جاڭاشىلدىق اكەلگەن جالعىزدىق

باسقوسۋعا بارا قالساق, اركىم ءوز تەلەفونىنا تەلمىرىپ, ۆيرتۋالدى كەڭىستىكتە وتىرعانىن اڭداي­مىز. سيقىرلى سمارتفونعا دەندە­گە­لى دوس-جاران مەن اعايىن اراسىن­دا­عى ەمەن-جارقىن اڭگىمە, سىرلاسار ساتتەر سيرەگەن. بۇعان جەلىگە بايلانعان جەتكىن­شەكتەردى قوسىڭىز. «Wi-Fi» كارتيناسى وسىعان كۇيىنگەن سۋرەتشىنىڭ ءۇنسىز ايقايى. اۆتور قوعام تسيفرلى جال­عىز­دىققا بەت العان سايىن ادام­گەرشىلىك, مەيىرىم, ساعىنىش سەكىلدى قۇن­دى­لىقتار تاسادا قالا­تىنىن ايتقى­سى كەلەدى.

كە­نەپ­كە تۇسكەن كورىنىس – ءبىر ءۇيدىڭ ىشىندەگى ادامداردىڭ ءبىر-بىرىمەن ەمەس, گادجەتتەرمەن بايلانىس ورناتقانىن بايقاتادى. الدىڭعى پلاندا – نوۋتبۋككە ۇڭىلگەن ءجاسوسپىرىم, سول جاقتا – تەلەفون شۇقىلاپ وتىرعان بويجەتكەن, وڭ جاقتا – كورپەگە ورانىپ, تەلەفونعا تەلمىرىپ جاتقان قىز. ارتقى فونداعى ۇستەل ۇستىن­دە شاشىلىپ جاتقان الدەنە نازاردىڭ باسقا جاققا اۋعانىن بىلدىرسە كەرەك. كەيىپكەرلەردىڭ بەت-جۇزىندەگى كوكشىل رەڭك گادجەتتەر جارىعىنىڭ سۋىقتىعىن, ولاردى تسيفرلى الەمگە بايلاپ قويعانىن جەتكىزەدى. بۇل – ۆيرتۋالدى اسەردىڭ شىنايىلىقتى الماستىرعانىن مەڭزەيدى. قىزىل-جاسىل ورنەكتى كىلەم – ۇلتتىق دۇنيەلەردىڭ ورتاسىندا وتىرىپ, وتباسىلىق جىلى قارىم-قاتىناستاردان اجىراپ بارا جاتقانىمىزدى ەسكەرتەدى. ويۋلى كورپە استىنداعى قىز – شىنايى جىلىلىق پەن جايلى­لىق ورنىنا, ۆيرتۋالدى جىلى­لىققا تەلمىرگەن كۇيدى بەينەلەپ تۇر.

«ومىردەگى ءار قۇبىلىستان استار ىزدەيسىڭ, ونىڭ سەبەبى مەن سىرىنا ۇڭىلگىڭ كەلەدى. بۇل جۇمىستى 2016 جىلى ءوز شاڭىراعىمدا جازدىم. تىڭ يدەيا ىزدەپ جۇرگەن ءسات ەدى. بولمە ىشىندە تەلەفونعا قادالعان قوس قارىنداسىمدى, نوۋتبۋك ارقىلى عالامتورعا ەنگەن دوسىمدى كوردىم. ۇشەۋى دە ءۇنسىز, ءبىر-بىرىنە ءمان بەرەر ەمەس, بۇرىنعىداي اڭگىمە دە ايتىلمايدى. وسى ءسات ماعان قاتتى اسەر ەتتى. ولاردىڭ وسى وتىرىسىن قاز-قالپىندا قاعازعا ءتۇسىرىپ الدىم. ءسويتتىم دە باسقا جۇمىستاردى ىسىرىپ قويىپ, «Wi-Fi» دەپ اتالعان تۋىندىمدى جازۋعا كىرىستىم. جۇمىسىما قىزىعۋشىلىق تانىتقاندار كوپ بولعاندىقتان, تۇپنۇسقانى وزىمدە قالدىرىپ, 2019 جىلى كارتينانىڭ تاعى ءبىر كوشىرمەسىن جازىپ شىقتىم. كۇنى بۇگىن بۇل كارتينا كيپر مەملەكەتىندەگى زاماناۋي ونەر مۋزەيىنىڭ قورىندا جەكە ازاماتتاردىڭ ساتىپ الۋىمەن ساقتاۋلى تۇر.

تسيفرلىق  الەم – مۇمكىندىكتەر الاڭى. بىراق ول شىنايى قارىم-قاتىناستىڭ ورنىن باسا المايدى. وتباسىلىق پسيحولوگيادا «ەموتسيانالدىق سالقىن­دىق», «تسيفرلىق تاۋەلدىلىك», «باي­لانىستىڭ ءۇزىلۋى» دەگەن ۇعىمدار ءجيى ايتىلا باستادى. قوعام وسى ساتتە ويانىپ, قايتا ادامي بولمىسىنا ورالماسا, بولاشاقتاعى بايلانىس – تەك ۆيرتۋالدى عانا بولماق. بىزگە ەندى ەكراندى ەمەس, ءبىر-ءبىرىمىزدى تىڭدايتىن, تۇسىنەتىن, سەزەتىن ۋاقىت كەلدى. قازاق قوعامىنىڭ نەگىزى – وتباسى, بىرلىك, ءداستۇر. اتا-انا مەن بالا اراسىنداعى اڭگىمە, داستارقان باسىنداعى كەڭەس, اتانىڭ اقىلى, انانىڭ مەيىرىمى – ءبىزدىڭ رۋحاني تىرەگىمىز. عالامتوردىڭ شەكتەن تىس ىقپالى وسى قۇندىلىقتاردى كومەسكىلەمەسە دەگەن تىلەگىمدى ءوز قولتاڭبام ارقىلى جەتكىزگىم كەلدى», دەيدى سۇلتان امانجول.

ونەردىڭ ءبىر مۇراتى – ىزگىلىك دەسەك, قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ ادامزاتتى الاڭداتقان ماسەلە­لەردى كوركەم شىعارمادا سىنعا الۋى الەۋمەتتىك رەاليزمنەن تۋعان ماڭىزدى باعىت. سەبەبى مۇنداي تۋىندىلار كورەرمەنگە ەستەتيكالىق اسەر قالدىرۋمەن قاتار, سانا سىلكىنىسىن دە سىيلايدى. قوعامدى ويلانۋعا, وزگەرۋگە يتەرمەلەيدى.

«كارتيناداعى وتباسىلىق ورتانىڭ ۇزىلگەن بايلانىسى كورەرمەنگە اسەرلى كونتراست بەرەدى. سۋرەتشى جاقىن ادامدار ءبىر كەڭىستىكتە بولعانىمەن, رۋحا­ني الشاق ەكەنىن سىنعا الادى. الەمدە كەيىنگى جىلدارى ءدال وسىنداي تسيفرلى وتريادتالعان ادامزات تۋرالى زاماناۋي سۋرەتتەر جازىلا باستادى. بۇل – تەك ەلىمىزدە ەمەس, بۇكىل جاھاندىق قوعامدا بار قۇبىلىس. ادام تابيعاتتا سەرۋەندەسە دە, كونتسەرتكە بارسا دا, ساياحاتقا شىقسا دا ءوزى ودان شىنايى اسەر الۋدان بۇرىن, جەلىگە جاريا­لاپ ەلگە كورسەتۋگە اسىعادى. سۇلتان امانجولدىڭ كارتيناسىنداعى الەمگە بايلانعان, بىراق وزىنە جابىق ادام بەينەسى – XXI عاسىر ادامىنىڭ ءرامىزى. بۇل – ونەردىڭ قوعاممەن ۇندەسكەن ۇلگىسى», دەيدى ونەرتانۋشى بالجان زامانبەكوۆا.

وتكەن جولى ءبىر تويدا «اعايىن­­نىڭ شاي-پايىنان, كور­شىڭنىڭ Wi-Fi-ى ارتىق» دەگەن «زاماناۋي ماقال» ەستىدىك. راسىندا شىنايى قارىم-قاتىناستان الشاقتاپ, تسيفرلى الەمگە دەندەگەن ءسىز بەن ءبىزدى ءدال مىسقىلداپ تۇرعان جوق پا؟ بۇگىنگى اڭگىمە وزەگىنە اينالعان تۋىندى دا بەيجايلىقتى بۇزىپ, «سمارتفوننان باسىڭدى كوتەر دە, جانىڭداعى جانعا قارا» دەگەندى مەڭزەيدى.