بۇگىندە ەرەكشە بالالاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن وتەۋ ماسەلەسى قوعامدا وتكىر تۇر. پرەزيدەنت: «قازاقستاندا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالار كوبەيىپ بارادى. بالالار ساپالى قىزمەت الۋ كەرەك», دەگەن بولاتىن. تەك ءبىلىم بەرىپ قانا قويماي, ولارعا كاسىپتىك باعدار كورسەتۋدە ءتىپتى, ەكى ەسە جاۋاپكەرشىلىك بار. سول ەرەكشە بالالاردى ماماندىققا ەرتە جاستان بەيىمدەۋ ماسەلەسىنە «ايالا» قوعامدىق قورى بەيجاي قاراماي, كوپ جىلدان بەرى جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى.
«ايالا» قوعامدىق قورى قاراعاندى وبلىسىندا كاسىبي باعدارلاۋ باعىتىنداعى جۇمىستى قولعا العاندارىنا كوپ بولدى. «كاسىبي باعدارلاۋ» جوباسىنىڭ ماقساتى – بالالار ۇيلەرى مەن مەكتەپ-ينتەرناتتاردىڭ بالالارىن الەۋمەتتىك بەيىمدەۋگە كومەكتەسۋ», دەيدى قوردىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ناتاليا ەسكوۆا.
– ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ بالالارى وقۋىن بىتىرگەننەن كەيىن ءومىر سۇرۋگە, وقۋدى جالعاستىرۋعا جانە جان-جاقتى دامۋعا كومەكتەسەتىن پايدالى پراكتيكالىق داعدىلاردى مەڭگەرىپ, جۇمىس تاپقانىن قالايمىز. مەكتەپ-ينتەرنات نەمەسە بالالار ءۇيىن ىزدەپ, ولاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن انىقتايمىز. دەمەۋشىلەر تاۋىپ, قاجەتتى جابدىقتاردى ساتىپ الىپ بەرەمىز. وسى جولى Cummins قازاقستان كومپانياسى دەمەۋشى بولۋعا نيەت ءبىلدىردى, – دەيدى ول.
ماسەلەن, ايماقتاعى «تاڭشولپان» ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەرگە مۇقتاج بالالاردى قولداۋ ورتالىعىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى قوردىڭ يگىلىگىن سەزىنىپ كەلەدى. ەكى جىل بولدى, قور قولداۋىمەن اشىلعان تىگىن شەبەرحاناسىندا ءىس تىگۋدى ۇيرەنىپ كەلەدى. مىنەكي, بيىلعى كۋرستى 15 بالا ءبىتىرىپ وتىر.
ورتالىقتىڭ ديرەكتورى سەرىك ءامىرحانوۆ تىگىن شەبەرحاناسىنىڭ ارقاسىندا بالالار ءبىر ءىستى مەڭگەردى دەيدى. «ەرتە كاسىبي باعدارلاۋ بۇل بالالار ءۇشىن ماڭىزدى. ولار كەيىن بولاشاعىن قۇرا الاتىنداي ماماندىق تاڭداۋى كەرەك. بىزدەن شىققاننان كەيىن بالالار وسىندا يگەرگەن كاسىپتەرى ارقىلى ءوزىن-ءوزى اسىراي الاتىنداي بولۋى كەرەك. بيىل شەبەرحاناعا جاڭا جابدىقتار اكەلىندى. بۇل بالالاردىڭ قۇلشىنىسىن ارتتىردى», – دەيدى ورتالىق ديرەكتورى.
№18 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ 9-سىنىبىندا وقيتىن ايجان رامازانقىزى كۋرستى ويداعىداي ءتامامداپ شىققانداردىڭ ءبىرى.
– كۋرسقا باستالعاننان بەرى قاتىسىپ كەلەمىن. بىردە-ءبىر ساعاتىن جىبەرگەن ەمەسپىن. سونىڭ ارقاسىندا تىگۋدى ۇيرەندىم. وزىمە جازعى جەيدە تىگىپ الدىم. مۇنداي كاسىپ كوڭىلىمە ەرەكشە جاقتى. بۇدان باسقا سپورتتىق ۇيىرمەلەرگە قاتىستىم. وسى جەردە ۇيرەنگەنىمدى پايدالانىپ, بولاشاقتا قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەنىنە ديزاينەرلىك ماماندىققا تۇسكىم كەلەدى, – دەيدى جاس تىگىنشى.
