بيىل قانت قىزىلشاسىنىڭ كولەمى 1,5 مىڭ گەكتارعا قىسقاردى. ونىمدىلىكتى ارتتىرۋ ماقساتىندا شارۋالار يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى يگەرىپ, جاڭا تەحنيكانى مەڭگەرگەن. ال قانت قىزىلشاسىنان قالاتىن قالدىققا قىتايلىق ينۆەستورلار كوز تىگىپ وتىر. ولار جەتىسۋدا مول ازىعى زاۋىتىن سالۋعا نيەتتى.
بىلتىر وبلىستا قانت قىزىلشاسى زاۋىتقا سىيماي قالدى. استا-توك شيكىزاتتى زاۋىتتار جىل سوڭىنا دەيىن قابىلدادى. بيىل بۇل تۇيتكىل قايتالانباس ءۇشىن شارالار قابىلدانىپ جاتىر. وتكەن جىلى ءتاتتى تۇبىرگە ارنالعان ەگىس القاپتارى 13,7 مىڭ گەكتاردى قۇرادى. ودان جالپى 635 مىڭ توننا ءونىم الىنىپ, ورتاشا ونىمدىلىگى گەكتارىنا 465 تسەنتنەردەن اينالدى. الىنعان ءونىمنىڭ 5 مىڭ تونناسى مال ازىعىنا باعىتتالسا, 630 مىڭ تونناسى زاۋىتتارعا وتكىزىلدى. ونىڭ 560 مىڭ تونناسى تازا سالماقتى قۇراعان. اكىمدىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, اقسۋ جانە كوكسۋ قانت زاۋىتتارىنا وتكىزىلگەن ونىمگە 14 ملرد تەڭگە سۋبسيديا تولىق كولەمدە تولەنگەن.
«اقسۋ, كوكسۋ زاۋىتتارىنا قانت قىزىلشاسىن وتكىزدىك. بۇگىندە ەكى زاۋىت تا شارۋاشىلىقتارىمىزبەن تيەسىلى ەسەپ ايىرىسىپ بولدى. قازىر باسىم داقىلدارعا بەرىلەتىن سۋبسيديانى الدىق, سونىڭ ارقاسىندا كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا دايىندىق قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. جىل سايىن قانت قىزىلشاسىن كەم دەگەندە ءجۇز گەكتار جەرگە سەبەمىز. بيىل دا قانت قىزىلشاسىن, جۇگەرى, مايبۇرشاق سياقتى بىرقاتار داقىل ەگۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا جەڭىلدىك باعامەن بەرىلەتىن جانار-جاعارماي الاتىن قارجىمىز دا دايىن», دەيدى كوكسۋ اۋدانىنداعى «كەڭ دالا» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى قاليبەك الپىسباەۆ.
قانت قىزىلشاسى بويىنشا سۋبسيديالاۋعا 679 ءوتىنىم ءتۇسىپ, سۋبسيديا تولىق كولەمدە بەرىلگەن. سونداي-اق اقسۋ جانە كوكسۋ قانت زاۋىتتارى قابىلداعان قانت قىزىلشاسى ءۇشىن شارۋا قوجالىقتارىنا 8,4 ملرد تەڭگە تولەندى. وسى رەتتە بىرنەشە قىتايلىق كومپانيا وكىلى سول كاسىپورىنداردان شىعاتىن جومدى ءتيىمدى پايدالانۋدى ۇسىنىپ وتىر. سول ءۇشىن الەۋەتتى ينۆەستورلارمەن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسەت قاناعاتوۆ كەزدەسىپ, جوبانى تالقىلادى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن – جەڭىس ىسقاباي
«جەتىسۋ اگرارلى ايماق بولعاندىقتان اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋگە قاتىستى جوبالارعا ەرەكشە قىزىعامىز. قانت قىزىلشاسى – وڭىردەگى باسىم داقىل. بيىل 550 مىڭ توننا ءتاتتى ءتۇبىر الامىز دەگەن جوسپار بار. ەگەر قانت قىزىلشاسى ءونىمىن جيناعانشا بارلىق ماسەلەنى بىرلەسىپ شەشسەك, قالدىقسىز ءوندىرىس ورنىن اشامىز. ماڭىزدى ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋدا زاڭعا سايكەس ءوز تاراپىمىزدان ءتيىستى قولداۋ كورسەتەمىز. سىزدەردەن ناقتى مەرزىم, ءوندىرىس كولەمى كورسەتىلگەن جانە بارلىق قاجەتتى قۇجاتتامالارى بار ەگجەي-تەگجەيلى جوبا كۇتەمىز», دەدى ءا.قاناعاتوۆ.
جوم – قۇندى مال ازىعىنىڭ ءبىرى. بۇگىندە ونى زاۋىتتاردان شارۋالار بورداقى مالعا ارنايى ساتىپ الادى. ەگەر كاسىپورىن سالىنسا, وندا ول وندىرگەن جوعارى ساپالى ونىمدەر جەرگىلىكتى نارىقتا ساتىلىپ, ەكسپورتقا دا شىعارتىلادى. ايماقتاعى ەكى قانت زاۋىتىمەن ىنتىماقتاستىق ورتۋدى كوزدەيتىن جوباعا 10 ملن دوللار كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلماق.
ينۆەستور-كومپانيالاردىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىندا جۇمىستىڭ باسىم بولىگى اۆتوماتتاندىرىلادى. ەكولوگيالىق تازا ءونىم شىعارىلىپ, 30-40 ادام جۇمىسپەن قامتىلماق. كەزدەسۋدە قوس تاراپ جاڭا كاسىپورىندى لوگيستيكا جاعىنان قولايلى, بارلىق ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتىلگەن «تالدىقورعان» يندۋستريالدى ايماعىنىڭ اۋماعىندا سالۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋعا كەلىستى.
بۇگىندە قانت قىزىلشاسىن ەگۋ جۇمىستارى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. وسى جىلى قاراتال اۋدانىنداعى بالتامىرعا 760 گەكتار ەگىستىك جەر بەرىلدى. سەپكىشتەر مەن باسقا دا اسپالى قوندىرعىلارعا سوڭعى تەستىلەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. بىلتىر بىرنەشە كاسىپورىن ليزينگپەن الىنعان جاڭا تەحنيكامەن تولىقتى. وندا جاس مەحانيزاتورلار جۇمىس ىستەيدى. سونىڭ ءبىرى – جاس مامان ارمان باسشىباەۆ.
ء«بارى كومپيۋتەرلەنگەن, مونيتورلار بويىنشا اسپالى اگرەگاتتاردىڭ دەڭگەيىن رەتتەيمىز. وتكەن ماۋسىمدا جاڭا كومبايندار قانت قىزىلشاسىن جيناپ, اۋقىمدى جۇمىس اتقاردى. جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋ وتە ىڭعايلى. قازىر جاڭا وتىرعىشتارمەن جۇمىس ىستەۋدى ۇيرەنىپ ءجۇرمىز. مەنىڭشە, ەگىس ماۋسىمى ءساتتى وتەدى», دەيدى ا.باسشىباەۆ.
قاراتال اۋدانىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ءىلياس ساياقباەۆتىڭ سوزىنشە, وسى ماۋسىمدا وڭىردە 22 مىڭ گەكتارعا ءارتۇرلى داقىل ەگىلەدى.
«قانت قىزىلشاسى ەگىستىگىن قىسقارتىپ, باقشا داقىلدارىن كوبەيتتىك. سوعان قاراماستان, باعالى داقىلدى وسىرگىسى كەلەتىن شارۋالار كوپ. وسىنىڭ ەسەبىنەن ولار تەحنيكانى ليزينگكە ساتىپ الادى. وتكەن جىلى قىزىلشا وسىرۋشىلەر 50 جاڭا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن جاڭارتتى. بيىل دا ءوتىنىم قابىلدايمىز», دەيدى.
شارۋاشىلىق يەسى مارات قورجىنباەۆتىڭ سوزىنشە, بىلتىر شارۋاشىلىقتا ءبىر گەكتاردان 700 تسەنتنەرگە جۋىق ءتاتتى ءتۇبىر جينالعان. وعان جاڭا تەحنيكانىڭ دا كومەگى تيگەن. باسقا داقىلداردى دا جاقسى وسىرەدى. «وڭىردە قايتا وڭدەۋ كاسىپورنىنىڭ ازدىعى قولبايلاۋ بولىپ تۇر. جاڭا زاۋىت سالىنسا, كوپ تۇيتكىلدىڭ ءتۇيىنى تارقاتىلار ەدى» دەيدى ول.