ءوڭىر مەديتسيناسىندا سەرپىلىس بار

ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ ماقساتىندا قالادان بولەك, شالعايدا جاتقان اۋىلدارعا مەديتسينا نىساندارىن سالۋ قولعا الىندى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا ساي, وعان قاجەتتى مامانداردى الدىرۋ ماسەلەسى دە جولعا قويى­لىپ كەلەدى. كەربۇلاق اۋدانىنىڭ ورتالىعى سارىوزەك اۋىلىندا 250 ورىنعا ارنالعان ەمحانا, كوكسۋ اۋدانىنا قاراستى اقشاتوعان, ەڭبەكشىقازاق اۋىل­دارىندا, الاكول اۋدانىنا قاراس­تى قامىسقالا اۋىلىندا, پانفيلوۆ اۋدانىنا قاراستى شەجىن اۋىلىندا 4 فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت, ساعابۇيەن اۋىلىندا دارىگەرلىك امبۋلا­توريا, التىنارىق اۋىلىندا مەدپۋنكت سالىنعان. سول سياقتى 58 بلوك-ءمودۋلدى كەشەن ورناتىلعان. سونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكادا تۇڭعىش رەت ەسكەلدى اۋدانىنىڭ قارابۇلاق اۋىلىندا, جاركەنت قالاسىندا بلوك-مودۋلدىك كونسترۋكتسيانى قولدانا وتىرىپ تۇرعىزىلعان جەدەل جانە شۇعىل مەديتسينالىق كومەك قوسالقى ستانساسى دا بار. وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, وسىنداي نىساندار بيىل تاعى ءتورت جەردە – ۇشتوبە قالاسىندا, كەربۇلاق اۋدانىنىڭ سارىوزەك اۋىلىندا, كوكسۋ اۋدانىنىڭ بالپىق بي اۋىلىندا, تەكەلى قالاسىندا بوي كوتەرەدى.

وعان قوسا «اۋىلداعى دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» جوباسى شەڭ­بەرىندە 15 نىساننىڭ قۇرىلىسى اياقتا­لىپ, تاعى 44-ءىنىڭ قۇرىلىسى جالعا­سىپ جاتىر. ۇشتوبە قالاسىندا دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن 50 ورىندىق دارىگەرلىك امبۋلاتوريا بوي كوتەردى. ءۇش جىل ىشىندە 7 نىسانعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلسە, بيىل تاعى 7-ەۋى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلەدى. قابىل­دانعان وسىنداي شارالاردىڭ ارقاسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا بەيىمدەلگەن عيماراتتاردىڭ سانى 209-دان 127-گە قىسقاردى. سونداي-اق بيىل بەيىمدەلگەن نەمەسە جالعا الىنعان عيماراتتا وتىرعان 72 مەديتسينالىق مەكەمە ءۇشىن جاڭا نىساندار سالىنىپ, جابدىقتاۋ جوسپارلانعان. وعان قوسا بيىل تالدىقورعاندا ينۆەستور كومپانيانىڭ قارجىسىنا 200 ورىندى زاماناۋي ونكولوگيالىق ديسپانسەردىڭ قۇرىلىسى باستالادى.

وبلىستا مەديتسينالىق كادرلار جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسىن شەشۋگە دە ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس رەسپۋبليكادا العاشقى بولىپ وڭىردەگى اۋىلدىق جەرگە جۇمىسقا كەلگەن دارىگەرلەرگە 10 ملن تەڭگەدەن, قالالىق جەرگە 5 ملن تەڭگەدەن ءبىر رەتتىك كوتەرمەاقى بەرۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى. وسى ماقساتقا 2024 جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 495 ملن تەڭگە بولىنگەن. كوتەرمەاقى 75 دارىگەرگە تولەنىپ, ونىڭ 24-ءى اۋىلدىق جەردە, 51-ءى قالالىق جەردە جۇمىس ىستەپ جاتىر. وسىنداي شارالاردىڭ ارقاسىندا وبلىس­تا كادر تاپشىلىعىنىڭ سانى 202-دەن 161-گە, ياعني 20,3%-عا تومەندەگەن.

اۋىلدىق جەرگە كەلگەن دارىگەردىڭ ءبىرى 17 جىلدىق ەڭبەك ءوتىلى بار حيرۋرگ نۇرمۇحامەد بايجانوۆ قابانباي اۋىلىنداعى الاكول اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنىڭ بولىمشەسىنە جۇمىسقا ورنالاسقان.

«جۇمىسىمىز جوعارى جاۋاپكەر­شىلىكتى تالاپ ەتەدى. كىشىگىرىم جارا­قاتتى قوسپاعاندا, كۇنىنە 2–3 كۇردەلى وپەراتسيا جاسالادى. باستى مىندەتىمىز – ادامدارعا كومەكتەسۋ. مەنىڭ بالالار حيرۋرگى, تراۆماتولوگى, ورتوپەدى, ۋرولوگى باعىتىندا ءتورت سەرتيفيكاتىم بار. سوندىقتان ەمىزۋلى جاستاعى نارەستەدەن باستاپ, ءتۇرلى وپەراتسيالار جاساي الامىن. بولىمدە كەز كەلگەن اۋرۋحانادا بولا بەرمەيتىن لاپاروسكوپ قۇرىلعىسى بار. مۇنداي زاماناۋي مەديتسينالىق جابدىقتى پايدالانۋ جۇمىسىمىزدى ەداۋىر جەڭىلدەتىپ, ناۋقاستىڭ وپەراتسيادان كەيىنگى وڭالتۋ ۇدەرىسىن جەدەلدەتەدى», دەيدى مامان.

