قۇرماداعى قۇس فابريكاسى ەرتەدەن جۇمىس ىستەپ كەلەدى. شارۋاسى ابدەن شيراعان كاسىپورىننىڭ جۇمىرتقا ءونىمى – قاراعاندى برەندتەرىنىڭ ءبىرى. مۇندا شوجە, مەكيەنىن قوسا ەسەپتەگەندە ميلليوننىڭ ۇستىندە تاۋىق بار. «قاراعاندى-نان» كورپوراتسياسىنا قاراستى «اگروفيرما كۋرما» جشس جىلىنا 270 ميلليون جۇمىرتقا وندىرەدى.
ايتپاقشى, فابريكا جۇمىرتقامەن قاتار, ەلەكتر ەنەرگياسىن دا وندىرەدى. ەلىمىزدەگى جالعىز بيوگاز ستانساسى ارقىلى وندىرىلگەن ەنەرگيا قۋاتىن وندىرىستە پايدالانادى. كاسىپورىن تاۋىقتىڭ قيىن وسىلاي كادەگە جاراتىپ وتىر. مۇنىڭ تەحنولوگياسى دا قاراپايىم. بارلىق قۇس قورادان جينالعان قي ستانسانىڭ بۋنكەرىنە جەتكىزىلەدى. بۇدان ءارى كۇمبەزدىڭ استىنداعى فەرمەنتاتورعا ءوتىپ, سۋ قوسىلىپ, بەلگىلى تەمپەراتۋراعا قويىلادى. ودان كەيىن ماي سەكىلدى شايقالادى. قويمالجىڭ قوسپادان گاز وندىرەدى. گازدىڭ قۇرامىندا 85 پايىزعا دەيىن مەتان بولادى. فەرمەنتاتوردان شىققان گازدى گەنەراتور مازۋت سەكىلدى جاعىپ, ەلەكتر ەنەرگياسىنا اينالدىرادى. فابريكا الىنعان قۋاتتى «KEGOC» كومپانياسىنا دا ساتادى, وزدەرى دە پايدالانادى. قي مول بولسا, ەنەرگيا كولەمى دە ارتا تۇسپەك. قازىر ساعاتىنا 650-750 كۆت ءوندىرىپ جاتىر. كۇنىنە 150-160 توننا قي جاعادى. فەرمەنتاتورلارعا شوككەن شوگىندى دە پايدا اكەلىپ وتىر. ديقانداردىڭ سۇرانىسى جوعارى. ولار ەگىستىككە, باۋ-باقشاعا تىڭايتقىش رەتىندە پايدالانادى.
«بيوگاز ستانساسىنىڭ ارقاسىندا قورشاعان ورتانى لاستاۋدى توقتاتتىق» دەيدى ستانسا قىزمەتكەرلەرى. ياعني قيدى بۇرىنعىداي سىرتقا توكپەيدى. توڭىرەككە تارايتىن جاعىمسىز ءيىس تە جوق.
قالدىقسىز وندىرىسكە دەن قويعان كاسىپورىن جارىلعان جۇمىرتقانى دا, ولگەن قۇستى دا لاقتىرمايدى. دۇكەندەرگە بارار جولدا جارىلعان جۇمىرتقانى قايتا قابىلداپ الىپ, تسەحتا ۇنتاقتايدى, سوسىن قاپقا سالادى. ءسويتىپ, جۇمىرتقا ۇنتاعىن دايىندايدى. مۇنى مۇلدە بۇزىلمايتىن ءونىم دەسە دە بولادى. كونديتەر فابريكالارى تۇتىنادى. ولگەن قۇستى اۋەلى كەپتىرىپ, سوسىن ۇگىتەدى. الىنعان ۇنتاقتى قۇس جەمىنە قوسادى. بۇدان جەم قۇنارى ارتادى, تاۋىق تەز قوڭ جينايدى ەكەن.
