پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا «Digital justice جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ» ماسەلەلەرى اياسىندا ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى بەكبولات مولدابەكوۆتىڭ قاتىسۋىمەن ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسى ءوتتى. سپيكەر ادىلەت ورگاندارى قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان تسيفرلىق ترانسفورماتسيالاردىڭ نەگىزگى باعىتتارى تۋرالى ويىن ورتاعا سالدى.
ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى بەكبولات مولدابەكوۆ ە-زاڭناما جوباسى زاڭ شىعارۋدىڭ بارلىق ءۇردىسىن بىرىڭعاي جۇيەگە بىرىكتىرۋ ماقساتىندا قۇرىلعانىن, بۇل نورمالار ادىلەت سالاسىن تسيفرلاندىرۋداعى كوشباسشى جوبالاردىڭ ءبىرى ەكەنىنە توقتالىپ: «زاڭ شىعارۋدىڭ بارلىق ءۇردىسىن بىرىڭعاي جۇيەگە بىرىكتىرۋ ارقىلى زاڭ جوباسىنىڭ ومىرلىك تسيكلىنە تولىق جاۋاپ بەرەتىن فۋنكتسيونال ىسكە اسىرىلادى. ياعني زاڭنىڭ ازىرلەنۋىنەن باستاپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ قول قويۋىنا دەيىنگى بارلىق ءۇردىستى باقىلاۋعا, وسى سالانىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك تۋادى», دەدى سپيكەر ءوز سوزىندە.
سونداي-اق بەكبولات سەرىك ۇلى ادىلەت مينيسترلىگى جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى تسيفرلىق زاڭ كەڭەسشىسىن ىسكە قوسقانىن سۇيىنشىلەدى. ەندى ەل ازاماتتارى مينيسترلىكتىڭ سايتى ارقىلى قۇقىقتىق كەڭەسشىنىڭ ونلاين كومەگىن تۇتىنا الادى. تاۋلىگىنە 24/7 رەجىمدە جۇمىس ىستەيتىن قۇرىلىم قۇقىقتىق ماسەلەلەرگە قاتىستى كەڭ اۋقىمدى كەڭەس بەرۋگە قابىلەتتى. مينيسترلىك كەلەسى كەزەڭدە وسى جۇيەگە سمارت-اسسيستەنتتى ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن, سمارت-اسسيستەنت نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەۋشىلەرگە ساراپتامالىق قولداۋ كورسەتەتىنىن ءمالىم ەتتى.
مينيسترلىك وكىلى اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ راسىمدەرىن اۆتوماتتاندىرۋ اياسىندا ەنگىزىلگەن «تسيفرلىق سوت ورىنداۋشىسى» سىبايلاس جەمقورلىق فاكتىلەرىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىنە دە توقتالدى.
«تسيفرلىق سوت ورىنداۋشىسى» اۆتوماتتى رەجىمدە ادامنىڭ قاتىسۋىنسىز اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋگە مۇمكىندىگى بار. بۇل شەشىم ادامي فاكتوردى جويۋعا, سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ جولىن كەسۋگە, قارىزدى ءوندىرىپ الۋ ءۇردىسىن ەداۋىر جەدەلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ماسەلەن, بۇرىن بورىشكەرلەر جەكە سوت ورىنداۋشىسىنا بورىش سوماسىنىڭ ۇستىنەن 25 پايىزىنا دەيىن كوميسسيا تۇرىندە قوسىمشا اقى تولەۋگە ءماجبۇر بولۋشى ەدى. سوت ورىنداۋشىلاردىڭ جۇمىسىن اۆتوماتتاندىرۋ ارقىلى بۇل شىعىستار الىنىپ تاستالدى. ناتيجەسىندە, قاراپايىم حالىقتىڭ قالتاسىنداعى 1,2 ملرد تەڭگەدەن اسا قاراجات ۇنەمدەلدى», دەدى سپيكەر.
ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى بەكبولات مولدابەكوۆ ءبىز ءسوز ەتكەن «قۇقىقتىق كەڭەسشى» مەن «سمارت-اسسيستەنت» تسيفرلىق مودۋلدەرى تولىقتاي ىسكە قوسىلعاننان كەيىن ەل ازاماتتارى جەكە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ ارەكەتتەرىن باقىلاپ, اتقارۋشىلىق ىستەر تۋرالى دەر كەزىندە اقپارات الا الاتىنىن, سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ ارەكەتىنە نەمەسە ارەكەتسىزدىگىنە قاتىستى شاعىمدانۋعا دا مۇمكىندىك تۋاتىنىن, بۇل قۇرال اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ جۇيەسىنە دەگەن اشىقتىق پەن سەنىمدى ارتتىراتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.
سونىمەن قاتار بەكبولات سەرىك ۇلى بۇرىن تەك قاعاز تۇرىندە جۇرگىزىلىپ كەلگەن نوتاريۋستىڭ اتقارۋشىلىق جازبا بەرۋ ءراسىمى دە تسيفرلاندىرىلاتىنىن مالىمدەدى.
«قازىر نوتاريۋستىڭ اتقارۋشىلىق جازبا بەرۋدىڭ جەكە كابينەتى قۇرىلدى. سول ارقىلى بورىشكەردىڭ حابارلاما جانە قارسىلىق جولداماسىن الۋ مۇمكىندىگى بار. ەگەر ازاماتتار تاراپىنان قارسىلىقتار بولسا, نوتاريۋستىڭ اتقارۋشىلىق جازباسىنىڭ كۇشىن جويۋعا مۇمكىندىك بار», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
بەكبولات مولدابەكوۆ جوبانى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە 9 500 اتقارۋشى جازبانىڭ جويىلعانىن, بۇل ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قالپىنا كەلتىرۋدەگى جانە تەرىس پايدالانۋدى جويۋداعى ماڭىزدى قادام بولعانىن ايتتى.
سونىمەن قاتار سالا وكىلى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ قۇقىقتىق قىزمەتتەر مەن سوت-ساراپتاما ۇردىستەرىن تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا ماڭىزدى قادامدار جاساپ جاتقانىن, مەملەكەتتىك زاڭ كومەگىن كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن بىرىڭعاي تسيفرلىق ە-زاڭ مەن ە-ساراپتاما جۇيەسى قۇرىلعانىن, وسى جۇيە ارقىلى ازاماتتار ءوز قۇقىقتارىن ءتيىمدى, ۋاقتىلى جانە ءادىل قورعاي الاتىنىن, ناتيجەسىندە قاعازباستىلىق ازايعانىن مالىمدەدى. بۇگىندە ەلدەگى قىلمىستىق سوت ءىسىن جۇرگىزۋدىڭ 90 پايىزدان استامى ەلەكتروندى تۇردە جۇزەگە اسىرىلادى ەكەن. سونداي-اق كورپوراتيۆتىك قۇجات اينالىمىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا زاڭدى تۇلعالاردىڭ بەرگەن سەنىمحاتتارىن تسيفرلاندىرۋ دا قولعا الىنعان.