• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 21 ناۋرىز, 2024

قازاقتىڭ كەلىندەرى-اي!

123 رەت
كورسەتىلدى

قاراعاندىداعى وزگە ەتنوس وكىلدەرى دە ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن جاتسىنبايدى, قۋانا قارسى الادى. ناۋرىزنامانىڭ ونكۇندىگى باستالعالى بەرى كوبى ءتۇرلى ءىس-شارادا توبە كورسەتىپ ءجۇر. سولاردىڭ قاتارىنداعى تەمىرتاۋ قالاسى ىسكەر ايەلدەر قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى ناتاليا ارىستانوۆا تۋرالى ەرەكشە ايتۋعا بولادى. قازاققا كەلىن بولىپ تۇسكەن ناتاليا باۋىرساقتى دا, ناۋرىزكوجەنى دە ەنەسى ۇيرەتكەن مازىرىمەن ءوزى دايىندايدى.

قازاقى ءداستۇر-عۇرىپتى بويىنا ءسىڭىرىپ العان ناتاليانى تەمىرتاۋ قالاسىنىڭ جۇرتشى­لىعى جاقسى تانيدى. ناتاشا العاشقىدا قالاداعى «بيداي-نان» كاسىپورنى دۇكەندەرىندە ساتۋشى بولىپ, 2005 جىلى جەكە كاسىپكەرلىككە دەن قويدى. وعان دەيىن قىتاي مەن ەكى ورتادا سان قاتىناپ, تاۋار تاسىدى. قازاق ءتىلىن ەركىن بىل­گەنى كادەگە جاراپ, استاناداعى ل.گۋمي­لەۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەكو­­نو­­مي­كا فا­كۋل­تەتىن دە سىرتتاي وقىپ ءبىتىر­­دى. ءبىلىمى مەن تاجىريبەسى تولىس­­­قان ول ۇلتتىق ۇلگىدەگى توسەك-ورىن جاب­دىق­تا­رىن تىگەتىن تسەح اشىپ, بۇگىندە 15 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر.

ناتاشا ءۇشىن ناۋرىز مەيرا­مىنىڭ ورنى ەرەكشە. اسىعا كۇتەدى. نەگە دەسەڭىز, بىلتىر «دامۋ» باعدار­لاما­سىمەن العان نەسيەسىنە «ارنا» دۇكەنىن اشتى. دۇكەننىڭ اشىلۋىن دا ناۋرىز مەرەكەسىنە وراي ۇيىمداس­تىرعان كورىنەدى. كوپقاباتتى ءۇيدىڭ ءبىرىنشى قاباتىن تۇتاس الىپ جاتقان بۇل ساۋدا نۇكتەسىندە 25 ادام ناپاقاسىن تا­ۋىپ وتىر. ءتىل بىلمەگەندەردى تۇتىنۋ­شى­لار­مەن قازاقشا سويلەسۋگە ءوزى ۇيرەتىپ ءجۇر.

«بىلتىر كوپ جىلدان بەرى ارمان­داعان «ارنا» اتتى دۇكە­نىمىزدى ناۋرىز مەرەكەسىنە وراي اشتىق. ەسىك الدىنا ۇستەلدەر قويىپ, قالا جۇرتشىلىعىنا ىستىق پالاۋ مەن شاي, ءتاتتى-دام­دىلەردى تەگىن ۇسىندىق. بەرەكەلى اس – ناۋرىز­كوجەنى دە تاراتتىق. جالپى, ءوزىم ىرىم­شىلمىن. بىلتىرعى ناۋرىز وسىن­داي جاقسىلىعىمەن, بەرەكەسىمەن كەلدى. بيىل دا وتباسىمىزبەن, قىزمەت­كەرلەرىمىزبەن جاقسىلاپ اتاپ وتەمىز. ويتكەنى بۇل مەرەكە­نىڭ بەرەكەسى مول. جىلدى مول­شىلىقپەن باستاساڭ, ءارى قاراي دا ءار كۇنىڭ توق بولادى دەگەن ىشكى تۇيسىگىمدە وي بار», دەيدى كاسىپكەر كەلىنشەك.

ناتاشا ۇنەمى قايىرىمدىلىق اك­تسيا­لارىنا قاتىسادى. جومارت­تىعىمەن ۇلگى. مىسالى, جىلدا «مەك­تەپكە جول» اكتسياسىنا اتسالىسىپ, قالاداعى قارتتار ءۇيى مەن داعدارىس ورتالىعىنان قولدان كەلگەن كومەگىن ايامايدى. وعان قوسا بىلتىر قىستا سۋىقتان توڭعان تەمىرتاۋلىق 60 وتبا­سىعا جىلى كيىم تاراتىپ بەرگەنى بار. ءتىپتى ءبىر كەزدەرى وزىمەن بىرگە ساتۋشى بولىپ ىستەگەن ورىستىڭ جەتىم قىزى كريستينانى جولداسى نۇرلىبەك ەكەۋى توي جاساپ, قولدان ۇزاتقانىن دا ادام­گەر­شىلىكتىڭ ۇلكەن ۇلگىسىنە جات­قىزۋعا بولادى.

