ءوندىرىستى ءوڭىردىڭ وڭ ىستەرى

«Qarmet»-ءتىڭ قاجىرلى قادامى

«Qarmet» اكتسيونەرلىك قو­عامى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى اندرەي لاۆرەنتەۆ پەن كاسىپورىننىڭ باس ديرەكتورى ۆاديم باسين ءوندىرىستى دامىتۋ ءۇشىن اتقارىلعان جانە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جو­با­لار جونىندە باياندادى. بۇل ماقساتقا 3,5 ميلليارد دول­لاردان استام قارجى قاراستى­رىلعان. بۇدان بولەك 500 ميلليون دوللار شاماسىندا كومىر دەپارتامەنتىندەگى جانە 978 ميلليون دوللار كولەمىندە تەمىر رۋداسى دەپارتامەنتىندەگى جوبالارعا قوسىمشا ينۆەستيتسيا قۇيۋ جوسپارلانعان.

كاسىپورىن عيماراتتار مەن نىساندارعا اۋقىمدى جون­دەۋ جۇ­مىستارىن جۇرگىزىپ جا­تىر. بيىلعى جاڭعىرتۋ باعدار­لا­ماسىنا 100-دەن استام نىسان ەنگەن. 50 مىڭ شارشى مەتر شاتىر اۋىستىرىلۋدا. سونىمەن قاتار بۇعان دەيىن قابىلدانعان «تازالىق» باعدارلاماسىنا ساي­كەس 120 سانيتارلىق-تۇر­مىستىق عيماراتقا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلە باستادى.

مەملەكەت باسشىسىنا سلياب پەن بليۋم شىعاراتىن №2 كونۆەرتورلىق تسەح پەن مەتالل ازىرلەمەلەرىن ۇزدىكسىز قۇيۋ ماشيناسىنىڭ جۇمىسى تانىستىرىلدى. كاسىپورىن باس­شىلىعى بۇگىندە مەكەمەنىڭ تەحنيكالىق جاعدايىن بابىندا ۇستاپ تۇرۋ, جوندەۋ جۇيە­سىن, سونداي-اق كريستالداندىر­عىش اينالىم جۇيەلەرى مەن بارلىق ماشينا سەگمەنتتەرىن جەتىلدىرۋ باستى مىندەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. كەلەسى جىلى باسقارۋ جانە گيدراۆليكا جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى اتقارىلماق.

اندرەي لاۆرەنتەۆتىڭ ايتۋىنشا, ىسكە اسىرىلىپ جاتقان جوبالار كومبينات جۇمىسىن تۇراقتاندىرىپ, كومپانيا­نىڭ «5-9-5» باعدارلاماسىنىڭ ورىن­دالۋىنا بولجام جاساۋعا مۇمكىندىك بەردى. قابىلدانعان ستراتەگياعا سايكەس, كاسىپورىن 2028 جىلعا قاراي جىلىنا 5 ميل­­ليون توننا بولات شىعا­رۋدى, 9 ميلليون توننا كومىر جانە 5 ميل­ليون توننا تەمىر رۋداسى كون­تسەن­­تراتىن ءوندىرۋدى جوس­­پار­لاپ وتىر. بۇل 2023 جىلعى كورسەت­كىش­­تەرمەن سالىستىرعان­دا, ور­تا ەسەپپەن 66 پايىز ءوسىمدى قامتا­ماسىز ەتەدى.

مەملەكەت باسشىسى كومبيناتتى تابيعي گازعا كوشىرۋ ماڭىزدى شەشىم ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل باستاپقى كەزەڭدە قورشا­عان ورتاعا كەلەتىن زياندى 30 پايىزعا تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بيىل كۇزدە تەمىرتاۋ قالاسىندا ەكولوگيالىق تازا كولىك ءتۇرى – ترامۆاي جەلىسى قال­پىنا كەلتىرىلەدى.

پرەزيدەنت ونەركاسىپ قاۋىپ­سىزدىگى, ءوندىرىستىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە جاڭعىرتۋ, ايماقتىڭ ەكولوگيالىق احۋالىن جاقسار­تۋ باعىتىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جوبالاردىڭ مەرزىمى مەن جوعارى ساپا ستاندارتتارىن قاتاڭ ساقتاۋ قاجەت ەكەنىنە باسا نازار اۋدارىپ, بىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى.

