كەيىنگى جىلدارى وبلىس ورتالىعىندا جاڭادان سالىنعان ونەركاسىپتىك, الەۋمەتتىك نىساندار قاتارى ارتا ءتۇستى. بۇل ەڭ الدىمەن جاڭادان قوسىمشا ەنەرگيا كوزدەرىن ىسكە قوسۋ قاجەتتىگىن كورسەتتى. وسى مىندەتتەر اياسىندا ايماقتا جاڭا جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى بوي كوتەرىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قولعا الىنعان 215 ملرد تەڭگەلىك جوبانىڭ ينۆەستورى – تۇرىكتىڭ «AKSA Energy» كومپانياسى. بۇگىندە ينۆەستور ورتالىق قۇرىلىسىنا 147 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى قۇيدى.
نەگىزگى قوندىرعىلارى شەتەلدەن الىنعان ورتالىقتا قۋاتتىلىعى 180 مەگاۆاتتىق 2 گاز تۋربينالىق قوندىرعى, 95 مەگاۆاتتىق بۋ تۋربيناسى, 2 بۋ, 4 جىلۋ قازاندىعى بولادى. قۋاتتىلىعى 240 مەگاۆاتتىق جاڭا جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعى وبلىستىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن قاجەتتىلىگىن تولىعىمەن قامتاماسىز ەتىپ, وندىرىلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءبىر بولىگىن وزگە وڭىرلەرگە ساتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر نەگىزگى قوندىرعىلار جەتكىزىلىپ, ورناتىلىپ جاتىر. جۇمىستىڭ 80%-عا جۋىعى اتقارىلدى. بۇدان بولەك, بيۋدجەت ەسەبىنەن 15 ملرد تەڭگەگە ورتالىققا دەيىن 45 شاقىرىم گاز قۇبىرى تارتىلىپ, اۆتوماتتاندىرىلعان گاز تاراتۋ ستانساسى سالىندى.
بۇگىنگە دەيىن قىزىلوردا قالاسىن جىلۋمەن, ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلگەن جالعىز كاسىپورىن – قىزىلوردا جەو-نىڭ سالىنعانىنا 60 جىلدان اسىپ بارادى. نەگىزگى قوندىرعىلارىنىڭ توزىعى جەتكەن جەو ەل كولەمىندەگى 19 اپاتتىق ستانسالاردىڭ تىزىمىنە دە ەنگىزىلگەن. جىل سايىن كەم-كەتىگىن تياناقتاپ وتىرعاندىقتان عانا كىدىرىسسىز جۇمىس ىستەپ تۇر. ايتپەسە, مامانداردىڭ ءدال قازىرگى ەسەبىنشە ورتالىقتىڭ توزۋى 75%-عا جەتكەن. جىلۋ جەلىلەرى جونىندە بۇل كورسەتكىش 45% بولىپ تۇر.
«قىزىلوردا جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى» كاسىپورنى قالالىقتاردى 3 جىلۋ-ەنەرگيا كوزى ارقىلى قامتاماسىز ەتەدى. دەگەنمەن جىل سايىن اۋقىمى كەڭەيىپ, تۇرعىندارىنىڭ قاتارى ارتىپ كەلە جاتقان شاھارعا جالعىز كاسىپورىننىڭ ازدىق ەتەتىنى انىق بايقالىپ وتىر. وبلىس تۇرعىندارىنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ كولەمى 200 مەگاۆاتت, جىلۋ ەنەرگياسىن پايدالانۋ مولشەرى 352 گيگاكالوريگە جەتكەن. Cتانسا تەك 67 مەگاۆاتت ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرىپ, ايماقتاعى ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ كورسەتكىشىنىڭ تەك 30%-ىن عانا قامتىپ وتىر. ءدال قازىرگى جاعدايىندا ورتالىقتىڭ مەملەكەت باسشىسىنىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەردە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تاپشىلىعىن بولدىرماۋ باعىتىنداعى تاپسىرماسى ۇدەسىنەن شىعا المايدى. سوندىقتان دا ايماق باسشىلىعى ءوڭىردىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن نىسان قۇرىلىسىنا باسا ماڭىز بەردى. Cونىڭ ارقاسىندا بىرقاتار مەملەكەتتە وسىنداي قۇرىلىس سالىپ, مازۋت, تابيعي گاز, جەل گەنەراتورلارى مەن سۋ ەلەكتر ستانسالارىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋدەن تاجىريبە جيناعان تۇركيانىڭ «AKSA Energy» كومپانياسىنىڭ تمد ەلدەرىندە تەڭدەسى جوق زاماناۋي جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعى جوباسىنا تاڭداۋ ءتۇستى.
