• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
تاعزىم 30 مامىر, 2025

الەم تانىعان ءانۋار

100 رەت
كورسەتىلدى

جەتىسۋ جەرى قاشاندا دارىندىلارىن ەلەپ-ەسكەرىپ, تالانتتى پەرزەنتتەرىنە قۇرمەت كورسەتۋدەن جالىققان ەمەس. ءيسى قازاقتىڭ تۇلعاسىنا اينالعان ءانۋار ءالىمجانوۆتىڭ 95 جىل­دىق تورقالى تويى مۇندا كەڭ كولەمدە اتالىپ ءوتىلدى. قازاق ادەبيە­تىنىڭ كورنەكتى وكىلى, جازۋشى, مەملەكەت قايرات­كەرىنىڭ مەرەيتويىنا وراي رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تانىمدىق كونفەرەنتسيا وتكىزىلدى.

قالامگەر تۋعان وڭىردەگى قابانباي اۋىلىنا ارنايى ات باسىن بۇرعان وبلىس اكىمى بەيبىت يسا­باەۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆ, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەت, عالىمدار, قالامگەرلەر, جالپى اۋدان جۇرتشىلىعى ءانۋار ءالىمجانوۆتىڭ رۋحىنا تاعزىم جاسادى. بەرەكەلى اۋىلدىڭ ورتا­لىعىندا ورنالاسقان قالامگەر اتىنداعى ساياباقتاعى بيۋستىنە گۇل شوقتارىن قويدى. بۇدان ءارى شارا قابانباي اۋىلدىق مادەنيەت ۇيىندە «الەمگە ايگىلى ءانۋار» اتتى عىلىمي-تانىمدىق كونفەرەنتسيامەن جالعاستى.

مادەنيەت ءۇيىنىڭ فويە­سىن­دە مۋزەي ەكسپوناتتارىنان, كىتاپتاردان كورمە ۇيىم­داس­تى­رىلىپ, ءا.الىمجانوۆقا ار­نالعان بەينەفيلم كورسەتىلدى. كون­فەرەنتسيانى اشقان وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ جەتىسۋ جەرىنە قادام باسقان كوپشىلىككە «قوش كەلدىڭىزدەر» دەي وتىرىپ, الدىمەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردى.

مەرەيتويعا جولدانعان پرە­­زيدەنتتىڭ وسى قۇتتىقتاۋ حاتى مەن پارلامەنت ءماجىلىسى تور­اعاسىنىڭ قۇتتىقتاۋى اۋىلداعى قابانباي اتىنداعى تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ قورىنا تاپسىرىلدى. كونفەرەنتسيا بارىسىندا ءانۋار ءالىمجانوۆتىڭ ەلدىك مۇددە جولىنداعى قارىمدى قايراتكەرلىگى, جازۋشىلىق قىرى, تۇلعالاردى تانىتۋداعى ەرەن ەڭبەگى كەڭىنەن باياندالدى.

«جازۋشىلاردىڭ ءبارى دە ەڭبەكتەنەدى, بىراق كوپتىڭ ىشىنەن وزا شاۋىپ, حالىقتىڭ كوڭىلىندە, تاريحتىڭ جادىندا قالاتىن قاي­راتكەرلەر كوپ ەمەس. ءانۋار تۇر­لىبەك ۇلى سونداي ايتۋلى ازا­مات­تاردىڭ قاتارىندا. ول – ءابۋ-ناسىر ءال-ءفارابيدى ورتامىزعا الىپ كەلگەن تۇلعالاردىڭ ءبىرى. ول كەزدە عىلىمي, ادەبي ورتا اق­جان ءال-ماشاني ارقىلى ءال-ءفا­رابيدى تانىعانىمەن, جالپى قوعام تولىق بىلە قويماعان ەدى. ءانۋار ءالىمجانوۆ ونىڭ تەگى قىپشاق ەكەنىن, وتىرار قالاسىنان شىققانىن دالەلدەپ, ءومىر جولىن باياندايتىن «وتىراردان جەتكەن سىي», «ۇستازدىڭ ورالۋى» سياقتى شىعارمالارىن جاز­­دى. الماتىداعى داڭعىلعا ءال-فارا­بي ەسىمى بەرىلۋىن كوتەرىپ, وعان كوپ ەڭبەك سىڭىرگەنىن بۇگىنگى ۇر­پاقتىڭ ءبىلىپ جۇرگەنى ءجون», دەگەن حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىي­لىعىنىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى نۇر­داۋ­لەت اقىش اياۋلى اعامىزدىڭ وزگە دە قىرلارىنا كەڭىنەن توق­تالدى.

وسى تاقىلەتتەس ەستەلىكتەر مەن جازۋشى تۇرعىسىنداعى سونى پىكىر­لەر ايتىلعان كونفەرەنتسيادا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, ءانۋارتانۋشى كاكەن حامزين: ء«بىز ءانۋار ءالىمجانوۆتى جەكەشەلەندىرە المايمىز, ول بۇكىل قازاققا ورتاق پەرزەنت, ءتىپتى حالىقارالىق كەڭىستىككە اتى كەتكەن اسا كورنەكتى قايراتكەر. كەلەشەكتە بۇدان دا سالماقتى حالىقارالىق دەڭ­گەيدەگى ءىس-شارا وتەرىنە كامىل سەنەمىن», دەدى.

ءوز كەزەگىندە اقىن ۇلىقبەك ەس­داۋلەت جازۋشىنىڭ حالىق­ارالىق ادەبي بايلانىستاردى نىعايتۋداعى رولىنە توقتالدى: زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ: ء«بىرىنشى پەتر ەۋروپاعا تەرەزە تەسكەن بولسا, ءانۋار ءالىمجانوۆ ازياعا ايقارا جول اشتى», – دەيتىن ءسوزى بار. راسىندا ءالىمجانوۆ كسرو-نىڭ ازيا, افريكا جازۋشىلارىمەن بايلانىس جونىندەگى كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, ءدال وسىنداي ەۋروپا جازۋشىلارىمەن بايلانىس جونىندەگى كوميسسيانىڭ بەلسەندى مۇشەسى بولدى. بۇل الەم ادەبيەتىمەن تىكە­لەي بايلانىس جاساپ وتىرعان قازاق­تىڭ وكىلى دەگەن ءسوز», دەدى ۇ.ەسداۋلەت.

كونفەرەنتسيا بارىسىندا بەل­گى­لى قالامگەر, الماتى وبلى­سى­­نىڭ قۇرمەتتى ازاماتى ءالي ىسقاباي جا­زۋشى تۋرالى تولعا­مىن جەت­كىز­­سە, حا­لىقارالىق «الاش» ادەبي سىي­­لىعىنىڭ لاۋرەاتى قۋات قايرانباەۆ جازۋشى رۋحى­نا ار­نال­عان جىرىن وقىدى.

ء«انۋار اعامىزدىڭ رۋحاني بولمىسىنا بويلادىق, اسقاق تۇرپاتىن كوزگە ەلەستەتتىك. ەندى وسى مەرەيتوي ۇستىندە ساكەن اعا­مىزدىڭ ءانۋار ءالىمجانوۆ قايتىس بولعاندا جازعان ولەڭىن وقىپ بەرۋدى ءجون سانادىم», دەپ قوس تۇلعانى تەڭ كوتەرە تولعانعان «قۇر­مەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, اقىن جۇماتاي وسپان ۇلى جىرعا كەزەك بەردى. «اعام بار ەدى ءمىر ءتىلدى, جاعام بار ەدى – جىرتىلدى! قان جىلاپ تۇرعان جۇرەكپەن, جۇبا­تام قالاي جۇرتىمدى؟», – دەپ كەلەتىن ساكەن يماناسوۆ جىرىمەن تۇيىندەلگەن كونفەرەنتسيادان سوڭ كوپشىلىك جازۋشىنىڭ رۋحىنا ارنالعان اسقا قاتىستى.

 

جەتىسۋ وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار