• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايتىس 20 ناۋرىز, 2024

داستۇرگە اينالعان جىر جارمەڭكەسى

120 رەت
كورسەتىلدى

وتكەن دەمالىس كۇنى ارقانىڭ جاس ايتىسكەر اقىندارى س.سەيفۋللين اتىنداعى اكادەميالىق قازاق دراما تەاترىن دۇبىرگە بولەدى. «ارمىسىڭ, ءاز ناۋرىز» اتتى وبلىستىق جاس اقىندار ايتىسىندا ورەن جۇيرىكتەر عۇلاما عالىم قانىش ساتباەۆتىڭ 125 جىلدىعى مەن قاراعاندى قالاسىنىڭ 90 جىلدىعىن جىرلارىنا قوستى.

جاس جۇيرىكتەر ۇدەدەن شىعا الىپ, ءۇمىتتى اقتادى دەۋگە بولادى. عۇلامانىڭ عيب­راتتى عۇمىرى مەن شەجىرەلى شا­ھاردىڭ تارلان تاريحىن كادەلى جىرلارىمەن پاش ەتىپ, اياق ­الىسىن بايقاتتى.

بۇل – داستۇرگە اينالعان جىر دوداسى. وبلىستىق مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باس­قارماسى جان-جاقتى قول­داۋ ءبىلدىرىپ, وبلىستىق مادە­ني-سا­ۋىق جانە حالىق شىعارما­­شى­لى­عىنىڭ عىلىمي-ادىستەمە­لىك ورتا­لىعى مەن «ارقا» ايتىس اقىن­دارى مەن جىرشى-تەر­­مە­شىلەر مەكتەبى بىرلەسە ۇيىم­داستىردى.

ايتىستىڭ رەسمي سالتاناتىن اشىپ بەرگەن وبلىس اكىمى­نىڭ ورىنباسارى ەرلان قۇسايىن كوپشىلىكتى ۇلىس كۇنى­مەن قۇت­تىقتادى.

– كەزىندەگى كەڭەس زامانىن­دا ءبىراز دۇنيەمىزدەن قول ۇزدىك. ۋاعىندا ەركىمىزدى السا دا, ەڭ­سەمىز تۇسكەن جوق. ەنشىمىز­دى السا دا, ەگەمەندىگىمىزدى جو­عالت­قان جوقپىز. وشكەنىمىز قاي­تا جانىپ, ولگەنىمىز قاي­تا ءتىرىلدى. سونداي اسىل قازى­نا­مىز­دىڭ ءبىرى – وسى ايتىس ونەرى. قۇندىلىقتارىمىز­بەن قاي­تا قاۋىشتىق. وزبەك­الى جانىبەكوۆتەي ارىس ازا­ما­تىمىزدىڭ قايراتكەر­لىگى­نىڭ ارقاسىندا ناۋرىز ءوز دەڭ­گەيىندە تويلانا باستادى. ەندى مەملەكەت باسشى­سى قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇعان تەرەڭ ماعىنا ۇستەدى. بيىل ءاز ناۋرىز جاڭاشا مانگە يە بولدى. الىستىڭ جاقىندايتىن, ارازدىڭ تاتۋلاساتىن ەرەك كۇن­دەرى بۇل. جالپىحالىقتىق سيپاتقا يە بولىپ جاتقان تاعى­لىمى تەرەڭ, ءداستۇرى دەستەلى ۇلت مەرەكەسى باياندى بولسىن! اقىندار القىنباسىن! – دەدى ەرلان بەيسەنباي ۇلى.

جىر جارمەڭكەسىنە سوناۋ تۇركيادان رۋحانياتتىڭ ۇل­كەن جۇرەكتى جاناشىرى, قازاق­ستان ونەرىنە ەڭبەك سىڭىر­گەن قاي­راتكەر, قاراعاندى وبلى­سى­نىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, پروفەسسور دۇيسەن قاسەيىنوۆ كەلىپ, جاس دۇلدۇلدەردىڭ ونەرىن تاماشالاپ, وڭ باعالادى.