كۋرستى جۇيەلى جۇرگىزگەن ارنايى مامان, كاسىبي تىگىنشى اناستاسيا بۋگينوۆا شەبەرحانا جابدىقتارىنا دەمەۋشىلىك كورسەتكەن Cummins قازاقستان كومپانياسىنا ايرىقشا ريزا.
– باسىندا ءبىز قاراپايىم تىگىن تۇرلەرىنەن باستادىق. كەيىن كۇردەلى دۇنيەلەرگە كوشتىك. كوسمەتيكا سالاتىن كىشىرەك سومكەنى قىزدار وزدەرى تىگىپ شىقتى. استارى سىرىلعان. جاستىقشا, الجاپقىش, شوپەر تىكتى. سونىمەن قاتار جاڭا قۇرالداردىڭ ارقاسىندا بالالار كيىمگە, شوپەرگە سۋرەت, جازۋ جابىستىرۋ تەحنيكاسىنا دەيىن مەڭگەردى. بولاشاقتا قىزدار وندىرىستە ىستەي الادى, ءوز ءىسىن باستاي الادى, تەرموپرەسس ارقىلى لوگوتيپ جابىستىرا الادى. شەبەرحاناداعى بارلىق جابدىقتان باستاپ, ماتا, ينە-جىپكە دەيىن Cummins قازاقستان كومپانياسى الىپ بەردى. بۇل ءۇشىن كومپانياعا العىس بىلدىرەمىز, – دەيدى ا.بۋگينوۆا.
بۇدان بولەك, ورتالىقتا سلەسارلىق-توكارلىق ىسكە باۋليتىن شەبەرحانا بار. ونى دا اشىپ بەرگەن وسى قور. جىل بويى ىستەيتىن جىلىجاي, كوۆوركينگ ورتالىعى, حورەوگرافيا, گرافيكا, دىبىس جازۋ ستۋدياسى, تۋريزم ۇيىرمەلەرى, فوتوستۋديا, سپورتتىق سەكتسيالار بار.
ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باس مامانى ولگا توكۋباەۆا جىل سايىن ارناۋلى مەكەمەلەردى 70-80 ادام بىتىرەتىنىن ايتادى.
– بيىل 74 تۇلەك بىتىرەدى دەپ وتىرمىز. كوللەدجگە, جوعارى وقۋ ورىندارىنا تۇسپەكشى. قازىرگى ۋاقىتتا جەتىم جانە اتا-انالار قامقورلىعىنسىز قالعان 518 ستۋدەنت بار. 38 كوللەدجدە تۇلەكتەردى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ءىسى جولعا قويىلعان. قازىرگى كەزدە جەتىم جانە اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ قاتارى ايتارلىقتاي ازايىپ كەلەدى. مۇندا تۇراقتى تۇراتىن جەتىم, اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار جانە ۋاقىتشا توپتار بار. ولار مۇندا جارتى جىلعا دەيىن قالادى. اتا-اناسىنىڭ ماتەبەسى انىقتالعانشا. 84 بالانىڭ 21-ءى – ۋاقىتشا تۇراتىندار, – دەيدى و.الەكساندرقىزى.
مۇنىمەن قوسا, ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالاردى قولداۋ ورتالىعىندا دا كاسىبي باعدارلاما باعىتىنداعى جۇمىس جۇيەلى دەۋگە تولىق بولادى. «كونديتەرلىك ءىس» جانە «مەيرامحانا ءىسى» باعىتتارى بويىنشا ورتالىقتىڭ 27 تاربيەلەنۋشىسى كاسىبي باعدارلاۋ كۋرسىنان ءوتتى. مۇنداعى وقىتۋدى قاراعاندى تاماقتانۋ جانە سەرۆيس كوللەدجىنىڭ وقىتۋشىلارى جۇرگىزگەن. وقۋ جىلى باستالعاننان بەرى ۇيرەنگەنىن قورىتىندىلاعان جەتكىنشەكتەر ارنايى سەرتيفيكاتتارىنا قول جەتكىزدى.
ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردى قولداۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى دانەكەر سەيسەكينا كاسىبي باعدارلاۋدىڭ وڭ ناتيجەسىندە ءتورت بالا قاراعاندى تاماقتانۋ جانە سەرۆيس كوللەدجىنە وقۋعا تۇسكەنىن ايتادى. ودان بولەك, بيىلعى ەكى تۇلەك وسى وقۋ ورنىنا ءتۇسۋدى جوسپارلاپ وتىر. ءۇش بالا بىلتىردان بەرى «حاني» ءدامحانالارىندا باريستا بولىپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىن جەتكىزدى.
– ءبىزدىڭ كاسىپتىك باعدارلاۋ تولىعىمەن تاجىريبەلىك تۇرعىدان جۇرگىزىلەدى. ءبىز تاربيەلەنۋشىلەرىمىزدىڭ الەۋمەتتەنۋىنە باسىمدىق بەرەمىز. بارلىق باستاما مەن جوبا ءبىلىم باسقارماسىمەن كەلىسىلەدى. بۇل كۋرس مىنە, اياقتالدى. بىراق بۇل ءىس جالعاسىن تابادى دەپ ويلايمىن. باسقا باعىتتار بويىنشا كۋرس ۇيىمداستىرۋىمىز دا مۇمكىن. جالپى, كۋرس بالالار ءۇشىن قىزىقتى بولدى. كەيتەرينگ, ۇيدەن تاعام دايىنداۋ قازىر ۇلكەن سۇرانىستا جانە وتە تابىستى ءىس. تاربيەلەنۋشىلەرىمىزدىڭ بەلگىلى ءبىر ءىستى مەڭگەرىپ, بولاشاقتا مامان بولعانىن قالايمىز. وسىنداي پايدالى جانە قاجەتتى وقىتۋدى ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن Cummins قازاقستان كومپانياسى مەن «ايالا» قايىرىمدىلىق قورىنا العىس ايتامىز, – دەيدى ورتالىق ديرەكتورى د.سەيسەكينا.
ىنتىماقتاستىققا ىنتا كورسەتكەن قاراعاندى سەرۆيس جانە تاماقتانۋ كوللەدجى ديرەكتورى قۇرالاي ابەنوۆا دا مۇنداي ناتيجەلى ارىپتەستىكتى الداعى ۋاقىتتا ارمەن قاراي جالعاستىرۋعا نيەتتى ەكەنىن جەتكىزدى.
بالالاردى «كونديتەرلىك ءىس» كۋرسى بويىنشا وقىتقان ۆيكتوريا ريابتسەۆا ءبىر جىل ۋاقىت ىشىندە بالالارعا ابدەن باۋىر باسىپ قالدىم دەيدى. كەلەر جىلى دا مۇنداي يگىلىكتى ءىستى جالعاستىرعىسى كەلەتىنىن ايتىپ وتىر.
– تاتتىلەر, فۋرشەتتىك تىسكەباسار ءپىسىرۋدى, داستارقان جايۋدى ۇيرەندى. قوردىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا كونديتەردىك جابدىقتار مەن بۇيىمداردىڭ كەرەكتى بارلىق ءتۇرى بار. بالالار ونىڭ بارلىعىن قولدانۋدى ۇيرەندى. ساباقتا اۋەلى تەوريا ايتىلادى, كەيىن وزدەرى جاساپ كورەدى. بالالارعا باستاپقىدا قيىنداۋ بولدى, ولار مۇندا تاماق ىستەمەيدى. ولارمەن كوپ جۇمىس ىستەگەننەن بە, ولاردىڭ بويىنداعى قانداي دا ءبىر ەرەكشەلىك بىلىنبەيدى. باستىسى, ولاردىڭ قۇلشىنىسى – جوعارى. قور رۇقسات ەتسە, بۇل ءىستى كەلەسى جىلى دا جالعاستىرعىمىز كەلەدى. ءوزىم جازعى دەمالىس كەزىندە كەلۋدى جوسپارلاپ ءجۇرمىن, – دەيدى ول.
ەرەكشە بالالار ءۇشىن ماڭىزى زور مۇنداي كاسىپتىك باعدارلاۋ جوباسى ازىرگە وبلىسىمىزدا وسى ەكى ورتالىقتا عانا جۇزەگە اسىپ جاتىر.
– ءبىز وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى وكىلدەرىنە وسى جوبالار تۋرالى ايتتىق, ونى بارلىق وڭىرگە ەنگىزۋ قاجەتتىگىن دە ۇسىندىق. سەبەبى كاسىبي باعدارلاۋ جوباسى ەكى ورتالىقتا دا ناتيجەلى ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. بالالاردىڭ ىنتا-ىقىلاسى, قىزىعۋشىلىعى جوعارى. ءبىز ءۇشىن ولاردىڭ الەۋمەتتىك ورتاعا ءساتتى بەيىمدەلۋى ءبىرىنشى كەزەكتە, – دەيدى قوردىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى.
قاراعاندى وبلىسى