جالپى, وبلىستاعى مەديتسينا نىساندارىنىڭ بازاسىندا كارديوحيرۋرگيا, ونكولوگيا بويىنشا كۇردەلى وپەراتسيا جاسالىپ جاتىر. وبلىستىق كارديولوگيالىق ورتالىقتا بۇگىندە جوعارى تەحنولوگيالى مەديتسينالىق كومەكتىڭ 20 ءتۇرى كورسەتىلەدى. وتكەن جىلى مۇندا 380 وپەراتسيا جاسالعان. اتاپ وتەرلىگى, كلينيكادا جاساندى ينتەللەكتى بار جۇرەك رەسينحرونداۋ تەراپياسى قولدانىلادى. سول سياقتى بيىلدان باستاپ كارديوحيرۋرگيالىق وپەراتسيا بالالارعا دا جاسالا باستادى.

بۇل رەتتە تالدىقورعانداعى وبلىس­تىق پەريناتالدىق ورتالىقتا 2023 جىلى اشىلعان «قامقورلىق» ەرتە ارالا­­سۋ وڭالتۋ ورتالىعىن دا اتاپ وتۋگە بولادى. يننوۆاتسيالىق ورتالىقتا نەيرو-ورتوپەديالىق اۋرۋلارى بار, ونىڭ ىشىندە تسەرەبرالدى سال اۋرۋى بار بالالاردى وڭالتۋدىڭ الەمدىك ۇزدىك ادىستەمەلەرى مەن زاماناۋي تاسىلدەرى ەنگىزىلگەن. نىسان 2023–2024 جىلدارى 215  بالاعا وڭالتۋ شارالارىن جۇرگىزسە, بيىل جىل باسىنان بەرى 51 بالانى قابىلدادى.

ءۇش جىل ىشىندە مەديتسينالىق مەكەمەلەردى قاجەتتى قۇرال-جابدىقپەن قامتۋ دەڭگەيى 93%-عا جەتتى. 2022–2024 جىلدارى 133 جەدەل جاردەم كولىگى ساتىپ الىنىپ, كوپشىلىگى اۋىلدىق جەرلەرگە جىبەرىلدى, بيىل تاعى 29 سانيتار­لىق كولىك الىنادى دەپ جوسپارلانعان.

بۇگىندە الاكول اۋدانىنىڭ شالعاي ەلدى مەكەندەرىندە «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 9 مەديتسينالىق مەكەمە سالىنىپ جاتىر. ولاردىڭ جارتىسى جاڭا كولىكپەن قامتاماسىز ەتىلەدى. وبلىستاعى 15 نىسان دايىن تۇر. ولاردىڭ تەك اۋماقتارىن اباتتاندىرۋ جۇمىستارى عانا قالدى. كولباي اۋىلىنداعى دارىگەرلىك امبۋلاتوريانى تاۋلىك بويى جىلىتۋعا تۋرا كەلەدى. ويتكەنى جىلۋ مۇندا ۇزاق ۋاقىت ساقتالمايدى. سول سەبەپتى تۇرعىندار ەلدى مەكەندە جاڭا اۋرۋحانا سالۋ قاجەتتىگىن بىرنەشە رەت كوتەرگەن. قازىر بۇل ماسەلە شەشىلدى. وتكەن كۇزدەن باستاپ مۇندا جاڭا امبۋلاتوريا سالىنىپ جاتىر.

«وكرۋگتە 3 مىڭعا جۋىق تۇرعىن بار. جاڭا عيماراتتىڭ قۇرىلىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. كورشىلەس قىزىلقايىڭ اۋىلىندا مەديتسينالىق پۋنكت سالىنىپ ءبىتتى. اقجار اۋىلىنىڭ جاڭا فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتى مەن دارىگەرلەرى پايدالانۋعا بەرىلۋىن كۇتىپ وتىر», دەيدى كولباي اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ەرجان شاكەروۆ.

فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتىڭ مەڭگەرۋشىسى گالينا سەرجانتوۆا بۇل جەردە بارلىق كابينەتتىڭ جۇمىس ىستەيتىنىن ايتادى. وندا دەنساۋلىعى سىر بەرگەن بارلىق ادامعا كومەك كورسەتىلەدى.

وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, تاعى 18 نىساندى ءساۋىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن تاپسىرۋ كوزدەلىپ وتىر. قالعان 26 مەديتسينالىق مەكەمەنىڭ قۇرىلىسى مەملەكەتتىك رەزەرۆ قورىنان قاراجاتتىڭ تۇسۋىنە قاراي اياقتالادى.

جەتىسۋ وبلىسى