«اۋىل اماناتى» جوباسى ايماعىمىزدا ءساتتى جۇزەگە اسىپ وتىر. بايىپتى باعدارلاما اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كاسىپ باستاۋىنا جول اشىپ, ەلدى مەكەندەردىڭ ەڭسە تىكتەۋىنە سەرپىن بەردى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرىنىڭ ءى فورۋمىندا «ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى – اۋىل حالقىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ. «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى ارقىلى جىلدىق ءوسىمى 2,5 پايىز بولاتىن شاعىن نەسيە بەرىلە باستادى. سونىڭ ناتيجەسىندە اۋىلدا 16 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. وسىنداي اۋقىمدى جۇمىس جالعاسىن تابادى. سەبەبى اۋىلدى كوركەيتۋ – ستراتەگيالىق مىندەت», دەگەن ەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پارمەنىنەن سوڭ, اۋىل جۇرتى دا جەڭىلدەتىلگەن نەسيەگە قول جەتكىزىپ, كاسىپتەرىن دوڭگەلەتىپ وتىر. وسىلايشا, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ەڭ قولايلى ايماقتاردىڭ قاتارىنداعى وبلىسىمىزدا «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى ءساتتى جۇزەگە اسىپ جاتىر.
باعدارلاما بىلتىر دا قارقىندى جۇزەگە استى. باعدارلاماعا 2,5 ملرد تەڭگە بولىنگەن. اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى قۋاندىق احمەتوۆ بولىنگەن قاراجات تولىعىمەن يگەرىلگەنىن ايتادى.
«باسقارما تاراپىنان «جۇمىس ىستەيمىن, تابىس تابامىن» دەگەن ءار اۋىل تۇرعىنىنا قولداۋ كورسەتىلەدى. بىلتىر 249 شاعىن نەسيە بەرىلىپ, 52 جوبا قارجىلاندىرىلدى. ناقتى ايتساق, 1,2 ملرد تەڭگە اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرىنە بەرىلدى. سونىمەن قاتار جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتارعا قولداۋ كورسەتىلدى. بۇل – 1,3 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 197 جوبا. ناتيجەسىندە, اۋىلدى جەرلەردە 314 جۇمىس ورنى قۇرىلدى. بۇگىنگى تاڭدا قارجىلاندىرىلعان جوبالار وڭ ناتيجەسىن كورسەتىپ جاتىر. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ءارى قاراي دا جالعاسىن تابا بەرەدى», دەيدى قۋاندىق احمەتوۆ.
شاعىن نەسيەلەر بىرنەشە باعىتتا بەرىلگەن. مىسالى, مال شارۋاشىلىعىنداعى 150 جوباعا 1,25 ملرد تەڭگە ءبولىنىپتى. ال وسىمدىك شارۋاشىلىعىنا 54 ملن تەڭگە ۇلەستىرىلگەن. مۇنداي باعىتتاعى 4 بىردەي اۋقىمدى جوبا جۇزەگە اسقان. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ارنايى تەحنيكالاردىڭ دا اتقارار ءرولى ۇلكەن. تەحنيكا مەن تىركەمەلى جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا 767 ملن تەڭگە بەرىلگەن. قاراجات 45 جوباعا جۇمسالعان. اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋدە باسقارماعا 7 جوبا كەلىپ تۇسكەن. اتالعان جوبالارعا 123 ملن تەڭگە بولىنگەن. سونىمەن قوسا, اۋىلدان كاسىپ اشامىن دەگەندەر دە قارجىلاي قولداۋ تاۋىپ وتىر. ماسەلەن, دۇكەن مەن دوڭگەلەك جوندەۋ ورتالىعى سەكىلدى باسقا دا بيزنەس نىساندار جاتادى. بۇعان 43 جوبا ۇسىنىلعان. 43 جوباعا 337 ملن تەڭگە قارجىلاندىرىلعان.
بيىل دا جوبا جۇيەلى جۇزەگە اسىپ جاتىر. وسى جىلعا «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى اياسىندا شاعىن نەسيە بەرۋ ءۇشىن 2 ملرد تەڭگە ءبولۋ جوسپارلانىپتى. ياعني 296 جوباعا بەرىلەتىن شاعىن نەسيە. مەجەلەنگەن جوسپار ويداعىداي ورىندالسا, وندا اۋىلدىق جەرلەردە 322 جۇمىس ورنى اشىلادى. بيىل 148 نەسيە مال شارۋاشىلىعىنا, وسىمدىك شارۋاشىلىعىنداعى 26 جوباعا, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعىنا جاتپايتىن كاسىپتەگى 122 جوباعا قاراجات بەرىلەدى.
«اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى ارقىلى بۇقار جىراۋ اۋدانى بەلاعاش اۋىلىنان ەربولات مولدابەكوۆ شينا جوندەۋ شەبەرحاناسى اشقان.
«جاس كەزىمدە قالاداعى دوڭگەلەك جوندەۋ ورتالىعىندا جۇمىس ىستەپ, تاجىريبە جينادىم. ءوز كاسىبىمدى اشۋ كوپتەن بەرگى ارمانىم ەدى. بىراق قاراجات جاعى قولبايلاۋ بولدى. باعدارلاما تۋرالى ەستي سالا, قۇجات جيناپ, ءوتىنىم بەردىم. بارلىق ءراسىم وڭاي ءارى جىلدام ءوتتى. اۋىل اكىمدىگى دە كوپ كومەك كورسەتتى», دەيدى ەربولات.
كاسىپكەر 2,8 ملن تەڭگە كولەمىندە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الىپ, شەبەرحاناعا قاجەت قۇرال-جابدىق ساتىپ العان. نەسيە 5 جىل مەرزىمگە 2,5 پايىزدىق مولشەرلەمەمەن بەرىلگەن. كاسىپ يەسى قاراجاتىن دوڭگەلەك شەشۋ جانە بالانسيروۆكا ستانوكتارى, كومپرەسسور, كوتەرگىش پەن قوسالقى بولشەكتەرگە جۇمساعان.
كەلەشەكتە كاسىپ يەسى شەبەرحاناسىن كەڭەيتىپ, جاڭا قىزمەت تۇرلەرىن – قوزعالتقىش پەن بەرىلىس قورابىن جوندەۋ, سىرلاۋ, دانەكەرلەۋ جۇمىستارىن دا قولعا الۋدى جوسپارلاپ وتىر. ايتپاقشى, بۇل – كاسىپ بەلاعاش اۋىلىنداعى «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى ارقىلى ءساتتى جۇزەگە اسقان ءۇشىنشى جوبا.
«اۋىلىمىز بويىنشا جەتى ءوتىنىم قابىلداندى. ەكەۋى مال شارۋاشىلىعىنا باعىتتالعان. ال ەربولاتتىڭ جوباسى – اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كاسىپكەرلىككە بەيىم ەكەنىن كورسەتەتىن جارقىن مىسال. ءبىز مۇنداي باستامالاردى قولداۋعا ءاردايىم دايىنبىز», دەيدى اۋىل اكىمى امانگەلدى كۇپەنوۆ.
قازىردىڭ وزىندە ەربولاتتىڭ قىزمەتىنە كورشى اۋىلداردان دا سۇرانىس بار كورىنەدى. بۇل اۋىلداعى قاراپايىم كاسىپتىڭ دە تابىس كوزى بولا الاتىنىن دالەلدەپ وتىر.
باعدارلامانىڭ شاپاعاتىن كورگەندەردىڭ قاتارىندا بۇقارجىراۋلىق نادەجدا ەلىكباەۆا دا بار. ول بىلتىر ءوز كاسىبىنىڭ جوباسىن ۇسىنىپ, باعدارلاما اياسىندا 2,5 پايىزبەن 4 ملن تەڭگە نەسيە العان. قاراجاتقا جىلىجاي سالعان. جىلىجايىندا جەمىس-جيدەك جايقالىپ ءوسىپ, اۋدان حالقىن تابيعي ونىممەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر.
«جىلىجايدى كاسىبي ماماندارى بار كومپانيا سالىپ بەردى. ساپاسىنا كوڭىلىم تولادى. ماسەلەن, بىلتىر ەكى رەت ءونىم الدىم. قيار 2,5, ال قىزاناق 2 تونناعا دەيىن جەتتى. جىلۋدى جاقسى ساقتايدى. اۋماعى 200 شارشى مەتر. جىلىجايدا قارا كۇزدە قىزاناق, ال كوكتەمدە قيار وسىرۋگە بولادى. ونىمدەرىمدى كورشى اۋىلدىڭ تۇرعىندارىنا دا ساتامىن. تۇراقتى ساتىپ الۋشىلارىم دا بار. جالپى, جىلىجاي كاسىبىمەن اينالىسىپ جۇرگەنىمە 10 جىلعا جۋىقتادى. سول سەبەپتى دە, ءونىمدى ساۋدالاۋدان قيىندىق كورمەيمىن. قىزاناق پەن قياردا ەشقانداي حيميا جوق. ءبارى تابيعي ادىسپەن وسىرىلگەن. «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن وتە قولايلى. ويتكەنى اۋىلدا ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تابىلا بەرمەيدى. تەك ىنتا مەن ەرىك-جىگەر قاجەت», دەيدى نادەجدا ەلىكباەۆا.
نۇرا اۋدانى شۇباركول اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ادىلبەك ءابۋوۆ «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى ارقىلى نەسيە الىپ, قىمىز ءوندىرۋ كەشەنىن اشتى. ول قاراجاتىنا 42 باس جىلقى, سونىمەن قاتار قاجەتتى جابدىقتار ساتىپ الدى.
ال اباي قالاسىنان جاڭا ناۋبايحانا اشىلدى. كاسىپكەر ۆاديم انيچكين بولىنگەن قارجىعا ناۋبايحاناعا قاجەتتى جابدىقتار – پەشتەر, مۇزداتقىشتار ساتىپ العان. قازىر بۇل ناۋبايحانادا كۇنىنە 1000 دانا بولكە نان پىسەدى. ءتورت ادام تۇراقتى جۇمىس ىستەيدى.
مەملەكەت باسشىسى اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرىنىڭ ءبىرىنشى فورۋمىندا «حالقىمىزدىڭ 40 پايىزى اۋىلدا تۇراتىنىن بىلەسىزدەر. اگروونەركاسىپ كەشەنى بۇكىل ەلدىڭ, اسىرەسە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىس ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. سول سەبەپتى مەن اۋىلدى وركەندەتۋ ىسىنە ايرىقشا ءمان بەرەمىن», دەگەن ەدى. راسىندا, «اۋىل اماناتى» جوباسى اۋىل حالقىنىڭ كاسىپپەن دە اينالىسۋىنا مۇمكىندىك تۋدىرىپ, سەرپىن بەرىپ كەلەدى.
قاراعاندى وبلىسى