ جانىڭىزعا دەدەكتەتىپ الىپ كەلەدى. نە, ءسىز جوڭكىلىپ وتىرىپ ناعاشىبايدىڭ اۋىلىنان ءبىر-اق شىعاسىز... قاي نۇسقا دا ولقى ەمەس.
– مىندەتتى تۇردە جازۋشىنىڭ قيالى قوسىلۋى كەرەك. كەيىپكەرلەردى قولدان جاساۋعا تۋرا كەلەدى. سەن ونى ءوزىڭنىڭ تەزىڭنەن وتكىزەسىڭ. كەيبىرەۋىن قايتا جاساۋىڭ قاجەت. جالپى, ادەبيەتتە جازۋشى فانتازياسىنىڭ بولۋى – شارت. ۇلكەن جازۋشىلاردىڭ بارىندە فانتازيا مىقتى. مىسالى, چەحوۆتىڭ ەڭ مىقتى «دالا» دەگەن اڭگىمەسىندە بالانىڭ تاعدىرى, ءتىپتى بىرەۋ ايتىپ بەردى دەگەن كۇننىڭ وزىندە ولاي بولمايدى عوي. سەن دەتالداردى ءبارىبىر قايتا قارايسىڭ. ونداعى ادامداردىڭ مىنەز-قۇلقىن اشاسىڭ, – دەگەن ەدى جازۋشى 2020 جىلى بىزبەن, ءبىر توپ جاس جازۋشىمەن كەزدەسۋدە.
«بويتۇماردا» ءار كەيىپكەر ءوز ورنىندا ءتورت تاعانداپ نىق تۇر. بولمىسى, مىنەز-قۇلقى, ءىس-ارەكەتى قۇپ جاراسقان. وزىنەن كەيىنگى ءىنىسى بازىلدىڭ العاش جولعا شىققان ءساتىن, ەكەۋىنىڭ كەزدەيسوق كولىك كۇتىپ جاتىپ, سىر بولىسەر كەزىن اۆتور اسەرلى ەتىپ اڭگىمەلەيدى:
ء«ىنىسىنىڭ ساپ-سالقىن دەنەسىن كەۋدەسىنە قىسىپ وتىرىپ, ناعاشىباي وعان تاعى دا كوپ نارسە ايتقىسى كەلگەندەي ەدى. بىراق نە ايتارى وزىنە دە بەيماعلۇم. ايتەۋىر ءىنىسىنىڭ دە, ءوزىنىڭ دە ەت باۋىرىن ەلجىرەتەر سونداي ءبىر ۇزاق سىر اقتارعىسى كەلگەنمەن, تىلىنە ەشتەڭە ورالا قويمادى».
ناعاشىباي ۇنەمى سولاي, ءار كەز كوپ نارسەنى اعىتا ايتقىسى كەلىپ, بىراق ءتىلى جەتپەي قالا بەرەدى. كوڭىلدەگى كورىكتى وي سىرتقا شىقسا ءبىتتى, جان-جاققا بىتىراپ الا جونەلەرىن بىلەدى دە, ءتىلىن تىستەي قالادى. بالكىم دەيمىز ءبىز وقىپ وتىرىپ, ناعاشىباي ايتارىن باتىرىپ ايتار ادام بولعاندا, تاعدىر جولى باسقاشالاي ورىلەر مە ەدى... قايتپەكسىڭ... بولمىس قوي... جازۋشى قانشا ۇمتىلساڭ دا بولمىسىڭنان, ساناڭنىڭ تۇكپىرىندە وزىڭمەن بىتەقايناسىپ تۋعان الدەبىر رۋحاني-عالامدىق كودتىڭ سەنەن ماڭگى-باقي اجىراماي وتەرىنە سەندىرەدى وسى تۋىندىسىندا...