قازاقتىڭ سالت-داستۇرىنە جەتىك ناتاليانى تەمىرتاۋلىقتار قۇرمەتتەپ, سابيلەرىن قىرقىنان شىعارتىپ, بەسىككە سالعىزىپ, تۇساۋىن كەستىرەدى ەكەن. بىلتىر ورىس جىگىتىنە تۇرمىسقا شىققان قۇربىسى گۇلجاناتتىڭ ءسابيى داۆيدكە دە وسىنداي جورالعى جاساعان. وسى ۋاقىتقا دەيىن 24 ۇل بالانى قىرقىنان شىعا­رىپ­تى. قىرقىنان شىعارۋ­دىڭ ءجون-جورالعىسىن كەي­بىر زا­مانداستارىنىڭ ءالى بىلمەيتى­نىنە قىنجىلاتىنىن دا ايتىپ قال­دى.

جولداسى نۇرلىبەك ەكەۋىنىڭ لاۋرا مەن جانگەلدى ەسىمدى ۇل-قىزى بار. تۋعانىنان بەسىككە بولەپ وسىرگەن. «بەسىككە بولەۋ – ناعىز تازالىق قوي. شۇكىر, ودان بالالارىم كەم بولعان جوق», دەيدى كەيىپكەرىمىزدىڭ ءوزى. راس, ەكى بالاسى دا جوعارى ءبىلىمدى, IT سالا­سىنىڭ بىلىكتى ماماندارى. قىزدارى لاۋرا استانا قالاسىنداعى وسىنداي كاسىپورىننىڭ باس ديرەكتورى بولسا, جانگەلدى IT ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماگيس­تراتۋراسىندا وقيدى. ال وتاعاسى نۇرلىبەك «الاۋترانسگازدىڭ» اپاتتان قۇتقارۋ قىزمەتىندە جۇمىس ىستەپ, قازىر قالاعا گاز تارتۋ ماسەلەلەرىمەن شۇعىل­دانىپ ءجۇر. بۇل شارۋاعا ەلىمىز­دىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن, اسىرەسە وزدەرىنىڭ تۋعان جەرى اقتوبەدەن تاجىريبەلى ماماندار اعى­لىپ كەلىپ جاتىر. ولارعا قوناقجاي ارىستانوۆتاردىڭ ەسىگى قا­شان­دا اشىق. الىس­تان ات ارىتقان مەيماندار ناتاليانىڭ ءوزى اينالدىرىپ, تۇزداعان قازى-قار­تاسىن سۇيسىنە جەپ, قاي­ماق قاتقان كۇرەڭ شايىن قانىپ ءىشىپ, ءوز ۇيلەرىنە جۇرگەندەي بولادى. ارينە, مۇنىڭ ءبارى قازاقتىڭ كەلىستى كەلىنى  بولعان ناتاشانىڭ كەڭ پەيىلىنەن.

جولداسى نۇرلىبەك جاس كەلىندى اقتوبەدەگى شالقارعا الىپ بار­عاندا اتا-ەنەسى ورىن­باسار مەن الدان جاتىرقاماي, جاتسىنباي باۋىرىنا باسىپ, اق ورامالىن تاعىپ, دۇرىلدەتىپ توي جاساپ بە­رەدى. سودان اۋىلدا تۇرىپ, ەنەنىڭ مەكتەبىنەن وتەدى. «قازىر ەنەمنىڭ ەڭ سۇيىكتى كەلىنىمىن», دەپ مارقايادى ءوزى. اتاسىنىڭ اتىن ايتۋعا كەلگەندە قىسىلىپ, ارەڭ دەگەندە بارىپ, «زامەستيتەلدىڭ اۋدارماسى عوي» دەگەندە ءبىز «ۇلكەندى سىيلاعان ىزەتىڭىز قانداي» دەپ تاڭىرقاپ قالدىق.

ناتاشانىڭ بيىلعى ناۋ­رىز مە­رە­­­كەسىنە دايىندىعى قىزۋ. ۇلكەن داس­تارقان جا­يىپ, ۇلتتىق كيىم كيىپ ۇيىن­دە, دۇكەنى مەن تىگىن تسەحىن­دا دا اتاپ وتەدى. ناۋرىزكوجەنى ءوزى ۇيى­نەن دا­يىن­دايدى. مۇنى دا ەنەسى­نەن ۇيرەن­گەن. جۇمى­سىن­داعىلار ناتاشا­نىڭ ازىرلەگەن باۋىرساعىن, كوجەسىن ءسۇي­سىنىپ جەپ الادى. قازىر كاسىپ­كەر كەلىن­شەك مەرەكەدەگى داستارقان­نىڭ قامى­مەن جۇگىرىپ ءجۇر.

 

قاراعاندى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار