ارناۋلى قىزمەتكە تالاپ ارتادى

ارناۋلى الەۋمەتتiك قىزمەت – ومiرلiك قيىن جاعدايدا جۇرگەن ادام­عا (وتباسىنا) تۋىنداعان الەۋمەتتiك پروب­لەمالاردى ەڭسەرۋگە قاجەت جاع­داي­لاردى قامتاماسىز ەتەتiن, ولارعا باسقا ازاماتتارمەن بiر­دەي قوعام ومiرiنە قاتىسۋ مۇمكiن­دiك­تەرiن جاساۋعا باعىتتالعان شارا­لار كەشەنi. بۇگىندە ەلىمىزدە مۇگەدەكتىگى بار 730 مىڭنان استام ادام تۇرادى. سالالىق كودەكستىڭ قابىلدانۋىمەن الەۋمەتتىك قورعاۋ ينسپەكتورلارىنىڭ مەملەكەتتىك ينستيتۋتى ەنگىزىلدى. زاڭنامانىڭ ساقتالۋىن باقىلايتىن ينسپەكتورلار وتكەن جىلى مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا عيماراتتاردىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ بولىگىندە 2,3 مىڭنان استام تەكسەرۋ, ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ جونىندە 167 تەكسەرۋ جۇرگىزگەن. قورىتىندىسىندا ورىندالۋعا مىندەتتى 949 ۇيعارىم بەرىلىپ, 215 ملن تەڭگەدەن استام سوماعا 961 اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىندى.

سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدە مۇن­داي قىزمەتتەرگە قاجەتتى­لىك­تىڭ ءوسۋى مەملەكەت الدىنا ءتيىستى ساپا مەن قولجەتىمدىلىكتى قام­تا­ماسىز ەتۋ مىندەتىن قويادى. ليتسەنزيالاۋ تۋرالى شەشىم ۇسى­نىلاتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ماقساتىندا قابىلداندى. ارناۋلى الەۋمەت­تىك قىزمەت كورسەتەتىن بارلىق مەنشىك نىسانىنداعى ۇيىمداردى ليتسەنزيا­لاۋ ماسەلەسى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن, ۇەۇ-مەن بىرلەسىپ الدىن الا پىسىقتال­عان. شارا ارناۋ­لى الەۋمەتتىك قىز­مەتتەر كورسەتۋ جۇيەسىن جاڭ­عىر­تۋ كەزەڭدەرىنىڭ ءبىرى بولا وتىرىپ, ۇيىمدارعا بىرىڭعاي ستاندارتتاردى بەلگى­لەۋ­گە باعىتتالعان. بۇل ستاندارتتار ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك مەكەمەلەردە تۇرۋ جاعدايلارىنا, قاۋىپ­سىزدىكتى ساقتاۋعا, مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە, سونىمەن قاتار قىز­مەت­كەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىنە قاتىستى بولادى. مىسالى, قارت­تار مەن مۇگەدەكتىگى بار ادامدار­عا ارنالعان ينتەرنات-ۇيلەردە كۇتىمنىڭ, تاماقتانۋدىڭ, مەدي­تسي­نا­لىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ ەڭ تومەن­گى ستاندارتتارى قامتاماسىز ەتىلۋگە ءتيىس. ليتسەنزيا الۋ ءۇشiن سانيتارلىق نورمالار مەن ءورت قاۋiپسiزدiگi ەرەجەلەرiنە سايكەس كەلەتiن عيماراتتىڭ, وعان حالىق­تىڭ قوزعالىسى شەكتەۋلى توبى­نىڭ قولجەتىمدىلىگىنىڭ, قاجەتتى ماتە­ريالدىق-تەحنيكالىق بازانىڭ, ماماندار شتاتىنىڭ بولۋى شارت.

ۇيىمداردى ليتسەنزيالاۋ مۇگە­دەكتىگى بار ادامدار مەن قىزمەت الۋشىلاردىڭ وزگە دە ساناتتارىن الەۋمەتتىك وڭالتۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرىپ, ولاردى ءارى قاراي قوعام ومىرىنە ىقپالداستىرۋدى, سالاداعى ولقىلىقتاردى جويۋدى كوزدەيدى. الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىنداعى رەتتەۋ جانە باقىلاۋ كوميتەتى­نىڭ توراعاسى تولەگەن وسپانقۇلوۆ­تىڭ ايتۋىنشا, وسى قىزمەتتەر­دى كورسەتەتىن ۇيىمداردىڭ مەن­شىك نىسانىنا قاراماستان, قىزمەت ­ساپاسىن ءتيىستى دەڭگەيگە كوتەرە­تىن كەز الدەقاشان جەتتى. وتكەن جىلى وسىنداي ورتالىق­تىڭ بىرىندە بولعان قايعىلى وقيعانى ەسكە تۇسىرسەك جەتكىلىكتى. وندا جاعدايدىڭ تالاپقا ساي بولماۋى­نان بالالار ۋلاندى. جۇرگى­زىلگەن كەشەندى تەكسەرۋ­دىڭ قورى­تىن­دىسى ۇيىمدا مۇگەدەكتىگى بار بالا­لاردىڭ قۇقىقتارى ورەس­كەل بۇزىلعانىن كورسەتتى. ماسە­لەن, تۇرمىستىق قىزمەتتەر تولىق كولەمدە كورسەتىلمەگەن, تاماق­تان­دىرۋ, توسەكتىك ورىن, كيىم, اياقكيىم بەرۋ­دىڭ ەڭ تومەنگى نورمالارى بۇزى­ل­­عان, سكرينينگتىك تەكسەرۋلەر وتكىزىل­­مەگەن.

جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دار مەملەكەتتىك ارناۋلى قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ بەلگى­لەن­گەن تالاپتارعا ساي بولۋىن قادا­عالاۋدى قولعا الدى. ۇەۇ ۇسى­­ناتىن ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتور ۇيىم­دارىنىڭ ىشىنەن ءورت قاۋىپ­­سىزدىگى اكتىلەرى جوق 86 نىسان انىقتالدى, 70-ءنىڭ سەس قورى­تىن­دىلارى بولماعان, 87 ۇيىم­نىڭ عيماراتتارىندا مۇ­گە­دەك­تى­گى بار ادامدارعا قولجە­ت­ىم­دى­­­­لىك قاراس­تىرىلماعان. ت.وسپان­قۇ­­لوۆ اكىمدىكتەرمەن, ۇەۇ-مەن ليتسەن­زيالاۋعا دايىندىق ماسە­لەلەرىن پىسىقتاۋدى جالعاس­تى­رىپ, ليتسەنزيا بەرۋدەن بۇرىن باقىلاۋدان وتكىزۋ كەزىندە قاجەتتى كەڭەس بەرى­لەتىنىن اتاپ ءوتتى.

ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتىڭ دەڭگەيى ۇيىمداردىڭ بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەستىگىمەن قاتار, قىز­مەتكەرلەردىڭ كاسىبي بىلىك­تىلىگىنە دە بايلانىستى. ەگدە ادامدارعا نەمەسە مۇگەدەكتەرگە كۇتىم جاسايتىن قىزمەتكەر ترەنينگتەر مەن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان تۇراقتى وتۋگە ءتيىس. قازىرگى كۇنى ەلىمىزدىڭ حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىندا 12,7 مىڭ الەۋمەتتىك قىزمەتكەر جۇمىس ىستەسە, ولاردىڭ 12 پايىزىنىڭ عانا بەيىندى ءبىلىمى بار. ال 88 پايىزى مەديتسينا, پەداگوگيكا, ەكونوميكا, تاعى باسقا سالادان كەلگەن. سوندىقتان الەۋمەت­تiك مەكەمەلەر مەن جەكەمەنشiك ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرiنە ارنالعان اقپاراتتىق ناۋقاندار, وقىتۋ باعدارلامالارىن ۇيىم­داستىرۋ قاجەت. ماڭىزدى وزگە­رىس – بيىلدان باستاپ كاسىبي قۇزى­رە­تىنە قاتىستى بارلىق دەرەك كورسەتىلەتىن الەۋمەتتىك قىز­مەت­كەرلەر ءتىزىلىمى ەنگىزىلەدى. كادر ساپاسىن كوتەرۋ ءۇشىن ءتيىستى تالاپتاردى بەلگىلەيتىن كاسىبي ستاندارت ازىرلەنگەن. 8,3 مىڭنان استام الەۋمەتتىك قىزمەتكەر بەيىندى وقىتۋدان ءوتىپ, سەرتيفيكات الدى. سونداي-اق ەندى قىزمەتكەرلەر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى مەموراندۋمعا قول قويعان مامانداندىرىلعان كافەدرالارى بار 14 جوو بازاسىندا قايتا دايارلاۋ مەن بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدان وتە الادى.

قازىر جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋدىڭ مەملەكەتتىك ورتالىقتارىن بەلگىلەنگەن نور­ما­لارعا سايكەستەندىرۋ باعىتىندا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. ارينە, سالاداعى ۇدەرىس الەۋمەتتىك قىز­مەتتەر نارىعىنا اسەر ەتپەي قوي­مايدى. كوپتەگەن شاعىن جانە ورتا ۇيىم ءۇشىن بۇل قوسىمشا قارجىلىق شىعىندارعا اكەلسە دە, الداعى ۋاقىتتا نەعۇرلىم باسە­كەگە قابىلەتتى, اشىق نارىقتى قالىپتاستىرۋ, قىزمەتتى جوعارى ستان­دارتتارمەن ۇسىنۋ ودان ماڭىز­دىراق بولسا كەرەك. بۇل تۇرعىدا الەۋمەتتiك قىزمەت كورسەتۋمەن اينالىساتىن شاعىن جانە ورتا ۇيىمدارعا كەدەرگi كەلتىرمەۋ ءۇشiن ليتسەنزيالاۋدىڭ جەڭىلدەتىلگەن جۇيەسiن ەنگiزۋ قاراستىرىلعان. ياعني مەكەمەلەردىڭ قاجەتتى تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ, شامادان تىس اكىمشىلىك قىسىمسىز جۇمىس ىستەۋىنە ءمان بەرىلەدى. باقىلاۋدىڭ ناقتى تەتiكتەرi جەكە جانە قوعامدىق ۇيىمداردىڭ الەۋمەتتiك قىزمەت كورسەتۋدi ۇسىنۋعا نەعۇرلىم بەلسەندi قاتى­سۋىن ىنتالاندىرىپ, الەۋ­مەتتىك سالانى دامىتۋعا مۇددەلى ينۆەس­تورلارعا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى. باستىسى, شارا ادال قىزمەت كورسەتۋشiلەر ءۇشiن قوسىمشا بيۋروكراتيالىق كەدەرگiلەردiڭ كوزiنە اينالماعانى ءلازىم.

ۇيىمداردى ليتسەنزيالاۋ ءبىرىن­شى كەزەكتە كورسەتىلەتىن ااق ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇم­كىن­دىك بەرەدى, ەكىنشىدەن, مۇگە­دەكتىگى بار ادامداردى, كورسەتىلەتىن قىز­مەت­تى الۋشىلاردىڭ وزگە دە ساناتتارىن قوعام تالابىنا بەيىمدەپ, الەۋمەتتىك وڭالتۋدىڭ تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالادى.