قارابيە قازىناسى

اقتوعاي توپىراعىنان تابىلعان كونە جادىگەرلەر وسىدان 2,5 مىڭ جىل بۇرىنعى, ەرتە ساق داۋىرىنە تيەسىلى دەيدى ارحەولوگتەر. ياعني بۇل كەزەڭ – قازاقتىڭ ەتنوستىق تامىرى قالىپتاسا باستاعان ءداۋىر, دالا وركەنيەتىنىڭ ەڭ كەمەل تۇسى. قازبا بارىسىندا تابىلعان تۇتاستاي قولادان قۇيىلعان قانجار مەن جەبە ۇشتارى, التىن فولگامەن ورالعان سىرعا – ەجەلگى شەبەرلەردىڭ قولونەر مۇراسىن ايعاقتايتىن ولجا.

«قورىمنىڭ قۇرىلىمى كۇردەلى ءارى جاقسى ساقتالعان. ءبىز اشقان №1 قورعان دوڭگەلەك ءپىشىندى, ءۇستى تاستان ۇيىلگەن. قابىردىڭ توبەسىن جاپقان قاق­پاقتاستاردى العان سوڭ, شامامەن 1 مەتر تەرەڭدىكتەن تولىق اناتوميالىق تارتىپتە جاتقان ادام قاڭقاسى تابىلدى. بۇل – ارحەولوگيادا كەزدەسەتىن سيرەك قۇبىلىس. ويتكەنى بۇگىندە ەجەلگى جەرلەۋ ورىندارىنىڭ 90 پايىزى تونالعان. ال بۇل قورىم ب ۇلىنبەگەن قالپىندا ساقتالىپتى», دەدى ەكسپەديتسيا جەتەكشىسى, مۋزەيدىڭ ارحەولوگيا جانە ەتنولوگيا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى داۋرەن ءجۇسىپوۆ.

جادىگەرلەردىڭ ىشىندەگى ەڭ قۇندى قۇرالداردىڭ ءبىرى ءھام بىرەگەيى – قولادان قۇيىلعان بولۋى مۇمكىن اقيناق, قانجار. ول جاۋىنگەردىڭ وڭ قولىندا جاتتى. قانجاردىڭ ۇشى ۇشكىر, ءجۇزى قوس قىرلى, قيماسى لينزا ءتارىزدى. ال سابىنىڭ تۇسى ەرەكشە – ارقاردىڭ مۇيىزىنە ۇقساتا يىلگەن, ۇشار باسىندا ەكى بۇركىتتىڭ بەينەسى بەدەرلەنگەن.

قارابيە قورىمىنداعى ەكىن­شى ماڭىزدى تابىلىم – تورت­قاناتتى بەس قولا جەبە ۇشى. ولار باتىردىڭ سول اياعىنىڭ تىزەسىنەن تومەن ورنالاسقان. مۇنداي ۇلگىلەر 2010–2011 جىلدارى قارقارالى ماڭىنداعى «تالدى-2» قورىمىنان تابىل­عان «التىن ادام» ماڭىنان دا كەزدەسكەن. بۇل سايكەستىك ءوڭىر ىشىندەگى مادەني ساباقتاستىق­تىڭ بارىن كورسەتەدى.

«جادىگەرلەر ورتالىق قازاق­ستان تەك مەتاللۋرگيالىق ەمەس, مادەني ورتالىق بولعانىن كورسەتەدى. مۇندا ەجەلگى دالا وركەنيەتىنىڭ قولتاڭباسى, ءستيلى بار. قارابيە قازىناسى – سونىڭ ايقىن دالەلى», دەيدى عالىمدار.

مۇنىمەن قوسا, ارحەولوگتەر باسسۇيەكتىڭ سول جاعىنان التىن فولگامەن قاپتالعان تەمىر نەگىزدى سىرعا تاپتى. بۇل ايەل ادامعا تيەسىلى بولۋى مۇم­كىن دەگەن بولجام بار. بىراق جىنىسى مەن جاسى ناقتى انتروپولوگيالىق ساراپتاما ناتيجەسىندە انىقتالادى دەيدى ارحەولوگتەر.

قازىر تابىلعان جادىگەر­لەردىڭ ناقتى جاسىن, قۇرا­مىن جانە جاسالۋ تەحنولوگيا­سىن انىقتاۋ ءۇشىن مەتاللو­گرافيالىق, راديوكومىرتەكتى جانە انتروپولوگيالىق تالداۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر.

قاراعاندى وبلىسى