ۋكراين حالقىنىڭ ۇلى اقىنى, سۋرەتشى, ويشىل تاراس شەۆچەنكو ءومىرىنىڭ ون جىلدان استام ۋاقىتىن قازاق جەرىندە وتكىزگەنى ءمالىم. قازاق دالاسىنداعى اسكەري بەكىنىستە ساياسي تۇتقىن رەتىندە اسكەري مىندەتىن وتەگەن ول وسى كەزەڭدە شىعارماشىلىق تۇرعىدان تولىسىپ, كوپتەگەن تۋىندىلارىن دۇنيەگە اكەلدى.
الماتىداعى ۇلتتىق ورتالىق مۋزەيدە ونىڭ ءومىر ورنەكتەرىنەن سىر شەرتەتىن «قازاق دالاسىنداعى كوبزار: تاريح پەن تاعدىر توعىسى» اتتى كورمە اشىلدى. كورمەدە ءا.كەكىلباي ۇلى اتىنداعى ماڭعىستاۋ وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ تۇپقاراعان اۋداندىق فيليالىنىڭ قورىنان الىنعان 160 جادىگەر كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلدى. ءبىر باسىندا بىرنەشە ونەر توعىسقان تۇلعانىڭ قازاق جەرىندە دۇنيەگە كەلگەن تۋىندىلارىنان تۇراتىن «قازاق دالاسىن قىلقالاممەن اسقاقتاتقان...» جانە ۋكراين حالقىنىڭ ۇلتتىق كيىمدەرى, تۇرمىستىق بۇيىمدارى مەن كىتاپتارى قويىلعان «ۋكراين سۇلگىلەرىنىڭ سيقىرلى الەمى» اتتى قوس بولىمنەن تۇراتىن ونەر جارمەڭكەسى تاريح بەتتەرىن قايتا شولۋعا شاقىرادى.
ونەرتانۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, شەۆچەنكونىڭ بەينەلەۋ ونەرىندەگى 350-گە تارتا ەڭبەگىنىڭ 200-گە جۋىعى قازاق دالاسىنىڭ تابيعاتى مەن تۇرمىسىنا ارنالعان. كارتينالارعا ۇڭىلە وتىرىپ, ونىڭ شىعارماشىلىعى – تەك سۋرەتكەرلىك شەبەرلىك ەمەس, قازاق حالقىنىڭ تاعدىرىنا جاناشىرلىقپەن قاراعان ويلى زەرتتەۋشىنىڭ ەڭبەگى ەكەنىن اڭعاراسىز.
«1847–1850 جىلدارى ت.شەۆشەنكو ورىنبوردا, ورسكىدە جانە ارال وڭىرىندە, 1850–1857 جىلدارى ماڭعىستاۋ تۇبەگىندەگى نوۆوپەتروۆسك بەكىنىسىندە ايداۋدا بولدى. ول سول تۇستا ەكى ەكسپەديتسياعا قاتىسىپ كوپتەگەن سۋرەتتەر سالادى. 1848–1849 جىلدارى ارال ەكسپەديتسياسىندا ءجۇرىپ «دالاداعى ءورت», «جالعىز اعاش», «رايىم بەكىنىسى», «قوسارالداعى شۋحنالار» سەكىلدى تۋىندىلارىن كەنەپكە ءتۇسىردى. قاراتاۋ ەكسپەديتسياسىنىڭ قۇرامىنا سۋرەتشى رەتىندە قاتىسىپ, تابيعات كورىنىستەرىن, كونە زيراتتاردىڭ بەينەسىن, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن شىعارمالارىنا ارقاۋ ەتتى. ونىڭ «قانعا بابا», «دولانا اڭعارىنداعى تۇرىكمەن زيراتى», «اقمىش شاتقالى», «شەرقالاتاۋ», «ايلى تۇندەگى تاۋ كورىنىس» سىندى اكۆارەلدەرى وتكەن كۇننەن سىر تارتادى», دەيدى ءا.كەكىلباي ۇلى اتىنداعى ماڭعىستاۋ وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى ەلۆيرا ابلانوۆا.
قازاق پەن ۋكراين حالقىنىڭ تاريحي بايلانىسىن جاڭا قىرىنان اشىپ, دارىندى تۇلعانىڭ قازاق جەرىندەگى شىعارماشىلىق مۇراسىن زەردەلەۋگە ارنالعان ءىس-شارادا ۇلتتىق ورتالىق مۋزەي ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى سەرجان ساروۆ, الماتى قالاسىنداعى ۋكراينا مادەني ورتالىعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ماريا شەرەمەت, تۇپقاراعان اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, اكادەميك جۇمات تىلەپوۆ ءسوز سويلەپ, تۇلعالار تاعىلىمى, قوس ەل دوستىعى تۇرعىسىندا وي ءبىلدىردى.
الماتى