– ءبىز وتاندىق ينۆەستوردى شاقىرۋ ارقىلى دۇرىس شەشىم قابىلدادىق. ولار بىردەن ىسكە كىرىستى. كومبيناتتاعى جاعداي بۇرىنعىمەن سالىستىرعاندا اي­تار­لىقتاي جاقسارعان. بى­راق مۇ­نىمەن شەكتەلۋگە بول­ماي­دى. ەڭ باستى مىندەت – «Qarmet» كاسىپ­ور­نىنىڭ باياعى داڭقىن قايتارىپ, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە باسا ءمان بەرۋ. بۇل باعىتتاعى جۇ­مىس باستالىپ كەتتى. ودان حا­بار­دارمىن. مەن كومبيناتقا جىل سايىن كەلىپ, ونىڭ دامۋ بارىسىمەن تانىسىپ تۇرامىن, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

قازىرگى كەزدە «Qarmet» اك­تسيونەرلىك قوعامىندا 34 مىڭ­نان استام جۇمىسشى ەڭبەك ەتەدى. مەتاللۋرگيالىق كومبي­ناتتىڭ وندىرىستىك قۋاتى جىلىنا 5,3 ميلليون توننا بولات وندىرۋگە جەتەدى. بىلتىر كا­سىپ­­ورىن 2,9 ميلليون توننا دايىن ءونىم شىعارعان. ونىڭ 2,1 ميلليون تونناسى رەسەي, قى­تاي, وزبەكستان, قىرعىزستان, تاجىك­ستان, تۇرىكمەنستان, گرۋزيا, ازەر­­بايجان جانە اۋعانستان ەل­دە­رىنە ەكسپورتتالدى.

بۇدان سوڭ مەملەكەت باسشىسى «Qarmet» كرەاتيۆتى تەحنولوگيالار ورتالىعىن ارالاپ كوردى. اتالعان ورتالىق مەتاللۋرگتەر قالاسىنىڭ بەلسەندى ءارى شىعارماشىل جاستارىنىڭ باسىن قوساتىن ورىنعا اينالدى.

پرەزيدەنتكە «Qarmet» اكتسيو­نەر­لىك قوعامىنىڭ پروفيل­دىك ەمەس اكتيۆتەردى باسقارۋ جو­نىن­دەگى ديرەكتورى الماس سيرا­نوۆ ور­تالىقتا روبوتتى تەحنيكا, اۆ­تومودەلدەۋ, ۇشقىشسىز باسقا­رىلاتىن دروندار سەكتسيا­لارى, باعدارلامالاۋ, بلوگەر­لەر, جۋرناليستيكا, دوكۋمەنتاليس­تيكا مەك­تەپتەرى, پودكاست ستۋدياسى جانە باسقا دا شىعارماشىلىق باعىت­تاعى ۇيىرمەلەر اشىلعانىن جەت­كىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ورتا­لىق تەك مەتاللۋرگيالىق كومبي­نات­تىڭ عانا ەمەس, تەمىرتاۋ قالا­سىنىڭ كورنەكتى نىسانىنا اينالادى. مۇندا جاستار كاسىبي باعدار الىپ, وزدەرىنىڭ ينجەنەرلىك داع­دى­لارىن شىڭدايدى.

پرەزيدەنت كاسىپورىن جۇمىس­شىلارىمەن جانە ارداگەر­لەرى­مەن, سونداي-اق كاسىپوداق وكىل­دە­رى­مەن اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا ەڭ­بەك ادامى ەڭ جوعارى قۇرمەتكە لايىق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە مەم­لەكەت تاراپىنان ولاردىڭ ءال-اۋقا­تىن جاقسارتۋ ءۇشىن بارلىق جاع­­داي جاسالىپ جاتقانىن جەتكىزدى.

 

كەنشىلەر قاۋىپسىزدىگى – باستى نازاردا

سونداي-اق پرەزيدەنت «Qarmet» اك­تسيونەرلىك قوعامىنىڭ ديس­پەت­چەرلىك-تالداۋ ورتالىعىن ارالاپ كوردى. كومپانيانىڭ باس ديرەكتورى ۆاديم باسين قاسىم-جومارت توقاەۆقا كومىر ءوندىرىسى بولىمشەسىن دامىتۋ جونىندە باياندادى.

اتاپ ايتقاندا, بىلتىر كو­مىر تەك 3 شاحتادان وندىرىلسە, ەن­دى پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا ساي قىسقا مەرزىم ىشىندە بار­لىق 8 شاحتاداعى جۇمىس قالپىنا كەلتىرىلدى. وندىرىستىك قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋ ءۇشىن اۋقىمدى جۇمىستار قولعا الىندى.

پرەزيدەنت شاحتەرلەردىڭ وندى­رىستەگى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا قابىلدانعان تىڭ شا­رالارمەن تانىستى. ديس­پەت­چەرلەر ناقتى ۋاقىت رەجى­مىندە بارلىق شاحتاداعى احۋالدى باقىلاپ, گاز دەڭگەيىنە تال­داۋ جۇر­­گىزە الادى. بۇدان بو­لەك, كەن­شى­­لەردىڭ جۇمىسىن ۇيلەس­تىرىپ, ولار­­مەن بەينەبايلا­نىس ورناتادى. سونىمەن قاتار ورتالىقتا جۇيە­­دەگى قاۋىپسىزدىك باقىلانىپ, وندىرىستىك كورسەتكىشتەر مەن ۇدە­رىس­تەردىڭ ورىندالۋ بارىسىنا مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى. 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بارلىق 8 شاحتاداعى كەنشىلەردىڭ جۇرگەن جەرى مەن دەنساۋلىق جاعدايىن ناقتى انىقتايتىن قوندىرعى جۇيەسى ورناتىلادى.

بۇدان كەيىن مەملەكەت باسشىسى «ساران» شاحتاسىندا, 620 مەتر تەرەڭدىكتە جۇمىس ىستەپ جاتقان كەنشىلەرمەن بەينەبايلانىس ارقىلى سويلەستى. كاسىپورىن جۇمىسشىلاردى جاڭا alarmphone قۇرىلعىسىمەن جابدىقتاعان. قورعانىس دەڭگەيى اسا جوعارى گادجەتتە قىزمەتكەرمەن جەدەل بايلانىسۋعا ارنالعان سمارتفون فۋنكتسياسى بار.

قاسىم-جومارت توقاەۆ كەنشى­لەرگە جانكەشتى جۇمىسى ءۇشىن العىس ايتىپ, شاحتەرلەردىڭ قىز­مەتىندە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ماڭىزدى ەكەنىنە نازار اۋداردى.

 

«كاۋسار» – كرەاتيۆتى دامۋ ورتالىعى

قاسىم-جومارت توقاەۆ قا­راعاندى قالاسىنىڭ پريشاحتينسك شاعىن اۋدانىندا تاياۋدا عانا اشىلعان «كاۋسار» وقۋشىلار سا­رايىنىڭ قىزمەتىمەن دە تانىستى.

مەملەكەت باسشىسىنا مۇن­داعى 13 ۇيىرمە مەن سەكتسياعا 1 600 بالا قاتىساتىنى جايىندا مالىمەت بەرىلدى. وقۋشىلار يگىلىگى ءۇشىن ورتالىقتا Hi-tech تسەح, شىعارماشىلىق شەبەرحانا, حورەوگرافيا زالى, ART-ستۋديا, دىبىس جازۋ, تەلەۆيدەنيە جانە فوتو ستۋديالارى, VR-ارحيتەكتۋرا جانە WEB-ديزاين كابينەتتەرى, Intellectum-ستۋديا, ينتەرنەت زاتتارى كابينەتى, روبوتتى تەحنيكا جانە تەحنيكالىق شىعارماشىلىق زەرتحاناسى, STEM-زەرتحانا, مۋزىكالىق ستۋديا, ەكولوگيالىق ورتالىق, سپورت جانە ويىن الاڭدارى اشىلعان.

جالپى اۋدانى 3,3 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن عيمارات ساپا­­لى قوسىمشا ءبىلىم الۋعا قاجەت­تى قۇرالدارمەن تولىقتاي جابدىق­تالعان.

مەملەكەت باسشىسى جاس ۇر­پاق­تىڭ شىعارماشىلىق جانە كرەا­تيۆتى دامۋىنىڭ ءمانى زور ەكەنىنە نازار اۋداردى. سونداي-اق قورشاعان ورتانى قورعاۋعا, سونىڭ ىشىندە «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسىن وتكىزۋگە باسا ءمان بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنت وقۋشىلاردى وسى ماڭىزدى باستاماعا بەلسەندى تۇردە اتسالىسۋعا شاقىردى.

 

تۇرمىستىق تەحنيكا زاۋىتىن ارالادى

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاراعاندى وبلىسىنا جۇمىس ساپا­رى ودان ءارى قاراي ساران قالا­­سىندا جالعاستى. پرەزيدەنت مۇن­دا تۇرمىستىق جانە ەلەكتر تەحني­كاسىن شىعاراتىن «Silk Road Electronics» كاسىپورنىنا باردى. جال­پى اۋدانى 61 مىڭ شارشى مەتر­دەن استام ءوندىرىس بۇرىنعى «قارا­عاندىرەزيناتەحنيكا» زاۋى­تىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان. جو­با­نىڭ قۇنى – 25 ميلليارد تەڭگە.

پرەزيدەنتكە «Meridian Company» جاۋاپكەرشىلىگى شەك­تەۋ­لى سەرىكتەستىگىنىڭ تەحنيكالىق ديرەكتورى الەكساندر كريتسكي كاسىپورىنداعى ءوندىرىس ۇدەرىسى تۋرالى ايتتى.

زاۋىت جىل باسىنان بەرى تۇر­مىستىق تەحنيكا شىعارىپ, ونى ەلىمىزدىڭ ەلەكترونيكا بۇيىم­دارىن ساتاتىن ساۋدا جەلىلەرىنە جەتكىزەدى. بۇگىنگە دەيىن كاسىپ­ورىندا 97 مىڭ تۇرمىستىق تەحنيكا وندىرىلگەن. كومپانيا 2027 جىلعا قاراي تولىق وندىرىستىك قۋاتىنا كوشىپ, 1,1 ميلليون تۇرمىستىق تەحنيكا شىعارۋدى جانە ءوز ءونىمىن تمد ەلدەرىنە ەكسپورتتاۋدى جوسپارلاپ وتىر.

«Samsung Electronics Central Eurasia» كومپانياسىنىڭ باسقار­ما توراعاسى مينكي چۋ اتالعان ءوندىرىس الاڭىندا «Samsung» برەندىمەن تەلەديدار جانە اۆتوماتتى كىر جۋ ماشيناسىن شىعارۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.

پرەزيدەنتكە قازىرگى تاڭدا زاۋىت­­تا قاراعاندى, ساران, شاح­تينسك جانە اباي قالالا­رى­نىڭ 232 تۇرعىنى جۇمىسقا ورنالاس­تىرىلعانى تۋرالى مالىمەت بە­رىل­دى. زاۋىتتىڭ وندىرىستىك قۋاتى تولىعىمەن ىسكە قوسىلعان كەزدە جۇمىسشىلار سانى 1 200 ادامعا دەيىن ۇلعايادى.

 

ءونىمى كوپ كاسىپورىن

قاراعاندى وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ ساران قالاسىنداعى كو­لىك دوڭگەلەكتەرىن شىعاراتىن «KamaTyresKZ» زاۋىتىن ارالاپ كوردى. پرەزيدەنتكە كاسىپورىننىڭ ءوندىرىس تسيكلى مەن دامۋ كەلەشەگى تانىستىرىلدى.

مەملەكەت باسشىسىنا «تات­نەفت» جاق باس ديرەكتورى نايل ماگانوۆ پەن زاۋىت ديرەكتو­رى رادي بۋرگانوۆ قۇرىلىس-مون­­تاج جۇمىستارى اياقتالىپ, تەح­نو­لوگيالىق قۇرال-جابدىقتار تولىقتاي جەتكىزىلگەنىن ايتتى. 234 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا سالىنعان زاۋىتتا ءونىمنىڭ سەريالىق ءوندىرىسى باستالدى. وتكەن ايدا «KamaTyresKZ» 30 مىڭ دوڭگەلەك شىعارعان. زاۋىت العاشقى جىلى ءونىم كولەمىن 1 ميل­ليونعا دەيىن جەتكىزە الادى.

پرەزيدەنتكە دوڭگەلەك قۇراس­تىراتىن تسەحتار مەن ءوندىرىس جە­لىلەرى تانىستىرىلدى. زاۋىت­تىڭ قۇرال-جابدىعى لاتۆيا, يتا­ليا, پورتۋگاليا, جاپونيادان جانە تاعى دا باسقا ەلدەردەن اكەلىن­گەن. جالپى, كاسىپورىندا 800-گە جۋىق تەحنولوگيالىق قۇرىلعى ورناتىلعان.

3اۋىت 2027 جىلعا قاراي 3,5 ميلليون دوڭگەلەك شىعارادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. قازىرگى كەزدە كاسىپورىندا 590 جۇمىسشى ەڭبەك ەتىپ جاتىر. كەلەشەكتە قىز­مەتكەر سانى 1 125 ادامعا دەيىن كوبەيەدى. ءوندىرىس جۇمىس­شىلارى «تاتنەفت» كومپانيا­لار توبىنىڭ دوڭگەلەك شىعا­راتىن كاسىپورىندارىندا وقۋ-تاجىريبەدەن وتكەن.

