قاراعاندىنىڭ ۇنى. «دامير اا» كاسىپورنىنىڭ ءتىل ۇيىرەر ءدامى. جيىرما جىل ۋاقىت. نارىق ىعىستىرا الماعان ىرىسى مول كەشەن. تاماق ونەركاسىبى يندۋسترياسىنىڭ يگىلىگىن تولىق سەزىنگەن سەرىكتەستىك. يتاليانىڭ تەحنولوگياسىمەن ماكارون وندىرەتىن بىرەگەي كاسىپورىن. ۇننىڭ ءتۇر-ءتۇرىن شىعاراتىن الپاۋىت ديىرمەن. ءار ءۇيدىڭ اسحاناسىندا بار ءداستۇر مەن ساپا ۇيلەسىمى. ءوڭىردىڭ برەندىنە اينالعان بىرەگەي كومپانيا.
«دامير اا» جشس ءونىمى نارىقتى مويىنداتىپ وتىر. 2002 جىلدان بەرى قاراعاندى وبلىسى مەن جاقىن وڭىرلەردى ساپالى ۇن, ماكارون ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى. العاشقىدا توننا-توننا ۇن شىعارا باستاعان زاۋىت باسشىلىعى ەلدەگى ماكارون ءونىمىنىڭ تاپشىلىعىن بايقاپ, تۇرىك تەحنولوگياسىن ەنگىزىپ, بازاسىن جابدىقتاپ, تاۋەكەل ەتىپ, العاشقى ونىمدەرىن شىعارادى. زاۋىت باسشىلىعى يتاليانىڭ «Fava» جابدىقتارىن الۋ ءۇشىن «دامۋ» قوعامدىق قورىنان 1 پايىزدىق مولشەرمەن نەسيە راسىمدەپتى. ۇكىمەتتىڭ ەڭ ۇلكەن كومەگىن سوندا سەزىندىك دەيدى. وسىلايشا, ەكى-ءۇش مارتە «دامۋدىڭ» جەڭىلدەتىلگەن نەسيەسى ارقىلى تەحنولوگياسىن جەتىلدىرىپ وتىرعان.
كاسىپورىننىڭ ءوز زەرتحاناسى بار. زاماناۋي ۇلگىدە جابدىقتالعان. كەلگەن استىقتىڭ ساپاسى تەكسەرىلەدى. استىقتى القاپتان توننا-توننا بيداي تيەگەن جۇك كولىكتەرىنەن تۇتىك بەكىتىلگەن جابدىقپەن سىناما الىنادى. بىرەۋى تەكسەرىسسىز وتپەيدى. الگى قۇرىلعىمەن ءار جەرىنەن قاۋزاپ الىنىپ, زەرتحاناعا كەلەدى. ەگەر زەرتحانانىڭ تالابىنان وتسە, وندا دالا ءدامى بىردەن ديىرمەنگە تۇسەدى. زەرتحانا قىزمەتكەرى ساياگۇل قاسىمبەكوۆا كومپانيا اشىلعالى بەرى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى, بىلىكتى مامان.
«بيدايدى جان-جاقتى تەكسەرەمىز. ءدان ساپاسى, كولەمى بويىنشا سۇرىپتالادى. زيانكەستەر مەن وزگە دە كەسەلدەردەن اماندىعىن انىقتايمىز. سودان كەيىن قابىلداۋ-قابىلداماۋ تۋرالى, قابىلدانسا, سۇرپىنا قاراي قاي قويماعا جونەلتۋ تۋرالى نۇسقاۋ بەرەمىز. ارنايى اپپاراتپەن ىلعالدىلىقتى تەكسەرەمىز. ۇننىڭ ساپاسى ساعات سايىن باقىلاۋدان وتەدى. ەگەر تالاپقا ساي كەلمەسە, ءونىم قايتا وڭدەۋگە جىبەرىلەدى. ويتكەنى ەڭ باستى مىندەت – ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى», دەيدى ساياگۇل نىعمەتقىزى.
زەرتحانا تەكسەرۋىنەن ويداعىداي وتكەن جۇك كولىگى تارازىعا تۇرادى. تارازىداعى ماماندار كولىكتى ولشەپ, ءونىم سالماعىن تىركەيدى. تارازىدان تۇسكەن كولىك استىق توگەتىن بۋنكەرگە بارادى. ءارى قاراي داقىل كونۆەيەر ارقىلى كەپتىرۋ قوندىرعىسىنا جەتكىزىلەدى. جالپى, ەلەۆاتورداعى جۇمىس جۇيەسى تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان.
كاسىپورىن بيدايدى ساپاسىنا قاراي كەلىسىن 90–130 تەڭگە اراسىندا قابىلدايدى. كوبىنە وساكاروۆ, نۇرا اۋداندارىنان الادى. وڭىردەگى قويمالار تۇگەسىلگەن سوڭ, پاۆلودار, قوستاناي ءوڭىرىنىڭ ديقاندارىنان قابىلدايدى. وسىلايشا, وڭىردەگى زاۋىتتا شىعارىلاتىن ءونىم ايماعىمىزدا وسىرىلەتىن جوعارى ساپالى استىقتان دايىندالادى. زاۋىت تەحنولوگتەرىنىڭ ايتۋىنشا, ونىمدە بوياعىش زاتتار, حيميالىق, وزگە دە زياندى قوسپالاردى مۇلدەم قولدانبايدى. ياعني ەكولوگيالىق تازا, 100 پايىز تابيعي ءونىم. مۇنداعى بيدايدان جاسالعان ونىمدەردىڭ قۇرامىندا ادام اعزاسىنا قاجەت دارۋمەندەر مەن مينەرالدار مول.
ماكارون فابريكاسىنىڭ تاجىريبەلى تەحنولوگى كارىپجان نىعمانوۆ تا كاسىپورىن اشىلعالى بەرى وسىندا قىزمەت ەتىپ كەلەدى. يتاليالىق تەحنولوگيانى ابدەن مەڭگەرىپ العان. جاۋاپتى تسەحىندا 9 قىزمەتكەرى بار.
ء«بىر جاقسىسى, ءبىز ۇن ءونىمىن ءوزىمىز وندىرەمىز. بىرنەشە ساعات زەرتحانادان ابدەن تەكسەرىلىپ كەلگەن ونىمگە اسا قاتتى الاڭدامايمىز. ويتكەنى ساپاسىنا ءسوز جوق. دايىن ۇن ماكارون فابريكاسىنا كەلەدى. ارنايى بۋنكەرلەردە ساقتالاتىن ۇن ەلەكتەن ءوتىپ, ماكارون دايىنداۋعا قاجەتتى مولشەردە ۇن الىنادى. قامىردى ارالاستىراتىن ماشينانىڭ ىشىندە ۇن مەن تازا سۋ ارالاستىرىلىپ, قامىر جاسالادى. كەيىن ارنايى قالىپتامانىڭ ىشىندە قاجەت پىشىندەرگە ءبولىنىپ, كەپتىرىلەدى, سالقىنداتىلادى. دايىن بولعان ءونىم ءارتۇرلى پىشىندەگى قاپتارعا سالىنىپ, قويماعا جىبەرىلەدى», دەيدى كارىپجان مۇعزار ۇلى.
ماكارون فابريكاسى توقتاۋسىز جۇمىس ىستەيدى. بارلىق جۇيە اۆتوماتتاندىرىلعان. دايىن ءونىم ساقتالاتىن, كەپتىرىلىپ, سالقىنداتىلاتىن 8 بۋنكەر بار. ونىڭ ارقايسىسى 3–3,5 توننادان.
«دامير اا» ماكارونى – ەشقانداي قوسپاسىز, كونسەرۆانتتارسىز, 100 پايىز تابيعي ءونىم. ماكاروننىڭ 12 ءتۇرى, سپاگەتتيدىڭ 2 ءتۇرى مەن بەسبارماق كەسپەلەرىن شىعارادى. دايىن ءونىم 8–10 مينۋتتا ءپىسىپ شىعادى. 400 گرامنان باستاپ 10 كيلوعا دەيىن پاكەتكە قاپتالادى.
ۇن فابريكاسىنان جوعارعى, ءبىرىنشى سۇرىپتاعى ۇن شىعادى. كاسىپورىن باسشىلىعى كوپ ۇزاتپاي تۇتاس بيداي ۇنىنىڭ دا تەحنولوگياسىن اكەلىپ ەنگىزدى. قۇنارى مول تۇتاس بيداي ۇنى 2 كيلودان 25 كيلوعا دەيىنگى قاپقا قاپتالادى.
تۇركيادان الدىرىلعان ارنايى باسقارۋ شتابى ارقىلى بارلىق جۇمىس جۇيەسىن قاداعالاۋعا بولادى. بۇل جەردەن اپپاراتتاردىڭ جۇمىس ىستەۋىن باقىلايدى. قانداي دا ءبىر قۇرىلعى ىستەن شىعاتىن بولسا, وندا شتابتاعى سيگنال ارقىلى بىردەن انىقتاپ, اقاۋدى جويىپ, قايتا ىسكە قوسۋعا بولادى. وسىلايشا, توننالاپ ۇن شىعاراتىن كاسىپورىن تۇرىك تەحنولوگياسى ارقىلى جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ وتىر.
وسىنداي ءتۇرلى ماكارونىمەن كەڭىنەن تانىمال «دامير اا» كومپانياسى ءوز كليەنتتەرى ءۇشىن جوعارى ساپالى ونىمدەردى ۇسىنا وتىرىپ, ەلىمىزدىڭ نارىعىندا 20 جىلدان اسا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. استانا, الماتى سەكىلدى ءىرى قالالاردىڭ دۇكەن سورەلەرىندە ونىمدەرى بار. پاۆلودار, جامبىل, قىزىلوردا, ۇلىتاۋ, اقمولا, الماتى وبلىستارىنا دا توننا-توننا ونىمدەرىن جەتكىزەدى.
