جەتىسۋ وبلىسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى بىلتىرعى ناتيجە بويىنشا رەسپۋبليكادا ۇزدىك بەستىكتى تۇيىندەدى. قىلمىس سانى ازايىپ, ءتارتىپ بۇزۋشىلار قاتارى سيرەگەن. ماسەلەن, 2023 جىلى 3 639 زاڭسىز ارەكەت تىركەلسە, بىلتىر 3 119 جاعداي بولعان. قازىر مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى جاعىمسىز جايتتاردى ازايتۋ ءۇشىن ءتارتىپ ساقشىلارى تۇسىندىرمە جۇمىستارىن ۇيىمداستىرىپ ءجۇر.
بۇل – تەك پوليتسيانىڭ ەمەس, وعان جاردەمدەسكەن كەز كەلگەن ازاماتتىڭ, اقىل قوسقان اقساقالداردىڭ, ءار ەلدى مەكەندە بىرلىكتى ساقتاۋعا تىرىسقان ەل اعالارىنىڭ ەڭبەگى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى وسى جىلدى «قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ جىلى» دەپ بەكىتكەنى بەلگىلى. سول تۇرعىدا پوليتسيا «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىن ۇستانىپ, قىلمىستى اشىپ قانا قويماي ونىڭ الدىن الۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋمەن بەلسەنە اينالىسادى. اتالعان قاعيدات بويىنشا بيىل وڭىرىمىزدە «ميگرانت», «تاسىمالداۋشى», «انتي فراۋد», «ەسەپتەگى تۇلعا» سياقتى 15 جەدەل الدىن الۋ ءىس-شاراسى وتكەن.
«ناۋرىزدا تالدىقورعان قالاسىندا 15 جاستاعى جىگىت موپەدپەن جول-كولىك اپاتىنا ۇشىراپ, وقيعا ورنىندا كوز جۇمدى. كەيىنگى كەزدە وسىنداي قايعىلى وقيعالار وڭىرىمىزدە كوبەيىپ بارادى. جىل باسىنان بەرى جالپى 187 جول-كولىك اپاتى بولدى. 25 ادام قايتىس بولىپ, 256 ادام جاراقات الدى. جولداعى قوزعالىس كەزىندە موپەدتەر كولىكتەرگە كەدەرگى كەلتىرەدى. بىلتىر وبلىسىمىزدا موپەدتەردىڭ قاتىسۋىمەن 32 جول اپاتى تىركەلگەن. ەندى ءساۋىردىڭ بەسىنەن باستاپ موپەدتەر رەسمي تۇردە تىركەلۋ قاجەت. ولاردى جۇرگىزەتىندەر «ا», «ا1» نەمەسە «ۆ» ساناتى بويىنشا كۋالىك الۋ كەرەك», دەيدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى سارقىتباي قۇسايىنوۆ.
وكىنىشكە قاراي, وبلىس كولەمىندە ىشىمدىككە قۇمار ادامداردىڭ سانى ازايماي تۇر. ەسكەلدى اۋدانىندا ىشىمدىككە سىلقيا تويعان ەر-ازامات التى بالاسى بار ايەلدى ۇرىپ-سوعىپ ولتىرگەنى كوپكە ءمالىم. وسى وقيعادان كەيىن اتالعان دەپارتامەنت وكىلدەرى ىشىمدىك ساتاتىن دۇكەندەردى تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن. ودان بولەك, سوعان قاتىستى قىلمىستاردى بولدىرماۋ ءۇشىن ساۋداگەرلەرگە تۇنگى ۋاقىتتا تىعىلىپ جۇمىس ىستەۋگە بولمايتىنىن ەسكەرتكەن. ولارعا زاڭ اياسىندا قاتال شارا قولداناتىنىن جەتكىزگەن.
«قىلمىستاردىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى – ىشىمدىكتىڭ تاۋلىك بويى ساتىلۋى. وتكەن جىلى الكوگولدىك ونىمدەردى ساتۋ تالاپتارىن بۇزعاندار اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. بىرنەشە كاسىپكەر ايىپپۇل ارقالادى. قوعامداعى وقىس وقيعالاردىڭ باسىندا وسى ءونىم تۇر. تابىس كوزى رەتىندە جاقسى پايدا اكەلگەنىمەن قانشاما ادامنىڭ ءومىرىن قۇرتىپ جاتىر. ءبىز ۇنەمى تۇنگى ۋاقىتتا رەيد جۇرگىزىپ, تىعىلىپ قىزمەت كورسەتەتىن ورىنداردى ىزدەستىرەمىز. ادامداردىڭ ءبارى بىردەي تۇسىنە بەرمەيدى. زاڭ بارىنە ورتاق, ساۋداگەر تۇندە اششى سۋدى ساتۋعا بولمايدى», دەيدى دەپارتامەنت باسشىسى.
وسىدان 5 جىل بۇرىن وبلىسىمىزدا تەك الاكول اۋدانىنداعى جىلاندى اۋىلى عانا ىشىمدىك ساتىلمايتىن بولسا, بۇگىندە پانفيلوۆ اۋدانىنداعى كەرىماعاش اۋىلى كوكسۋ اۋدانىنداعى بوزتوعان, مۇقانشى, جارلىوزەك اۋىلدارىندا الكوگولدىك ونىمدەر ساۋدالانبايدى. ناتيجەسىندە, اتالعان اۋىلداردا ءتارتىپ بۇزۋشىلار ازايىپ, اسا اۋىر قىلمىس تىركەلمەگەن.
قازىر ينتەرنەت الاياقتارىنا الدانعان تۇرعىنداردىڭ سانى ازايار ەمەس. تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزگەنىمەن, ءبارىبىر جىلدام اقشا تابۋعا تىرىسقان جۇرت سان سوعىپ قالادى. وعان قوسا بوتەن نومىردەن اقشا سۇراپ قوڭىراۋ شالسا, تۇتقانى الماۋ ماڭىزدى. بۇل جاعدايدا ەل ىشىندە ءورشىپ تۇر. سونداي-اق مال ۇرلىعى بويىنشا دا تۇيتكىلدەر كوپ. جەتىسۋدا كوبىنە ءىرى قارا ورىستەن جوعالادى ەكەن. وعان باستى سەبەپ, اۋىلداعى جۇرت مالدى قاراۋسىز قالدىرادى. سوندىقتان كوپ جاعدايدا ءتارتىپ ساقشىلارى ۇرىنى تابا المايدى.
«تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلە – ەسىرتكىنىڭ تاراۋى. اسىرەسە «سينتەتيكالىق» ءتۇرى ءورشىپ تۇر. بىلتىر ءدال وسى سانات بويىنشا 149 قۇقىقبۇزۋشىلىق تىركەلگەن. ونىڭ 76-سى تالدىقورعاندا بولدى. وبلىس بويىنشا 700 كەلىگە جۋىق ەسىرتكى زاتتارى تاركىلەندى. ء«ۇش ەسىرتكى زەرتحاناسىنىڭ جولى كەسىلدى. ۇستالعاندار شەتەلدىڭ ازاماتتارى ەكەنى انىقتالدى. قاندايدا ءبىر كۇدىكتى ارەكەت بايقاساڭىز, بىزگە قوڭىراۋ شالىپ, ءمان-جايدى تۇسىندىرسەڭىزدەر بولادى», دەيدى س.قۇسايىنوۆ.
بۇرىنعىداي ەمەس, قازىر وڭىردە بەينەباقىلاۋ كامەرالارى كوبەيگەن. اسىرەسە باقىلاۋ نىسانىن اۋىلدىق جەرلەرگە ورنالاستىرۋ قولعا الىنىپ جاتىر.