«جوبا اياسىندا قۋاتتىلىعى 180 مۆت-تىق 2 گاز تۋربينالىق قوندىرعىلارى (General Electric, اقش), 95 مۆت-تىق بۋ تۋربيناسى (Doosan Skoda, چەحيا), قۋاتتىلىعى ساعاتىنا 120 توننا بولاتىن 2 بۋ قازاندىعى (AC Boilers, يتاليا) مەن 150 گكال/ساع قۇرايتىن 4 جىلۋ قازاندىعى (Mimsan, تۇركيا) سالىنادى. قۇرىلىس الاڭىندا قازىرگى كەزدە جۇمىس ىستەپ جاتقانداردىڭ دەنى جەرگىلىكتى تۇرعىندار. ستانسا وبلىستىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن قاجەتتىلىگىن تولىعىمەن قامتاماسىز ەتەدى. جاڭا نىسان قۇرىلىسى تۇرعىنداردىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا, ءوڭىردىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى», دەدى وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى مەدەت ۋساين.
ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋعا ايرىقشا مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا جوبا «AKSA Energy» كومپانياسىنىڭ ەلىمىزگە جاساعان العاشقى قادامى. قىزىلوردا جەو ەلەكتر, جىلۋ ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ زاماناۋي بىرىكتىرىلگەن تەحنولوگياسىنا نەگىزدەلىپ وتىر. تەحنولوگيالىق جابدىقتار اقش, چەحيا, يتاليا سەكىلدى جەتەكشى الەمدىك ءوندىرۋشى مەملەكەتتەردەن جەتكىزىلگەن.
جوبانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ العاشقى كەزەڭدەرىنەن باستاپ, حالىقارالىق AKSA ينجەنەرلەر كومانداسى جەرگىلىكتى ماماندارمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەپ كەلەدى. مۇنداي سينەرگەتيكا قۇرىلىستى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا عانا ەمەس, بىرلەسكەن جۇمىس بارىسىندا تاجىريبە الماسۋعا, جەرگىلىكتى ينجەنەر-تەحنيك مامانداردى وقىتۋعا مۇمكىندىك بەردى.
«جاقىن ارادا جابدىقتى پايدالانۋ, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋگە قاتىستى مامانداندىرىلعان وقىتۋ باعدارلامالارى ىسكە قوسىلادى. ولارعا جابدىق وندىرۋشىلەرىنىڭ وكىلدەرى دە, كومپانيانىڭ تاجىريبەلى ماماندارى دا قاتىسادى. بۇل ستانسانىڭ ودان ءارى قالىپتى جۇمىس ىستەۋىنە قاجەت تۇراقتى كاسىبي بازانى قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جاڭا ستانسا تولىق جۇكتەمە كەزىندە 240 مۆت ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرىپ, ءبىر مەزگىلدە ورتالىقتاندىرىلعان جىلىتۋعا 277 گكال/ساعاتقا دەيىن جىلۋ ەنەرگياسىن بەرەدى. بۇل وڭتۇستىك ءوڭىردىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن ايتارلىقتاي نىعايتىپ, قىسقى كەزەڭدە جىلۋ تاپشىلىعىن ازايتادى», دەيدى كومپانيا وكىلدەرى.
ستانسا ەنەرگيا جۇيەسىندەگى جۇكتەمەنىڭ وزگەرۋىنە بەيىمدى. جوبا «جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن قولداۋ جونىندەگى قارجى-ەسەپ ايىرىسۋ ورتالىعىمەن» 15 جىل مەرزىمگە كەلىسىمشارت اياسىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
قۇرىلىس الاڭىندا 1 200-دەن استام جۇمىسشى, 130 ارنايى تەحنيكا بار. الداعى ۋاقىتتا ستانسا جۇمىسىن باستاپ, ءبىرىنشى كەزەكتە 1 گازتۋربينالىق قوندىرعى, 2 جىلۋ قازاندىعى ىسكە قوسىلادى. كەلەسى جىلى قالعان قوندىرعىلارى تولىق ىسكە قوسىلاتىن جاڭا ستانسا وبلىستىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن قاجەتتىلىگىن تولىعىمەن قامتاماسىز ەتەدى.
قىزىلوردا