جەر-جەرگە جەتكىزۋ ماسەلەسىندە كەدەرگى جوق. كەلىسىلگەن ۋاقىتتان كەشىكتىرمەي جەتكىزەدى. تاۋارىن تەمىرجول, جۇك كولىكتەرى ارقىلى تاسىمالدايدى. زاۋىتتان كەلىپ الىپ كەتەتىن دە كاسىپكەرلەردىڭ قاتارى كوپ. قاراعاندى قالاسىنداعى سۋپەرماركەتتەرگە, بازارلار مەن دۇكەندەرگە كاسىپورىننىڭ 1,5 توننادان 20 تونناعا دەيىن كوتەرەتىن 12 جۇك كولىگى تاراتىپ, تاسىمالدايدى.
ء«بىزدىڭ زاۋىت ايگىلى يتاليانىڭ تەحنولوگياسىمەن جۇمىس ىستەيدى. ەكى جىل بويى يتاليانىڭ ماماندارى كەلىپ, ورنالاستىردى. جەرگىلىكتى مامانداردى دا ۇيرەتتى. قازىر دە يتاليالىق تەحنولوگتەرمەن ونلاين جۇمىس اتقارامىز. 2009 جىلى «دامۋ» قورىنىڭ جەڭىلدەتىلگەن نەسيەسىمەن, جاڭىلىسپاسام, شامامەن 2,5 ملن ەۋروعا سپاگەتتي وندىرەتىن جابدىق ساتىپ الدىق. ەكى جىل بۇرىن 25 توننالىق تۇرىك ديىرمەنىن ىسكە قوستىق. تەحنولوگياسى اتا-بابالارىمىزدىڭ تاس ديىرمەنى سياقتى. سونىڭ ارقاسىندا تۇتاس بيداي ۇنىن برەندكە اينالدىردىق», دەيدى فابريكا ديرەكتورى نۇرلان مومىنوۆ.
كاسىپورىن باسشىسى قاراعاندى بويىنشا 25 ديىرمەن بار دەيدى. ءبىزدىڭ ءوڭىر ۇن شىعارۋدان ءۇشىنشى ورىندا. سول سەبەپتى, ساتۋ ماسەلەسى الدىڭعى شەپكە شىققان. ساۋدا نارىعىن يگەرۋ ءۇشىن ارنايى كوۋچ ساباعىن ساتىپ العان. تاجىريبەلى مامانداردان ەكى اي بويى وقىپ, ناتيجەسىن ءىس بارىسىندا كورەمىز دەيدى.
وزبەكستاندا وتكەن حالىقارالىق كورمەدە كاسىپورىننىڭ جوعارعى سۇرىپتى ۇن مەن ماكارون ءونىمى التىن مەدال جەڭىپ العان. الماتى قالاسىندا «FoodExpo Qazaqstan 2023» كورمەسىندە «ۇزدىك ءونىم» اتالىمى بويىنشا I ورىن الدى. بىلتىر دا وسى كورمەدە ۇزدىك ۇن ونىمدەرى ءۇشىن تاعى دا I ورىندى جەڭىپ العان.
ۇجىمنىڭ 70 پايىزى فابريكا اشىلعالى بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. اكىمشىلىكتى قوسا ەسەپتەگەندە 100-گە تارتا قىزمەتكەر بار. ولارعا ۇنەمى الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتىلىپ وتىرادى. ونىمەن قوسا, ءنول پايىزدىق نەسيە بەرەدى. بالالارى ۇيلەنگىسى كەلسە, كولىك العىسى كەلسە, كاسىپورىن 3-4 ملن تەڭگە بەرەدى. ايلىعىنان 100 مىڭ تەڭگە ۇستاپ وتىرادى. بىلاي قاراساڭىز, جىلدىق مولشەرى 25 پايىزدىق بانكتەردەن الدەقايدا ءتيىمدى, اجەپتاۋىر كومەك.
«دامير اا» كاسىپورنى جومارت. ۇنەمى مەشىتتەرگە, جەتىمدەر ءۇيى مەن قارتتار ۇيىنە قاپ-قاپ ۇن, ماكاروننىڭ ءتۇر-ءتۇرىن جىبەرىپ وتىرادى. اسىرەسە, قايىرىمدىلىقتى رامازان ايىندا, مەرەكە كۇندەرى ءجيى ۇيىمداستىرادى.
مىنەكي, وڭىرىمىزدە وندىرىلەتىن تاماق الەمدىك ستاندارتقا ساي, جوعارى ساپالى ءارى ەكولوگيالىق تازا. كورشىلەس ەلدەردەن ەكسپورتتالاتىن ونىمدەردەن گورى تۋعان توپىراعىمىزدا ەگىلىپ, پىسكەن استىق اعزامىزعا الدەقايدا پايدالى ءارى قۇنارى مەن قۇنى جاعىنان دا ءتيىمدى.
قاراعاندى وبلىسى