اباي تىگىن فابريكاسىنىڭ كەڭەس زامانىندا اتاعى الىسقا كەتىپ, دۇركىرەگەن ەدى. جىلىنا 2 ملن دانا ەر مەن ايەلدىڭ, بالانىڭ كيىمىن, توسەك-ورىن جابدىعى مەن جۇمىس كيىمىن تىگىپ شىعاراتىن بۇل ءوندىرىس ورنىندا 3 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس ىستەگەن. فابريكا ونىمدەرى ەلدىڭ ىشكى نارىعىنا عانا ەمەس, تەگىس وداق ەلدەرىنە توقتاۋسىز جونەلتىلىپ تۇردى. توقسانىنشى جىلدارى توقىراۋعا ۇشىراپ, جيىرما جىلدان اسا ەسىگى تارس جابىلعان عيماراتتىڭ قابىرعاسى عانا امان قالعان. 2015 جىلدان بەرى ابايلىق كاسىپكەر نۇرحان جۇمابەكوۆ فابريكانى وڭالتىپ كەلەدى.
ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتىڭ جىلدىق پايىزىنا دا قاراماي, قارىز الىپ, فابريكانىڭ تامىرىنا قايتا قان جۇگىرتەدى. قازىر ءتورت ءتۇرلى تسەح, قويما جانە فابريكانىڭ دۇكەنى بار. جەرگىلىكتى جەردەن 100-گە تارتا جۇمىسشى وسىندا ناپاقا تاۋىپ وتىر. فابريكا باسشىسى: «بىزگە كەرەك سان ەمەس, ساپا», دەيدى. بىرنەشە تاپسىرىس بەرۋشى باعاسىن ءتيىمدى ەتىپ, ال ءونىمىن ارزان ماتامەن تىگە سالۋدى ءوتىنىپتى. كەلىسىمشارتتى سول ءۇشىن بۇزىپ, سونداي تاپسىرىستىڭ بارىنەن باس تارتىپتى.
– ماتانىڭ ساپالى بولۋى – فابريكانىڭ ەڭ ءبىرىنشى تالابى. ودان كەيىنگى شارۋا دا, جاۋاپكەرشىلىك تە – بىزگە جۇك. شىمكەنتتەگى قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى جەڭىل ونەركاسىبى «Azala» كاسىپورنىنىڭ ءونىمىن كادەگە جاراتىپ كەلەمىز. «Azala» توقىما كومبيناتى – ءبىزدىڭ سالانىڭ نەگىزى. توقىما كومبيناتىندا ءبارى جاقسى بولسا, تىگىن فابريكالارىندا دا ءبارى ويداعىداي بولادى. مۇنىمەن قوسا ساپالى ماتالاردىڭ ءتۇر-ءتۇرىن قىتايدان دا تىكەلەي الدىرامىز. ەشقانداي دەلدالسىز. ونىڭ ءوزى بىزگە ۇلكەن ولجا, – دەيدى فابريكا باسشىسى.
ونەركاسىپ ورنى وڭىردەگى الپاۋىت كومپانيالاردان, ءوندىرىس وشاقتارىنان, جۇمىسشى ۇيىمداردان ارنايى كيىمدەرگە تاپسىرىس الىپ وتىر. ءتىپتى جەكەلەگەن تاپسىرىستى دا سانىنا قاراماي تىگەدى. قازىر كوپشىلىككە كۇندەلىكتى كيەتىن كيىمدەر دە تىگىلەدى. سول سەبەپتى ءوندىرىستىڭ ءونىمى جىل سايىن ۇلعايىپ كەلەدى. قازىردىڭ وزىندە فابريكا توسەك جاپقىشتاردىڭ ءتۇر-ءتۇرىن – كورپە جامىلعىلارى, جايمالار, جاستىق تىستارى, كورپەلەر, ماتراستار, جاستىقتار, ءتۇرلى ارنايى كيىمدەر, سىرتقى كيىمدەر, ونىڭ ىشىندە ءارتۇرلى جاسقا ارنالعان كۇرتەلەر مەن جەلەتتەر شىعارىپ جاتىر. مۇنىمەن قوسا كاسىپورىن مەكتەپ فورمالارىنىڭ تولىق جيىنتىعىنا تاپسىرىس الادى.
وسى تۇستا فابريكانىڭ ديزاينەر-كونسترۋكتورى دەليا گرينگە ارتىلار جاۋاپكەرشىلىك جوعارى. تىگىلەر كيىمنىڭ العاشقى نۇسقاسى, ديزاينى بىلىكتى ماماننىڭ قولىنان وتەدى.
«ماعان جۇكتەلگەن مىندەت – كيىمنىڭ العاشقى سىزباسىن كومپيۋتەر ارقىلى ازىرلەپ الىپ, كونسترۋكتسيالىق قاعاز نۇسقاسىن ارنايى اقىلدى قۇرىلعىدان شىعارامىن دا, ءپىشۋ تسەحىنا جونەلتەمىن. ولار سوسىن تىگىن تسەحىنا جىبەرەدى. وسىلايشا, اۋەلگى ءونىمدى ازىرلەيمىز. جالپى, كەز كەلگەن تاۋاردىڭ وتىمدىلىگى ديزاينىنا بايلانىستى. كوزگە كورىكتى بولعان دۇنيە كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىعادى», دەيدى ديزاينەر.
تىگىنشى قاماريا جاكەنوۆا فابريكانىڭ ەرتەدەن كەلە جاتقان قىزمەتكەرى. جاسى جەتپىسكە تاياپ قالسا دا, سۇيىكتى ىسىنەن قول ۇزگىسى جوق. فابريكا توقىراۋ جىلدارى جابىلعان سوڭ, قالاداعى تىگىن تسەحىندا جۇمىس ىستەپتى. قايتا اشىلعانىن ەستىپ, بىردەن وسىندا كەلىپتى. كوپ جىلعى ەڭبەگى ەلەنىپ, بىلتىر پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن III دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.
– تالاي جىل وسى فابريكادا ەڭبەك ەتىپ, جابىلىپ قالعاندا, جانىمىز اۋىرعان ەدى. ەندى مىنە, قايتا وركەندەپ جاتىر. بۇل ءوڭىر ەكونوميكاسىنا ۇلكەن ۇلەس قوسىپ وتىر. اباي قالاسىنىڭ ءىس تىگەتىندەرىنىڭ ءبارى وسى جەردەن جۇمىس تاۋىپتى. جالاقىسى ماردىمدى. ءبىز كيىمنىڭ جاڭا نۇسقاسىن العاش تىگىپ كورەمىز. نەگىزگى مىندەتىمىز سول. ەگەر كەم-كەتىك جەرى بولسا, بىردەن كونسترۋكتورعا ايتامىز. قايتا ءپىشىپ, تىگىپ, ۇلكەن تسەحقا ۇلگىمىزدى ۇسىنامىز, – دەيدى قاماريا ابايقىزى.
جاقىندا فابريكانىڭ ديرەكتورى نۇرحان جۇمابەكوۆتىڭ ارنايى شاقىرتۋىمەن الماتىدان «كومپانيا استام» جشس ديرەكتورى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بەگايم باراتبەكقىزى كەلىپ, كاسىپورىننىڭ كيىم تىگۋدە تەحنولوگيالىق ۇدەرىستى جەتىلدىرۋ جولدارىن جوبالاپ بەرىپتى.
«بۇل فابريكادا 1986–1988 جىلدارى جاپون جانە نەمىس قۇرال جابدىقتارىن قويۋ ۇدەرىسىنە قاتىسىپ جانە 1989 جىلى عىلىمي جۇمىسىمنىڭ ناتيجەسىن ەنگىزۋ رەتىمەن كەلگەنمىن. اراعا 37 جىل سالىپ قايتادان «Abai» فابريكاسىنا كەلگەندەگى ءبىرىنشى كوزگە تۇسكەنى – كەڭ, جارىق, بيىك عيمارات ساقتالعانداي. ال تىگىپ جاتقان بۇيىمنىڭ ءتۇرى سان الۋان. بۇگىندە فابريكاعا گەرمانيانىڭ «ديۋركوپپ ادلەر» كومپانياسىنىڭ يننوۆاتسيالىق قۇرال-جابدىقتارىن, تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ رەتىن قاراستىرۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل جوبا ىسكە قوسىلعان جاعدايدا تەحنيك, مەحانيك جانە تەحنولوگتەردى نەمىس ماماندارى وقىتادى», دەيدى بەگايم باراتبەكقىزى.
ءوندىرىس باسشىسى تىگىنشىلەرىنە قولايلى جاعداي جاساۋعا باسىمدىق بەرەدى. فابريكا ىشىنەن بالالارعا ارنالعان ويىن الاڭىن دايىنداپ قويىپتى. قىزمەتكەرلەردىڭ بالاباقشاعا بارمايتىن بالالارى كۇنى بويى ۋاقىتىن سوندا وتكىزەدى. ويىنشىقتىڭ ءتۇر-ءتۇرى, بالدىرعانداردىڭ زەيىنىن اشاتىن جۋرنالدار, بوياۋلار بار. مۇنىمەن قوسا, ماسساج ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. كۇنى بويى جاۋىرىنى تالعان جۇمىسشىلار ءبىر مەزەت كاسىبي ءماسساجيستىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى. فابريكانىڭ وسى سەكىلدى جىلى قامقورلىعى جۇمىس كۇشىن جەڭىلدەتىپ وتىر. سونداي-اق ىرگەسىندەگى توپار دەمالىس ورنىندا فابريكانىڭ ءوز ايماعى بار. جاز شىعا قىزمەتكەرلەر سول جەردە وتباسىمەن ۋاقىت وتكىزەدى. بارلىعى فابريكا ەسەبىنەن, تەگىن.
فابريكاعا ءالى دە تىگىنشىلەر قاجەت. اباي اۋدانىنداعى اۋىلداردان, جان-جاقتان جۇمىسقا نيەتتى جاندار حابارلاساتىن كورىنەدى. الايدا قاتىناپ ىستەۋگە ۋاقىت تاپشى. فابريكا باسشىلىعى مۇنىڭ دا ورايىن تاۋىپ وتىر. قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان تەگىن جاتاقحانانىڭ قۇرىلىسى باستالىپ كەتىپتى. ەندى تىگىنشىلەر باسپانامەن دە قامتىلادى.
فابريكا جانىنداعى دۇكەندە «Abai» برەندىمەن تىگىلگەن ونىمدەر سامساپ تۇر. سونىڭ ىشىندە ءسابيدىڭ جەيدەسىنەن باستاپ مەكتەپ وقۋشىلارى مەن پوليتسەيلەردىڭ فورماسى, دارىگەرلەردىڭ حالاتى, جاستىقتار مەن ماتراستارعا دەيىن بار. مۇنداعى تىگىنشىلەر سول ورىنداعان جۇمىسىنا قاراي 100-350 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا جالاقى الادى.
تىگىن فابريكاسىنىڭ ديرەكتورى نۇرحان جۇمابەكوۆ الداعى ۋاقىتتا ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتىپ, كەلەشەكتە ءجۇن وڭدەۋ جانە ءجىپ ءيىرۋ تسەحتارىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىر.
قاراعاندى وبلىسى,
اباي قالاسى