حالىقارالىق ارحيۆتەر كەڭەسى (مسا) باس اسسامبلەياسىنىڭ پرەزيدەنتى جوزە كيرپس «ICA Barcelona 2025» كونگرەسى اياسىندا وتكەن جيىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
بيىل جازدا ICA پرەزيدەنتى جوزە كيرپس رەسمي ساپارمەن استانا قالاسىنا كەلىپ, پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ قىزمەتىمەن تانىسقان ەدى. ساپار بارىسىندا ول جاس ماماندارمەن كەزدەسىپ, تسيفرلىق ترانسفورماتسيا داۋىرىندەگى ارحيۆ ءىسىنىڭ دامۋ باعىتتارىن تالقىلاپ, قازاقستاننىڭ ارحيۆ قورلارىن تسيفرلاندىرۋ جانە تاريحي قۇجاتتارعا قوعامنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى باستامالارعا ەرەكشە نازار اۋدارعان بولاتىن.
جوزە كيرپس حالىقارالىق جيىندا سول ساپارى تۋرالى ءسوز قوزعاپ, بۇل كەزدەسۋ ارحيۆ ءىسىن دامىتۋعا ۇلەس قوساتىن مەكەمەلەرمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا باعىتتالعانىن جەتكىزدى.
«بۇل ءىس-شارالار مسا-نىڭ ستراتەگيالىق ميسسياسىن كۇشەيتىپ, ارحيۆتەردىڭ حالىقارالىق بەدەلىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. سونداي-اق الەم ارحيۆشىلەرىنىڭ كاسىبي شەبەرلىگى مەن ءوز ىسىنە ادالدىعى تۋرالى تۇسىنىكتى كەڭەيتتى», دەدى جوزە كيرپس.
سونىمەن قاتار مسا پرەزيدەنتى كەيىنگى ءبىر جىلداعى جۇمىس ناتيجەلەرىن دە باياندادى.
ء«بىزدىڭ ماقساتىمىز – ICA-نى زاماناۋي, ناتيجەگە باعىتتالعان جانە مۇشەلەرىنە ناقتى قولداۋ كورسەتەتىن ۇيىمعا اينالدىرۋ. بۇل باعىتتا ۇيىم مۇشەلەرىنىڭ ىنتىماقتاستىعىن كۇشەيتىپ, ولاردىڭ بەلسەندى قاتىسۋىنا جاعداي جاساپ جاتىرمىز», دەدى ول.
مسا پرەزيدەنتى ۇيىمنىڭ جىلدىق جۇمىسى تۋرالى بايانداپ, الداعى جوسپارلارىمەن ءبولىستى. بيىلعى وتىرىستا 30-عا جۋىق ماسەلە قارالدى.
سونداي-اق يسپانيانىڭ بارسەلونا قالاسىندا ءوتىپ جاتقان حالىقارالىق ارحيۆتەر كەڭەسىنىڭ (ICA) «Knowing Pasts, Creating Futures» تاقىرىبىنداعى ءىس-شاراسى اياسىندا «ارحيۆ ىسىندەگى جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ءرولى» تاقىرىبى تالقىلاندى. اتالعان سەسسيانى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى ءاليا مۇستافينا جۇرگىزدى. وعان قىتاي, اقش, كولۋمبيا, نيگەريا جانە قازاقستاننان بارعان جەتەكشى ساراپشىلار قاتىسىپ, ءوز تاجىريبەلەرىن ءبولىسىپ, زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن ۇسىندى.
تالقىلاۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلار جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ارحيۆ ىسىنە جانە ارحيۆتىك مۇرانى ساقتاۋعا اسەرى تۋرالى پىكىر الماستى. سونداي-اق جي تەحنولوگيالارىن قۇجات اينالىمى مەن ارحيۆ سالاسىنا ەنگىزۋ كەزىندە تۋىندايتىن كاسىبي جانە ەتيكالىق ماسەلەلەر دە ءسوز بولدى. وندا جي-ءدىڭ ارحيۆ ماماندارىنىڭ بولمىسىنا ىقپالى, گەنەراتيۆتى تەحنولوگيالاردىڭ ەكولوگيالىق سالدارى, دامۋشى ەلدەردەگى ارحيۆشىلەردىڭ تسيفرلىق وزگەرىستەرگە دايىندىعى جانە ماشينالىق وقىتۋدىڭ ارحيۆتىك قۇجاتتاردى ساقتاۋ الەۋەتى سياقتى وزەكتى تاقىرىپتار قامتىلدى.
ءاليا مۇستافينا قازاقستاندا جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. بۇل تەحنولوگيا مەملەكەتتىك باسقارۋدى جاڭعىرتۋدىڭ جانە تاريحي مۇرانى ۇزاق مەرزىمگە ساقتاۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگىنە اينالىپ كەلە جاتقانىن ايتتى.
«ارحيۆ سالاسى كاسىبي تۇرعىدان العاندا تەحنولوگيانى قازىر سەرىكتەس دەپ قابىلدايتىن ۋاقىتقا جەتتى. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – جاساندى ينتەللەكتىنى جاۋاپكەرشىلىكپەن قولدانىپ, ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋ. ەڭ باستىسى, تاريحي جادى مەن ادامي قۇندىلىقتارعا قۇرمەتپەن قاراۋدى ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. ءبىز ICA كونگرەسى سياقتى حالىقارالىق فورۋمدارعا قاتىسۋ ارقىلى الەمدىك تاجىريبەنى مەڭگەرىپ قانا قويماي, ءوز ۇستانىمىمىزدى بىلدىرەمىز ءارى كاسىبي بايلانىستاردى نىعايتامىز», دەدى ءاليا مۇستافينا.
سەسسياعا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 200-دەن استام مامان قاتىستى. قورىتىندىسىندا قاتىسۋشىلار جاساندى ينتەللەكت ادامدى الماستىرمايتىنىن, بىراق ونىڭ جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
ايتا كەتسەك, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءارحيۆى 2023 جىلدىڭ اقپان ايىنان باستاپ حالىقارالىق ارحيۆتەر كەڭەسىنىڭ تولىققاندى مۇشەسى. ارحيۆ شەتەلدىك ارىپتەستەرمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ, وتاندىق تاجىريبەنى الەمدىك قاۋىمداستىققا تانىستىرىپ كەلەدى.