كريپتونارىق كەلەشەگى قانداي؟

بىلتىر قاراشادا ۇلتتىق بانك «1,5 ملن-نان اسا ازامات «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى (احقو) زاڭناماسىنان تىس كريپتواكتيۆتەردىڭ جاھاندىق اينالىمىنا قاتىسۋى مۇمكىن» دەپ مالىمدەدى. حالىقارالىق ماماندار ەل ازاماتتارىنىڭ نە سەبەپتى كريپتوۆاليۋتا ۇستاۋى مۇمكىن ەكەنىن بىلاي توپشىلايدى.

نەگىزگى سەبەپتەر:

كريپتوۆاليۋتا كاپيتالىنىڭ ارتۋى; كريپتوۆاليۋتانى سپەكۋليانت­تىق جانە ينۆەستيتسيالىق ماق­ساتتا قولدانۋعا دەگەن قىزىعۋ­شىلىقتىڭ كوبەيۋى; بۇل تەحنولوگيا تيىمدىلىك پەن اشىق­تىق­تى ارتتىرادى دەگەن سەنىم; DeFi ارقىلى جوعارى تابىستىلىققا قول جەتكىزۋ مۇمكىندىگى.

2021 جىلى قازاندا بيتكويننىڭ جا­ھان­دىق حەشرەيتىندەگى قازاقستان ۇلە­­سى شىرقاۋ شەگىنە جەتىپ, 27,3 پا­يىز بول­عان. الايدا ەلىمىزدە ماينينگكە شەك­­­­تەۋلەر ەنگىزىلىپ, ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتى­نۋعا باقىلاۋ كۇشەيگەننەن كەيىن ۇلەس ءبىر­شا­ما ازايدى. قازىر الەمدىك حەش­­رەيتتەگى ۇلە­سى­مىز 4 پايىزدىڭ اينالاسىندا.

«كريپتونارىق كولەمىنىڭ ۇلعايۋى­نىڭ تاعى ءبىر سەبەبى – ەلدەگى فينتەح سەك­تور­دىڭ قارقىندى دامۋى. ولار قازىر زاماناۋي بانك قىزمەتتەرىن, تسيفرلىق تولەمدەر مەن ايىرباستاۋ وپەراتسيا­لارىن ۇسىنىپ وتىر. قازىر بانكتىك قىزمەتتەردىڭ كىرىگۋى – 81 پايىزدى, سمارتفونداردىڭ كىرىگۋى – 83 پايىزدى, ينتەرنەتتىڭ كىرىگۋى – 92 پايىزدى, قولما-قولسىز تولەمدەردىڭ كىرىگۋى 89 پايىزدى قۇرايدى. ەلدە بانك شوتىن اشۋ – 3 مينۋت, تسيفرلىق نەسيە­لەۋ – 2 مينۋت, GovTech – 1 ساعات (كەشەندى قىز­مەتتەردى ونلاين الۋدىڭ ورتاشا ۋا­قىتى), حالىقارالىق اۋدارىمدار 1 سا­عات­تا شەشىلەدى», دەيدى ساراپشىلار.

كەيىنگى جىلدارى احقو ستەيبلكوين­­دار مەن توكەندەۋ ءۇشىن قاداعالاۋ­شى­­لىق بازا ەنگىزگەننەن كەيىن تسيفر­لىق اكتيۆتەردى پايدالانۋ بويىنشا جاڭا ستسەناريدىڭ تۋىنداۋىنا مۇم­­كىندىك بەردى. سول كەزدە تسيفرلىق تەڭگە جوباسىنىڭ دا ەنگىزىلە باستاۋى قار­جى نارى­عىنداعى يننوۆاتسيالىق ۇدەرىستەردى جەدەلدەتتى.

احقو-نىڭ تسيفرلىق اكتيۆتەن تۇسەتىن جىل سايىنعى سالىق ءتۇسىمى سوڭعى جىلدارى تەك ءوسىم كورسەتىپ كەلەدى. 2021 جىلى – 7 مىڭ دوللار, 2022 جىلى – 64 مىڭ دوللار, 2023 جىلى – 275 مىڭ دوللار, 2024 جىلى (قاڭتار-تامىزدا) – 367 مىڭ دوللار. ماينينگ پەن ماينينگ-پۋلدان تۇسەتىن سالىق تا سولاي: 2022 جىلى – 10,1 ملن دوللار, 2023 جىلى – 16,4 ملن دوللار, 2024 جىلى (قاڭتار-قازان) – 10,4 ملن دوللار.

2022 جىلدىڭ ماۋسىمىنان 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىنگى ارالىقتا احقو-داعى كريپتوبيرجالاردىڭ ەكىن­شى دەڭگەيلى بانكتەرمەن ىنتىماق­تاستىعى بويىنشا قاناتقاقتى جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. جوباعا 6 كريپتوبيرجا مەن 8 بانك قاتىستى. جوبانىڭ ماقساتى – تسيفرلىق اكتيۆتەرمەن ىسكە اسى­رىلاتىن وپەراتسيالار ءۇشىن نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا قالىپ­تاس­تىرۋ. جوباعا قاتىسقان, ليتسەنزياسى بار كريپتوبيرجالار – UpBit, Atai Eurazia, intebix, Binance, CaspianEx جانە Bybt. ال قاتىسۋشى بانكتەر – «تسەنتر­كرەديتبانكى», «ەۋرازيالىق بانك», Freedom Bank, Bereke Bank, Nurbank جانە «زامان بانك». جوبا اياسىندا 63 مىڭنان استام ترانزاكتسيا جاسالىپ, 239 ملن دوللار اينالىمدا بولىپ, 53 مىڭ كليەنت قا­تىسقان.

احقو-نىڭ ليتسەنزيالانعان كريپتو­بيرجالارىندا تىركەلگەن پايدالانۋشىلار سانى 2023 جىلى 53 مىڭ بولسا, 2024 جىلى 74 مىڭعا ءوسىپ, بىلتىر جىل سوڭىندا 140 مىڭعا جەتكەن. 2024 جىلدىڭ سوڭىنداعى دەرەك بويىنشا, احقو-نىڭ ليتسەنزيالانعان كريپتوبيرجالارى مىنالار – UpBit, Atai Eurazia, intebix, Binance, CaspianEx, Bybt, Delta Da, BigONE, Neyco, Swiftex, OnyxTrade جانە QazDi Limited.

«تسيفرلىق اكتيۆتەردى پايدالانۋ بويىنشا جاھاندىق ۇردىستەر – الەم­دىك قارجى جۇيەسىندەگى ترانسفور­ماتسيانىڭ ايقىن كورىنىسى. بلوكچەين-تەح­نو­لوگيالار, ناقتى اكتيۆتەردى توكەن­دەۋدىڭ ەنگىزىلۋى جانە ستەيبلكويندەر تانىمالدىلىعىنىڭ ارتۋى سالانىڭ ايتارلىقتاي الەۋەتىن كورسەتەدى. نور­ماتيۆتىك بازانى قۇرۋ جانە ءداستۇرلى قارجىمەن ينتەگراتسيالاۋدىڭ ناتي­جە­سىندە ورتالىق ازيا ءوڭىرى بەلسەندى دامۋ جولىنا تۇسە الدى», دەيدى «استانا» حا­لىق­ارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ وكىلى تالعات امانباەۆ.

افينا مياو BigONE Exchange وكىلى افينا مياونىڭ ايتۋىنشا, ەڭ ءجيى كەزدەسەتىن قيىندىق – بانك قىزمەتىنە قولجەتىمدىلىكتىڭ تومەندىگى.

«قازىرگى ۋاقىتتا بانكتەردىڭ بارلىعى بىردەي تسيفرلى اكتيۆتەر سالاسىنداعى كومپانيالارمەن جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەمەس. ءبىزدى ولار تاۋەكەلى جوعارى كليەنت دەپ سانايتىندىقتان بىزگە شوت اشىپ بەرۋدە دە قيىندىق كوپ. ءتىپتى ءىس ءبىزدىڭ كريپ­توبيرجاعا اقشا اۋدارۋ كەزەڭىنە جەتكەن كۇندە دە كەيبىر بانكتەر قولداۋ كور­سەتپەيدى, ءسويتىپ اۋدارىم تەجەلىپ قالادى», دەيدى افينا مياو.

Binance وكىلدەرى دە وتاندىق كريپتو­نارىق­تاعى باستى كەدەرگى رەتىندە بانك جۇيە­­سىمەن ين­­تەگراتسيالاۋ ۇدەرىسىن اتايدى.

«AFSA-نىڭ بيرجا مەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن تسيفرلى اكتيۆتەر جانە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر اراسىنداعى ىنتى­ماقتاستىقتى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن ءتيىستى ەرە­جەلەر مەن تەتىكتەر ازىرلە­گە­نىنە قارا­ماس­تان, ەنگىزۋ ۇدەرىسى باياۋ ءجۇرىپ جاتىر. بانك سەكتورىمەن ينتەگراتسيانىڭ شەك­تەۋ­لى بولۋى كريپتوبيرجالار ءۇشىن فيات-كريپتو ترانزاكتسيالارىن وڭدەۋدە ۇز­دىك­سىز جۇمىس ىستەۋدى قيىنداتادى», دەيدى ماماندار.

130-دان استام ەل تسيفرلى ۆاليۋتا مۇم­­­­كىندىكتەرىن زەردەلەپ جاتىر. قانات­قاقتى جوبانى ەنگىزگەن 36 ەلدىڭ قاتارىندا قازاقستان دا بار. ەلىمىز تسيفر­لى تەڭگەنى 2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ەنگىزبەك. قازىر وتاندىق بانكتەردىڭ كليەنتتەرى تسيفرلى تەڭگەگە بايلانعان ۆيرتۋالدى جانە پلاستيك كارتالاردى راسىمدەي الادى جانە ولاردى وفلاين نەمەسە ونلاين ساتىپ الۋ ءۇشىن پايدالانۋىنا مۇم­كىن­دىك بار. سونداي-اق ۇلتتىق بانك قازىر «كريپ­توكارتا» جوباسىمەن دە جۇمىس ىستەپ جاتىر.

«تسيفرلى تەڭگەنىڭ اياسىندا «كريپتوكارتا» ستسەناريىن دامىتۋدىڭ پەرسپەكتيۆاسىن كورىپ وتىرمىز. وسى تۇرعىدا, تسيفرلىق ۆاليۋتالار ءداستۇرلى قارجى الەمى مەن ورتالىقتاندىرىلماعان تەحنولو­­گيا­لار اراسىنداعى ماڭىزدى «كوپىر» بولا الادى, كۇندەلىكتى ومىردە تسيفرلىق اكتيۆ­تەردى پايدالانۋدىڭ قاۋىپسىز جانە ىڭ­عايلى ءادىسىن قامتاما­سىز ەتەدى جانە ەكى قارجى الەمىنىڭ سينەر­گياسىنا ىقپال ەتەدى. كەلەر جىلى جۇيە تولىق دايىن بولادى جانە «كريپتوكارتانىڭ» العاشقى يەلەرى ونى سىناقتان وتكىزە الادى», دەيدى ۇلتتىق تولەم كورپوراتسياسىنىڭ باسشىسى بينۋر جالەنوۆ.