ايتىسقا ەندىگى ەلگە كەڭىنەن تانىلىپ ۇلگەرگەن ارقانىڭ ءار تارابىنان كەلگەن ايتىسكەرلەر قاتىستى. نۇرمۇحاممەد بايسۇگىروۆ, مۇحتار ءادىلوۆ, دوس­كەي بوتباي, ەركەعالي بەكبو­لات, نۇرسۇلتان ىرىمباي, دۋمان سامات ۇلى, تورەحان سابەت, نۇرلىبەك توكەن, ەرعا­لي ءاليحان, جانارىس تىلەۋ­بەك, بەكارىس وسپانوۆ, قاي­رات رىسماعانبەت, سىرىم نىعىز­باي, جاندوس باقىت ۇلى ساحناعا جەرەبە ارقىلى شىعىپ, ءسوز سايىس­تىردى.

ال جاس ورەندەردىڭ ونە­رىنە اقىن, فيلولوگيا عىلىم­دا­رىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور قويلىباي اسان, قازاق ءان ونە­رىنىڭ امىرەسى اتانعان, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى سەر­جان مۇسا­يىن, عالىم-ۇستاز سارجان تاكيروۆ, كورنەكتى پۋبليتسيست, وبلىستىق «وrtalyq Qazaqstan» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ەرسىن مۇسابەك, اقتانگەر اقىن, جىرشى-جىراۋ ديدار قاميەۆ باعا بەردى.

جاس دۇلدۇلدەردىڭ ءدۇبىرى ۇزاققا سوزىلدى. ولار ەل ىشىن­­دەگى كەلەڭسىز دۇنيەلەردى تامىر­­شىداي تاپ باسىپ ايتتى. تاي­سالمادى دا, توسىل­مادى دا. سوزدەن دە ىركىلمەدى. الەم­گە اتى تاراعان عالىم قا­نىش ەسى­مىن لايىقتى ۇلىق­تاي الدى.

تالانتتاردىڭ تاعىلىمدى تىركەستەرىنە كورەرمەن كوركەم كوڭىل كۇيمەن قوشەمەت سوعىپ, قيقۋ قوسىپ وتىردى. مۇنى سە­زىنگەن جاس شايىرلار اۋزىمەن قۇس تىستەپ, وت بۇركىدى.

– «ايتىس – ءسوز بارىمتاسى» دەپ زاڭعار مۇحتار اۋەزوۆ ايتىپ كەتكەندەي, ءسوز سايىسىندا اتالعان شايىرلار­دىڭ ءبارى دە تىڭنان تىركەس, ورنەك­تى ءسوز تاستادى دەي الامىز ور­تاعا. اقىندار ەلدىك وزەكتى دۇ­نيەلەردى وزىنشە تاپسىرلەدى دەگەن سەنىمدەمىن, – دەيدى ايتىس تىزگىنشىسى, ادەبيەتشى عالىم, «ارقا» اقىندار مەن جىرشى-جىراۋلار مەكتەبىنىڭ باسشىسى ايتباي جۇماعۇل.

اقتىق سىنعا قاتارلاس­تارى­نان وق بويى وزىق كو­رىنگەن ءتورت اقىن توپ جارىپ شىقتى. ءۇشىنشى ورىندى جاندوس باقىت ۇلى مەن نۇرسۇلتان ىرىمباي, ەكىنشى ورىندى سىرىم بەيسەمبەك پەن نۇرمۇحامبەت بايسۇگىروۆ قانجىعالاپ, ءبىرىنشى ورىن تۇ­عىرىنان دۋمان سىمبات كورىندى. ال ايتىستىڭ قوس اينا­لىمىندا دا شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرماعان جاس دارىن ەركەعالي بەكبولات جۇلدە قورى 500 مىڭ تەڭگەنى قۇراعان باس بايگەنى ەنشىلەدى.

 

قاراعاندى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار