جەتىسۋدا الەۋمەتتىك نىساندار كوپتەپ سالىنىپ جاتىر. كوكسۋ اۋدانىندا ەكى, الاكول اۋدانىندا ءبىر مەديتسينالىق مەكەمە ىسكە قوسىلدى. سونداي-اق «جانۇيا» وتباسىن قولداۋ ورتالىعى, پانفيلوۆ اۋدانىندا كۇردەلى جوندەۋدەن كەيىن اۋىلدىق مادەنيەت ءۇيى, جاڭا بالاباقشالار ەسىگىن ايقارا اشتى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان بولىمشە دە قىزمەت كورسەتە باستادى.
«اۋىلداعى دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 641 ادام تۇراتىن بەسقاينار, 983 ادام تۇراتىن جەتىجال اۋىلىندا ءبىر كۇندە جاڭا فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەر ەسىگىن ايقارا اشتى.
«بۇرىن ءبىز 1968 جىلى سالىنعان توزىعى جەتكەن عيماراتتا وتىرعانبىز. بۇگىن مىنە, حالىقتىڭ يگىلىگىنە جاڭا نىسان بەرىلىپ وتىر. مۇندا تۇرعىندارعا العاشقى سانيتارلىق مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى. اۋرۋدىڭ الدىن الۋ, سكرينينگتىك باعدارلامالاردى ۇيىمداستىرۋ, بالالارعا, جۇكتى ايەلدەرگە پاتروناج جۇرگىزۋ, پروفيلاكتيكالىق ەكپەلەر سالۋ, تۇرعىندار اراسىندا سانيتارلىق اعارتۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ مىندەتتەرىن اتقارامىز. بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس اپتاسىنا 1–2 رەت زىليحا تامشىباەۆا اتىنداعى اۋىلدىڭ دارىگەرلىك امبۋلاتورياسىنان دارىگەر كەلىپ قابىلداۋ جۇرگىزەدى. جاڭا, جايلى, بارلىق جاعداي جاسالعان عيماراتتىڭ قولدانىسقا بەرىلۋى ءوز كەزەگىندە مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى», دەيدى بەسقاينار اۋىلىنداعى فاپ فەلدشەرى قالامقاس جەكسەنبينوۆا.
الاكول اۋدانى توڭكەرىس اۋىلىنداعى جاڭا بلوكتى-ءمودۋلدى مەديتسينالىق پۋنكت كۇنىنە 15 ادام قابىلداۋعا قاۋقارلى. اۋىل تۇرعىندارى جاڭا نىساننىڭ اشىلۋىن ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا, ساپالى مەديتسينالىق قىزمەتكە قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادام دەپ بىلەدى.
پانفيلوۆ اۋدانى تۇرپان اۋىلىنداعى مادەنيەت ۇيىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى وتكەن جىلدان بەرى جۇرگىزىلدى. جاڭا كەيىپكە ەنگەن ەكى قاباتتى عيماراتتا اۋىلدىق كىتاپحانا دا ورنالاسقان. مۇندا ونەردىڭ ءتۇرلى باعىتتارىن قامتيتىن سەگىز ۇيىرمە جۇمىس ىستەيدى.
جۇمىسىن باستاعان تاعى ءبىر جاڭا نىسان – كوكسۋ اۋدانىنداعى «جانۇيا» وتباسىن قولداۋ ورتالىعى. ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان وتباسىلارىن انىقتاۋ مەن ولارعا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىنداعى مۇنداي ورتالىقتار وبلىستىڭ اۋدان, قالالارىندا 2023 جىلدان بەرى اشىلا باستادى. بۇل ورتالىق – وڭىردەگى وسىنداي توعىزىنشى نىسان. بۇعان دەيىن بيىل «جانۇيا» ورتالىعى ەسكەلدى اۋدانىندا اشىلسا, الداعى ۋاقىتتا اقسۋ اۋدانىندا اشىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. جالپى, جىل باسىنان وبلىستاعى «جانۇيا» وتباسىن قولداۋ ورتالىقتارىنا 161 وتباسىنىڭ 408 مۇشەلەرى تىركەلىپ, ولارعا جان-جاقتى پسيحولوگيالىق, الەۋمەتتىك كومەكتەر, قاجەتتى قولداۋ تۇرلەرى كورسەتىلگەن.