كاسىپورىندا ساعاتىنا 60 000 دانا جۇمىرتقانى قۇرايتىن «اناكوندا» جۇمىرتقاسىن جيناۋ جەلىسى ورناتىلعان. وسىنىڭ ارقاسىندا قۇس قورادان شىققان جۇمىرتقا بىردەن جۇمىرتقا قويماسىنا, جۇمىرتقا سۇرىپتاۋ ماشيناسىنا تۇسەدى. وندا جۇمىرتقا ساناتتار بويىنشا سۇرىپتالىپ, قاپتالادى. فابريكا بالاپانداردى ءوزى شىعارادى. ارا-تۇرا تۇقىمى وسىمدىلەردى رەسەيدەن دە الدىرادى. ويتكەنى ولاردىڭ «حايسەكس ۋايت» تۇقىمى كليماتقا ءتوزىمدى. سالماعى 2 كەلى بولاتىن مەكيەندەر 70 گرامدىق جۇمىرتقا باسادى. ءسويتىپ, جىلىنا 320 مىڭنان اسا جۇمىرتقا بەرەدى.
ال وسىنداعى قۇس فابريكاسىندا تاۋىقتاردى قولدان ۇرىقتاندىرادى. جۇمىرتقالاردى 30-35 كۇن ينكۋباتسيالىق ماشينادا ۇستايدى. مۇندايدىڭ توعىزى بار. ارقايسىسى 200 مىڭ جۇمىرتقا ساقتايدى. ينكۋباتوردان كەيىن بالاپاندار 100 كۇن قورادا كۇتىلەدى. 100 كۇننەن سوڭ جىنىسىنا قاراي ءبولىنىپ, مەكيەندەردى وندىرىستىك ايماققا جىبەرسە, قورازداردى سويىپ, دۇكەنگە جونەلتەدى.
قۇس قورانىڭ بارلىعى نومىرلەنگەن, اۆتوماتتاندىرىلعان. ماسەلەن, №3 قۇس قورادا 40 مىڭ تاۋىق تۇر. تاۋلىگىنە ەكى مارتە جەم بەرىلەدى. سۋى ۇزدىكسىز كەلىپ تۇر. استىن تازالاۋ, جارىق, جىلۋ بەرۋ, جەلدەتۋ سەكىلدى جۇيەلەرى اۆتوماتتى جەلىمەن باسقارىلادى. قۇس قوراداعى دايىن جۇمىرتقا كونۆەيەرمەن سۇرىپتاۋ تسەحىنا جونەلتىلەدى. سالماعى مەن كولەمىنە بايلانىستى جۇمىرتقا 7 ساناتقا بولىنەدى. بۇل جۇمىسقا وسى تسەحتاعى ناتاليا مامراەۆا مەن زارينا كۋشپەت جاۋاپتى. ولار وندىرە جۇمىس ىستەسە, كۇنىنە 700 مىڭعا جۋىق جۇمىرتقا سۇرىپتاپ, جاشىكتەرگە سالىپ, قويماعا جىبەرەدى.
«بىرنەشە جىلدان بەرى تسەحتا جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. جۇمىس ورنىمىز جايلى, جىلى. جالاقىمىز ۋاقتىلى ءتۇسىپ تۇرادى. كوڭىلىمىز تولادى», دەيدى ناتاليا مامراەۆا.
فابريكادا 300-گە جۋىق ادام ەڭبەك ەتىپ, ناپاقا تاۋىپ ءجۇر. اۋىلدىڭ جارتىسى وسىندا جۇمىس ىستەيدى. وبلىس ورتالىعىنان, ماڭايداعى اۋىلداردان قاتىناپ ىستەيتىندەر دە بار. كاسىپورىن قولعابىس قىلاتىن اۋىلدىڭ ءجاسوسپىرىم بالالارىنا دا قاراجات اۋدارادى. ءتىپتى فابريكا باسشىلارى مامانداردى جاستايىنان تاربيەلەۋگە كوڭىل ءبولىپ وتىر.
قاراعاندى وبلىسى,اباي اۋدانى,قۇرما اۋىلى