زاۋىت ءونىمى «Attar» برەندىمەن تانىلادى جانە حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي سەرتيفيكات يەلەنگەن. وتاندىق دوڭگەلەكتەر شىلدە ايىنان قازاقستان مەن شەت مەملەكەتتەردىڭ نارىعىندا ساتىلا باستادى. بيىل ەلىمىزدە قۇراستىرىلاتىن «JAC» ماركالى اۆتوموبيلدەر كونۆەيەردەن «Attar» دوڭگەلەكتەرىمەن شىعادى.

 

اۋىلدى دامىتۋ باسىمدىعى

مەملەكەت باسشىسى قاراعان­دى وبلىسىنا جۇمىس ساپارى ايا­سىندا نۇرا اۋدانى, شاحتەر اۋ­­لىنداعى بىرقاتار الەۋمەتتىك نى­ساندى ارالاپ كوردى. قاسىم-جو­مارت توقاەۆقا اۋىلداعى دەنە شى­نىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى تانىس­تىرىلدى. مۇندا ۆولەيبول, باسكەتبول, فۋتبول, ۇستەل تەن­نيسى, قازاق كۇرەسى سەكتسيالارى جانە جاتتىعۋ زالى بار. كەشەندە مۇزبەل, ەگىندى جانە بايتۋعان اۋىلدارىنىڭ بالالارى دا سپورتپەن شۇعىلدانادى.

پرەزيدەنت ءجۇزۋ باسسەينىن جانە جاقىندا جوندەۋدەن وتكەن جەر­گىلىكتى مادەنيەت ءۇيىن ارالاپ كوردى. قاسىم-جومارت توقاەۆ «شاح­تەرسكوە» جشس ديرەكتورى گەورگي پروكوپ بيزنەستىڭ الەۋ­مەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى اياسىندا ءتۇرلى جوبالاردى جۇزەگە اسى­رۋعا ۇلەس قوسقانىن اتاپ ءوتتى. سون­داي-اق ونىڭ اۋداندا سپورتتى, ما­دەنيەتتى جانە ونەردى دامىتۋعا قول­داۋ كورسەتىپ كەلە جاتقانىن ايتتى.

مەملەكەت باسشىسى شاح­تەر اۋلىنىڭ ۇرمەلى اسپاپتار حالىق وركەسترىنىڭ ۇجىمى­مەن اڭگىمەلەسىپ, ولارعا شىعار­ماشى­لىق تابىس تىلەدى. پرەزيدەنت وڭىر­­لەردە سپورت جانە مادەنيەت جو­­بالارىن ىسكە اسىرۋ ماڭىزدى ەكە­نىنە نازار اۋداردى.

سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى نۇرا اۋدانى, شاحتەر اۋلى­نىڭ ەڭبەككەرلەرىمەن جۇزدەسىپ, اڭگىمەلەستى.

«شاحتەرسكوە» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى گەورگي پروكوپ اۋىل شا­رۋا­شىلىعى كاسىپورىنىندا 245 جەرگىلىكتى تۇرعىن جۇمىس ىستەي­تىنىن ايتتى. شارۋاشىلىق نەگى­زىنەن ءداندى جانە مايلى داقىلدار, سونداي-اق كارتوپ ەگۋمەن اينالىسادى. ديرەكتوردىڭ ايتۋىنشا, اگروبىرلەستىكتىڭ تەحنيكالىق پاركىندە «John Deere», «Buhler», «CLASS», «Lovol», «Valtra», «رسم», «Acros» ماركالى زاما­ناۋي شىن­جىر تاباندى جانە دوڭعا­لاق­تى تراكتورلار, استىق جينايتىن كوم­بايندار بار. بۇگىندە شارۋا­لار ەگىن جيناۋ ناۋقانىنا ساقاداي ساي.

جەرگىلىكتى تۇرعىندار پرە­زيدەنتكە اۋىلدا جۇمىس ىستەۋگە جانە ءومىر سۇرۋگە قولايلى جاعداي جاسالعانىن جەتكىزدى. قاسىم-جومارت توقاەۆ مەملەكەت اۋىلدى دامىتۋعا جانە شارۋالاردى قولداۋعا ايرىقشا ءمان بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.