توي الدىنداعى ءماسليحات, ونى بىلەكتەرىن سىبانىپ جىبەرىپ ءمۇسىر مەن قانسەيىتتىڭ ۇيىمداستىرۋى, ەرتەڭ تويدا قىزمەت ەتەتىن جاس جىگىتتەردىڭ ارقايسىسىنا مىندەتتەرىن ءبولىستىرىپ بەرۋى, ءبارى-ءبارى اۋىلدىڭ ادەمى كوڭىل كۇيىن, اۋىل ادامدارىنىڭ جايساڭ مىنەزىن ايشىقتايدى. ءمۇسىردىڭ: ء«وزىمىزدى ناعاشىبايدىڭ قۇل ەتىپ العانىنا ءبىر اي بولدى. ويعا دا, قىرعا دا جۇمسايدى. ءتىپتى كۇنى كەشە ساماۋرىنعا سالاتىن وتىن بۇتاتىپ قويدى. قايتەسىڭ؟ مەن سوعان ارلانباي-اق, شوكەلەپ وتىرىپ بالتامەن وتىن بۇتادىم» دەۋى ەكەۋارا رياسىز دوستىقتى, اۋىل ادامىنىڭ پەيىلى تارىلماس دارقاندىعىن پاش ەتپەي مە؟ قانسەيىت قوناقتاردى كۇتىپ الاتىن ۇيلەردى بولە باستايدى. مۇنىڭ ءوزى باياعى اۋىلدىڭ ەرەكشە ءداستۇرىن ەسكە تۇسىرەدى. بۇرىن اۋىلدىڭ ءبىر ۇيىنە كەلگەن قوناق – بۇكىل اۋىلدىڭ قوناعى ەدى عوي. قازىر راسى كەرەك, قالالىق بولدىق, ءتىپتى اۋىلداردىڭ وزىندە داڭعاراداي مەيرامحانا بار. توي الدىنداعى ءماسليحاتتىڭ ءوزى ناعاشىبايدىڭ ءماسليحاتىنداي قىزىق وتە قويمايدى. شارۋا ىستەيىك, توي يەسىنىڭ ابىرويىن كوتەرەيىك دەپ ەكى قولى الدىنا سىيماي, بوس جۇرگەن جىگىت تە جوق... قازىر تۋسا ءمۇسىر مەن قانسەيىتتەر «قىزمەتسىز» قالعانداي ەدى.
اڭگىمەنىڭ نەگىزگى وزەگى قارىنداسى مايساگۇل ارقىلى تارتىلاتىن جەلىدە جاتىر. ول كىشكەنتايىنان اۋرۋشاڭ بولىپ وسەدى دە, شەشەسى جاس كەزىندە تاققان بويتۇمارىن مايساشتىڭ موينىنا ىلگەن. سول بويتۇمار مايساشتىڭ موينىنان كۇندىز دە, تۇندە دە تۇسپەيدى. تەك مەكتەپكە بارار كەزدە شەشىلەدى. سۇيكىمدى قارىنداسى ادەپكىدە قارسىلاسقانىمەن, كەيىن كوندىگىپ كەتەدى. ال بارا-بارا بويتۇماردى تۇبەگەيلى ۇمىتادى. ەندى وسى اراداعى مارقۇم شەشەسىنىڭ تۇسكە كىرىپ, مايساگۇلدىڭ بويتۇمارىن سۇراۋىن – جازۋشىنىڭ ءساتتى تاپقان ءتاسىلى دەر ەدىك. ءارى بۇل تىنىمباي تاقىرىپتارىنا ءتان ۋىتتى ساركازمعا دا ورايلاسادى. سوندا ناعاشىباي قۇددى ءتىرى اداممەن سويلەسىپ تۇرعانداي: «ۇيدە عوي... وسىندا... اپا-اۋ, ونى نەسىنە سۇرايسىز؟ ساندىقتا ما ەكەن, الدە...» دەپ كىبىرتىكتەپ قالادى. اقىرى ناعاشەكەڭ بويتۇماردى ساندىقتان الىپ, كاستۇمىنىڭ ءتوس قالتاسىنا سۇڭگىتەدى.
ناعاشىباي ءۇش باۋىرىن دا ءومىر جولىنا ءوزى شىعارىپ سالدى. ءاربىرىنىڭ كوزدەرى جاۋدىرەپ, ىزىنەن ەرىپ, مۇنىڭ ايتقانىنان شىقپاي جۇرگەنى كەشە عانا ەدى. ءبارىن دە ناعاشىباي وقىتتى. ەل قاتارىنا قوستى. سويتكەن باۋىرلارى نەگە سامارقاۋ؟ نەگە الدىن الا كەلىپ, اعالاپ, توي قامىنا كىرىسپەيدى؟ نەگە مۇنىڭ قۋانىشىن بولىسپەيدى؟ وسىنى ويلاپ ناعاشىبايدىڭ جانى اۋىرادى. بازەكەڭ باس قۇدا بولىپ بارىپ كەلىسىمەن: «شارۋانى بىتىردىك» دەگەن كەزدە, ءىنىسى جالعاس: «كىم بارعاندا دا بىتەتىن شارۋا ەمەس پە؟», دەپ قالادى. وسىدان-اق اعايىندىلار اراسىندا الدەقانداي تۇسىنىسپەۋشىلىكتىڭ بار ەكەنى وڭاي اڭعارىلادى. سۇيىكتى قارىنداسى مايساش تويعا بىرەر ساعاتقا كەلىپ, «شارۋالارىم بار ەدى» دەپ تايىپ تۇرادى. كەلىندى كورىپ, ماڭدايىنان سۇيمەيدى دە. سوندا ناعاشىبايدىڭ ءبىراز ۋاقىتتان بەرى كوڭىل سارايىندا الپەشتەپ ءوسىرىپ كەلە جاتقان, سۇيەمەلدەي قۇراستىرىپ كەلە جاتقان اياۋلى تىلەگى كۇلپارشا بولىپ شاشىلىپ تۇسەدى.
شىعارمانىڭ فينالىندا ناعاشىباي بويتۇماردى قولىنا قىسا ۇستاپ, رەلستىڭ ورتاسىنا ءتۇسىپ الىپ مايساگۇل مىنەتىن پويىزعا قاراي الىپ ۇشىپ جۇگىرەدى. توي كەزىندە جالعاستىڭ دىگەرلەۋىمەن ءبىر كوستيۋمدى شەشىپ, ءبىر كوستيۋمدى كيىپ ءجۇرىپ تارس ەسىنەن شىعىپتى. ەندىگى بار ويى – بويتۇماردى مايساشتىڭ قولىنا ۇستاتۋ.
1975 جىلى تىنىمباي نۇرماعامبەتوۆ جاس جازۋشىلاردىڭ بۇكىلوداقتىق فەستيۆالىنە قاتىسادى. سوندا بالالار ادەبيەتى سەكتسياسى «قوش بول, اتا» پوۆەسىن ماقتايدى. كەيىن بۇل شىعارما ورتالىق كوميتەتتىڭ تيراجى 1 جارىم ميلليون بولاتىن «سمەنا» جۋرنالىندا (شىعارمانى ماقتاعان وسى جۋرنالدىڭ باس رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى البەرت ليحانوۆ ەكەن, ول كەيىن باس رەداكتور بولادى) جاريالانادى. جازۋشىنىڭ پوۆەسى «جاڭا ەسىم» (نوۆوە يميا) ايدارىمەن باسىلعان. وعان البەرت ليحانوۆ العىسوز جازىپتى:
«تىنىمباي نۇرماعامبەتوۆ الماتىدا تۇرادى. «جازۋشى» باسپاسىندا جۇمىس ىستەيدى. ول ادەبيەتكە ەندى كەلگەن ادام ەمەس. الماتىدا ونىڭ ءۇش كىتابى جارىق كورگەن. جاس اۆتور جازۋشىلار وداعىنا قابىلدانعان. «قوش بول, اتا» پوۆەسى نۇرماعامبەتوۆتىڭ ورىس تىلىندەگى العاشقى جاريالانىمى. وسىلايشا, «سمەنا» بەلگىلى ءبىر ماعىنادا جاڭا اۆتوردى تانىستىرىپ وتىر.
ۇلتتىق جازۋشىنىڭ دەبيۋتى جالپى العاندا كۇردەلى قۇبىلىس. ال تىنىمباي نۇرماعامبەتوۆتىڭ شىعارماشىلىق جولىنىڭ باستالۋى – سونىڭ ايقىن دالەلى.
«سەميناريستەر» اراسىنداعى VI بۇكىلوداقتىق جاس جازۋشىلار جيىنىندا وداق مۇشەلەرى بولعان جوق جانە بۇل تۇسىنىكتى دە. كوپشىلىك ءۇشىن بۇل جيىن جازۋشى بولۋدىڭ, ونىڭ ىشىندە ۇيىمدىق تۇرعىدان مويىندالۋدىڭ دا ەڭسەرىلۋگە ءتيىس ءبىر مەجەسىنە اينالدى. تىنىمباي جيىنعا وداق مۇشەسى رەتىندە كەلدى. ءۇش كىتابىمەن كەلدى. قازاق تىلىندەگى «قوش بول, اتا» پوۆەسى بالالار جانە جاسوسپىرىمدەر ادەبيەتى رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىندا ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ العان. ال رسفسر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ جانە لەنين كومسومولى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اناتولي الەكسين جەتەكشىلىك ەتكەن ماسكەۋدەگى جيىندا, بالالار جانە جاسوسپىرىمدەر ادەبيەتى سەمينارىندا, ورىس تىلىنە اۋدارىلعان بۇل شىعارما ۇلكەن تابىسپەن ءوتتى. قازىرگى ۋاقىتتا نۇرماعامبەتوۆتىڭ شىعارماسى تەك قانا قازاق ادەبيەتىنىڭ بايلىعى ەمەس, سونىمەن بىرگە كەڭەستىك ادەبيەتتىڭ دە بايلىعىنا اينالۋدا.
كەڭەس مەملەكەتتەرى حالىقتارى اراسىندا ۇزاق ۋاقىتتان بەرى بايلانىستىرۋشى كوپىرگە اينالعان ورىس ءتىلى ۇلتتىق اۆتوردىڭ پوۆەسىن بۇكىل وقىرماننىڭ قازىناسىنا اينالدىردى. نۇرماعامبەتوۆتىڭ ەكىنشى دەبيۋتىنىڭ ءمانى دە وسىندا. جاس جازۋشىلاردىڭ VI جيىنىنىڭ ۇلى ءمانى دە وسىندا. جوعارىدا ايتىلعاندارعا تەك نۇرماعامبەتوۆپەن بىرگە ونىڭ اۋدارماشىسى, ماسكەۋدەگى ادەبيەت ينستيتۋتىنىڭ تۇلەگى ەرلان ساتىبالديەۆتىڭ تۇساۋى كەسىلىپ جاتقانىن قوسىپ كەتۋگە بولادى», دەپ تۇيىندەيدى البەرت ليحانوۆ.
ءسويتىپ, «قوش بول, اتا» پوۆەسى «پروششاي, اتا...» دەگەن اتاۋمەن جۋرنالدىڭ 1975 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنداعى №12 سانىنا تۇتاسىمەن باسىلىپتى. راسىندا بۇل – نۇرماعامبەتوۆ شىعارماشىلىعىنداعى وزگەشە ءورىس, تىڭ بۇرىلىس ەدى. جاقسى پىكىر, العاۋسىز كوڭىل قاناتتاندىرعاننان كەيىن ليحانوۆقا تەلەفون سوعىپ, ماسكەۋدە وقۋدىڭ جايىن سويلەسەدى. ءبىر جاعىنان, «جازۋشى» باسپاسىنداعى جۇمىستىڭ ءبىراز تيتىقتاتقان كەزى. كوپ ۇزاماي بۇل ماسەلە دە وڭىنان شەشىلىپ, 1979 جىلى, 34 جاسىندا ماسكەۋدەگى جوعارعى ادەبي كۋرسقا وقۋعا اتتانادى. ەكى جىل وقىپ كەلگەن سوڭ تالانتتى جازۋشىعا «قازاقفيلم» قۇدا تۇسەدى.
– ول جاقتا «شتاتنىي ستسەناريست» دەگەن جۇمىس بار ەكەن. اپتاسىنا بىرەر مارتە عانا باراسىڭ. تاعى ءبىر جاقسى جاعى – لەنينگرادتا, تاعى باسقا قالالاردا ستسەناريستەرگە, كينەماتوگرافيستەرگە ارنالعان سەمينارلار بولادى. بىلايعى كەزدە تاڭەرتەڭ بالالار وقۋعا كەتەدى, ايەلىم جۇمىسقا كەتەدى, مەن تۇسكە دەيىن جۇمىس ىستەيمىن. ءسويتىپ, «قازاقفيلمدە» 7-8 جىل ىستەدىم. كەيىن مەنىڭ قىزمەتىمدى كوللەگيا مۇشەسى دەپ وزگەرتتى. كينودا قازاق قالاي ءجۇرىپ-تۇرۋى كەرەك, قالاي سويلەۋى كەرەك, نە كيىنۋى كەرەك, ونى ول كەزدە رەجيسسەرلەر بىلە قويمايدى. مەنى مۇرات اۋەزوۆ سوعان پايدالاندى. كينونى الدىن الا كورسەتىپ, مەن ءفيلمنىڭ قازاقي تۇستارىنا ءمان بەرىپ, قاراپ شىعامىن, – دەگەن ەدى جازۋشى ءبىر كەزدەرى بىزگە ايتقان اڭگىمەسىندە.
