ارمان قۋىپ اقبەلگە كەلگەن

سالادين بۇعان دەيىن كولىكتەرگە GPS ترەكەر ورناتاتىن كومپانيادا باسشىلىق قىزمەتتە بولعان. بىراق جانى اۋىلدى اڭساعان سوڭ, ءبىر-اق كۇندە ارتىنىپ-تارتىنىپ اۋىلعا كوشىپ بارعان. بالالىق شاعى نۇرا اۋدانىندا ءوتىپتى. اكە-شەشەسى قاراپايىم ەڭبەك ادامدارى بولعان. شارۋانىڭ ءبارىن كورىپ وسكەن سالادينگە قوراداعى جۇمىس قورقىنىشتى ەمەس. ەڭبەكپەن ەرتە شىڭدالعان ونىڭ اۋىلعا كوشۋدەگى ماقسات-مۇراتى ارىدە جاتىر.

قازىر جاس فەرمەر قويدىڭ ەدىلباي مەن گيسسار تۇقىمىن ءوسىرىپ وتىر. اۋىلعا كوشىپ كەلگەن بەتىن­­­­دە قوستا­­­ناي­­­داعى بەلگىلى «قازاققوي ورتالىعى» شارۋاشىلىعىنان 30 باس ساۋلىق اكە­لىپ­تى. بىلتىر تۇركىستاننان 50 گيسسار قويى مەن اسىلتۇقىمدى گيسسار قوش­­­­قارىن ساتىپ الىپتى. قازىردىڭ وزىندە ولار­­دىڭ قوزىلارى اجەپتاۋىر سال­ماق­تى.

ءبىتىمى بولەك گيسسار تۇقىمى قوش­قارى­نىڭ باعاسى الەۋمەتتىك جەلىنى دۇرىلدەتىپ تۇر. مۇنداي قوشقاردىڭ بويى 1 مەتردەن اسىپ, سالماعى 190-200 كەلىگە دەيىن بارادى. ەتتى ءارى مايلى, قۇيرىقتى, دۇنيەجۇزىندەگى بارلىق قوي تۇقىمىنىڭ ىشىندە ەڭ ءىرىسى. تەز ءوسىپ, سالماقتى دا تەز جينايدى. ەتىنىڭ دە ءدامى ەرەكشە كورى­نە­دى. وسىنىڭ ءبارىن ابدەن زەرتتەگەن فەرمەر تاعى دا 100 قوي الامىن دەپ وتىر. گيسسار قويىنىڭ وتانى تاجىك­ستانعا جول تارتامىن دەيدى. اسىل تۇ­قىمدى قوشقار اكەلىپ, سەلەكتسيالىق جۇمىستى جاڭعىرتىپ, قوي تۇقىمىن اسىلداندىرماقشى.

– اسىلتۇقىمدى ەكى قوشقارىم بار. كۇتىمىنە اسا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراي­­­مىن. ۋاق مالدا كەزدەسەتىن ىشەك قۇرت, برۋتسەللەز, قوتىر سەكىلدى ءتۇرلى اۋرۋدىڭ الدىن الامىز. ول ءۇشىن ارنايى ەكپە سالعىزامىز. ءۇش-ءتورت اي سايىن اناليز الىپ وتىرامىز. ارىقتىڭ, جاساندى كولدىڭ سۋىن ىشپەيدى. قۇدىقتىڭ تۇششى سۋىن بەرەمىز. كۇندە قوسىمشا ارپا بەرەمىز, – دەيدى س.يۋزبەگوۆ.

كوكتەمنەن باستاپ, قوشقارلارىن ساتا باستايدى. قازىردەن العىسى كەلە­تىندەر كوپ. ءسالاديننىڭ الەۋ­مەتتىك جەلىسى ار­قىلى كورىپ, ءبىلىپ قىزى­عۋ­شى­لىق تانىت­قان جۇرت تۇقىمىن الۋعا اسى­عىپ ءجۇر. اۋىلعا كەلگەن مەيماندار ءسالاديننىڭ قوراسىنا سوعادى. ويت­كەنى ءىرى قوشقارلارىن قىزىقتايدى. سو­نىمەن قاتار قوستانايدان ءسۇتتى «سيم­­­­مەن­تال» تۇقى­مىنان 10 سيىر اكەلۋ دە جوس­پارىندا بار.

اۋىلدىڭ جۇرتى كەڭ عوي. ەلگە ءۇي قوسىلدى دەپ قۇشاعىن اشىپ, كومەك قولىن سوزادى. سولاردىڭ ءبىرى – كورشىسى قۋانىش مارات ۇلى. ول اۋىلدىڭ ۆەتەرينار دارىگەرى. سالادينگە كوپ كومەگىن تيگىزەدى. ەكەۋى توننىڭ ىشكى باۋىنداي ارالاسىپ كەتكەن. قۋانىش ءوزىنىڭ بىلگەنىمەن بولىسەدى. قويىن ەگىپ بەرەدى. باسقا دا شارۋالارىنا تىك تۇرادى. اۋىلدىڭ باقتاشىسى اقجول ساعاديەۆ تە قولى التىن جىگىت. قوراسىنىڭ, ءۇيى­نىڭ قۇرىلىسىنا قولكومەگىن اياعان ەمەس. جاڭا كوشىپ كەلگەن سالادينگە العاش بولىپ ەرۋلىك بەرگەن دە – ەكەۋى. اتقا ءمىنىپ, اڭ قۋادى. مال سويىپ, ەت مۇشەلەۋگە دەيىن ۇيرەتىپ قويىپتى.

بيىل ۇكىمەتتىڭ كومەگىنە جۇگىنىپ, جەڭىلدەتىلگەن نەسيە راسىمدەمەكشى. سول ارقىلى تراكتور, ءشوپ شاباتىن تەحنيكا ال­­­­عىسى كەلەدى. ءبارى دە قىسقى ازىعىن قام­داۋدىڭ ارەكەتى.

شارۋاسىنا تاستاي سالادين ءسۇر بويداق. اۋىلدىڭ قىزىن الىپ, شاڭى­راق كوتەرگىسى كەلەدى. ول كۇننىڭ دە اۋى­لى الىس ەمەستىگىن جانە سەزدىردى. سول سەبەپ­تى, كۇنى-ءتۇنى قازاقشا ۇيرەنىپ ءجۇر. ءسويتىپ, سالادين قوي عانا ەمەس, وي دا باعىپ ءجۇر.

قاراعاندى وبلىسى,

بۇقار جىراۋ اۋدانى,

اقبەل اۋىلى