سونداي-اق الاكول اۋدانى ءۇشارال قالاسىندا, پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ ءۇشارال اۋىلىندا, كوكسۋ اۋدانى كوكسۋ ستانساسىندا جالپى سانى 375 ورىندى ءۇش جاڭا بالاباقشا جۇمىسىن باستادى.
بۇگىندە وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنا قاراستى «اۋتيزم جانە باسقا دا مەنتالدى بۇزىلۋلارى بار بالالارعا ارنالعان ورتالىعى» جانىنان جاڭا بولىمشە اشىلدى. ورتالىق 1,5 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى مۇگەدەكتىگى بار 125 بالاعا جارتىلاي ستاتسيونار جاعدايىندا ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتەدى. اتا-انالار مەن ماماندار تاراپىنان كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە سۇرانىستىڭ ارتۋىنا بايلانىستى ورتالىق اياسىن كەڭەيتۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ, جاڭا بولىمشە اشۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان ەدى. جاڭا بولىمشە اۆا تەراپياسى ادىسىمەن جۇمىس ىستەيدى. «بولاشاق» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ وبلىستاعى كۋراتورى ءمادينا ماناسقىزىنىڭ ايتۋىنشا, ستاتسيوناردا ماماندار بالالاردىڭ مىنەز-قۇلقىن ساراپتاپ, قالىپتاستىرۋمەن اينالىسادى.
بولىمشە 40 بالاعا ارنالعان. جالپى اۋماعى 580 شارشى مەتردى قۇرايتىن كەڭ ءارى جارىق. ارالاپ كورگەنىمىزدە مامانداردىڭ ءار بالامەن جەكە, تياناقتى جۇمىس ىستەپ جاتقانىنا كۋا بولدىق. مۇندا بالالار جاسىنا, دامۋ ەرەكشەلىكتەرى مەن دياگنوزىنا سايكەس ەكى توپقا بولىنەدى. بولىمشەدە 8 ءتۇرلى ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتىلەدى. ولار: الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق, ەڭبەك, مادەني, ەكونوميكالىق, پەداگوگيكالىق, تۇرمىستىق, مەديتسينالىق, پسيحولوگيالىق شارالار. بۇل قىزمەتتەر بالالاردىڭ الەۋەتىن اشۋعا, ءوز-وزىنە قىزمەت كورسەتۋ داعدىلارىن قالىپتاستىرۋعا, مىنەز-ق ۇلىق, قارىم-قاتىناس قابىلەتتەرىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالادى. ورتالىقتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ءسانيا ناۋرىزباەۆا وڭىردە اۋتيزم دياگنوزىمەن 463 بالا تىركەلگەنىن تىلگە تيەك ەتتى. جالپى, وبلىستا دەنساۋلىعىندا كىناراتى بار بالالارعا ارنالعان 7 ورتالىق اشىلعان. ورتالىقتىڭ باس كورپۋسى وسىدان ءۇش جىل بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلگەن. سودان بەرگى وڭ ناتيجەنىڭ ارقاسىندا 5 بالا جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپكە, بيىل ءبىر بالا بالاباقشاعا اۋىستى. اڭسار ەسىمدى 7 جاسار بالانىڭ اناسى نازگۇل سەرىكوۆا سويلەي الماي كەلگەن بالاسىنىڭ بۇگىندە جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپكە بارعانىن ايتىپ, قۋانىشىن ءبولىستى.
بولىمشەنىڭ باستى ماقساتى – اۋتيزم سپەكترىنىڭ بۇزىلىستارى بار بالالار مەن ولاردىڭ وتباسىلارىنا جان-جاقتى, ۋاقتىلى قولداۋ كورسەتۋ. ورتالىق ۇجىمى ءاربىر بالاعا ەرەكشە مەيىرىممەن قاراپ, ونىڭ قوعامعا بەيىمدەلۋىنە ىقپال ەتۋدى باستى مىندەت سانايدى. وڭىردە ەرەكشە بالالارعا دەگەن قامقورلىق وتە جوعارى دەڭگەيدە. بۇل – الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ عانا ەمەس, ۇلكەن جۇرەكتەن تۋعان شىنايى مەيىرىمدىلىك پەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ۇلگىسى.
وبلىس اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە وڭىردە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم نىساندارىنىڭ جاڭارۋ دەڭگەيى جىل سوڭىنا دەيىن 55,8%-عا جەتەدى.
جەتىسۋ وبلىسى