ەكى جىل وقىپ كەلسە, ەلگە 1981 جىلى ورالدى دەپ پايىمداۋعا نەگىز بار. ال ءبىز ارقاۋ ەتىپ وتىرعان «بويتۇمار» پوۆەسى 1981–1982 جىلدارى جازىلىپتى. 2006 جىلى «ولكە» باسپاسىنان شىققان تاڭدامالى شىعارمالارىنىڭ 3-تومىندا سولاي دەپ كورسەتىلگەن. ەندەشە, ماسكەۋدەگى وقۋدان كەيىن, ونىڭ الدىنداعى ورىستىڭ بىلىكتى قالامگەرلەرىنىڭ ايرىقشا ماقتاۋىنان كەيىن اۆتور بۇل تۋىندىنى («بويتۇماردى») ەرەكشە ىقىلاستانىپ جازدى دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىز.
جازۋشى وسى تۋىندىسىندا قازاق بەتپە-بەت كەلگەن «قالالانۋ» ماسەلەسىن جەرىنە جەتكىزە سيپاتتايدى. اۋىل ادامىنىڭ قالا تۇرمىسىن كورگەن جانمەن باياعىداي شەر تارقاتىسا الماۋى, قىزمەت بۋىنىڭ باۋىرلار اراسىنداعى ىستىق ىقىلاستى سۋىتىپ كەتۋى, قۋانىشتى بولىسۋگە كەلگەندە «الىستاعى اعايىننان جاقىنداعى كورشى ارتىق» دەگەن ءتامسىلدىڭ تاعى دا العا شىعۋى ايقىن كورىنىس تابادى. ناعاشىباي جاستايىنان جانىنا سەرىك بولعان نازىك سەزىمدەردى سول ايالى قالپىندا ساقتاپ قالعان. باۋىرلارى بۇدان كورگەن مەيىر-شاپاعاتتى ۇمىتىپ, ادامي جايدارى ىقىلاستى ازىپ-توزدىرعان. ەندى ناعاشىباي قانشا تىراشتانسا دا اۋانى بولەك بۇل ەكى سەزىمدى ءبىر ارناعا توعىستىرا الماق ەمەس...
ولار ناعاشىباي ولگەندە دە كەلە المايدى. جازۋشىنىڭ سوندا بۇل عالامات تۋىندىنى اياقتاۋى قالاي ءساتتى جۇزەگە اسقان دەيسىڭ ەرىكسىز باس شايقاپ: ء«ار كەزدەرى ءومىر جولىنا ناعاشىبايدىڭ ءوزى شىعارىپ سالعان ءۇش باۋىرى عانا ناعاشىبايدى شىعارىپ سالا العان جوق...».
– كەزىندە ءبىز بەيىمبەت كەڭەس وكىمەتىن دارىپتەدى دەگەن دۇنيەلەر كەلەكە قىلعان بولىپ شىعىپ وتىر. كەڭەس وكىمەتىن بارىنشا كەلەكە قىلعان جازۋشى – بەيىمبەت. ال ەندى وسى مەكتەپتى ءارى قاراي دامىتىپ, قازاق ادەبيەتىنە جاڭا ءبىر باعىت اكەلگەندەردىڭ ءبىرى – تىنىمباي. ويتكەنى تىنىمبايدى ايتىپ وتىرىپ بەيىمبەتكە توقتالماۋ مۇمكىن ەمەس. بىراق تىنىمبايدى بەيىمبەتپەن بىردەي قىلىپ قويۋعا بولمايدى. ونىڭ ءوزىنىڭ ءستيلى, ءوزىنىڭ دۇنيەتانىمى بار. تىنىمباي العاشقى شىعارماسىنىڭ وزىندە ءدال وسىنداي قالىپتا ەدى. ول ادەبيەتكە تولىق قالىپتاسقان كۇيىندە كەلدى, – دەيدى بەلگىلى جازۋشى تولەن ابدىك.
مايساشتىڭ موينىنا تاعىلماي كەتكەن بويتۇماردى ءبىز بۇگىن ادىپتەپ, ادەيىلەپ قازاق ادەبيەتىنىڭ موينىنا ءىلۋدى ءجون كورەمىز. سەبەبى تىنىمباي نۇرماعامبەتوۆ – ءسوز جوق, شىن مانىندەگى قازاق ادەبيەتىنىڭ بويتۇمارى.