يتاليادا وتكەن «مارچالونگا» شاڭعىشىلار مارافونىنا قارقارالىلىق دۋمان بەيسەناەۆ قاتىسىپ, ءساتتى ونەر كورسەتىپ قايتتى. ەركىن ستيلدە 42 شاقىرىم قاشىقتىقتى 2 ساعات 15 مينۋتتا جۇگىرىپ ءوتىپ, 3 مىڭداي قاتىسۋشىنىڭ ىشىندە 133-ءشى بولىپ مارەگە كەلدى. الەمدىك مارافوندا العاش رەت باق سىناعان اۋەسقوي سپورتشى ءۇشىن بۇل – اجەپتاۋىر جەتىستىك.
اۋەسقوي شاڭعىشى بۇل سپورت تۇرىنە قالاي كەلدى؟ اسكەردەن ورالعان سوڭ ول شاشتارازدىق كاسىپپەن اينالىسىپ, ناپاقاسىن سودان تابادى. باياعى بالا كۇنگى ارمانى كەۋدەسىنەن وشپەگەن كورىنەدى. العاشقى تابىسىنا شاڭعى ساتىپ الىپ, ءوز بەتىنشە جاتتىعىپ, اۋەسقويلار اراسىندا ءتۇرلى دەڭگەيدەگى جارىستاردىڭ جۇلدەسىن جەڭىپ الىپ ءجۇردى.
ودان كەيىن الەمنىڭ ءار ەلىندە وتەتىن باسەكەلەردە باعىن سىناۋعا تاۋەكەل ەتەدى. 2018 جىلى فينليانديادا 5 مىڭداي شاڭعىشى قاتىسقان مارافوندا مارەگە 117-بولىپ كەلەدى. بۇل دا جامان كورسەتكىش ەمەس ەدى.
ەستونيادا 70 شاقىرىمدىق كلاسسيكالىق مارافوندا «دومينو ەففەكتىسىمەن» قۇلاعان باسەكەلەستەرىمەن بىرگە جىعىلىپ, شاڭعىسى سىنىپ, جاراقات الادى. ۋاقىتتى جوعالتىپ العاندىقتان, جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزە المايدى.
دۋمان سول مارافوندا العان جاراقاتىنان كەيىن ەكى جىل شاڭعى تەبە الماعان. بيىل ءوز قالتاسىنان قارجى شىعىنداپ, تاۋەكەل ەتىپ, يتاليانىڭ دوببياكو قالاسىندا وتكەن «مارچالونگا» مارافونىنا باردى. قىس بويى قارقارالىدا شىڭدالىپ, جارىس الدىندا ون كۇن وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنا قاتىستى.
«دولوميت ءالپىسىنىڭ قويناۋىندا ورنالاسقان دوببياكو قالاسىندا 3 مىڭداي عانا حالىق بار. مۇندا سپورتتىق تۋريزم, قىسقى سپورت تۇرلەرى جاقسى دامىعان. دامىپ كەتكەنى سونشا, ءبىر مەزگىلدە ونداعان مىڭ تۋريسكە قىزمەت كورسەتە الادى. وسى جولعى مارافونعا قاتىسقان 5 مىڭ ادامنىڭ ارقايسىسى 70 ەۋرودان جارنا تولەدى. سول قارجىنىڭ ءبىر بولىگى جۇلدە قورى مەن ۇيىمداستىرۋ شىعىندارىنا جۇمسالعان كۇننىڭ وزىندە مەملەكەتكە, ونىڭ ىشىندە قالا بيۋدجەتىنە ەداۋىر پايدا تۇسەدى ەكەن», دەيدى كەيىپكەرىمىز.
جەرلەس شاڭعىشىمىزدىڭ بار ويلاعانى الەمدىك دودالارعا قاتىسۋ ەمەس ەدى. اسەم قارقارالىدا شاڭعى جارىستارىن وتكىزىپ, بازا جابدىقتاۋ جاعىن دا ويلاستىرىپ جۇرگەن ەكەن. ءتۇرلى شەتەلدەن كورىپ كەلگەن تاجىريبەسىمەن 2017 جىلى قارقارالىدا شاعىن شاڭعى بازاسىن اشتى. تاۋ بوكتەرىنە كونتەينەر قويىپ, شايحاناسى بار, جالعا شاڭعى, تيۋبينگ بەرەتىن ورىن جاسادى. مۇنداي قىسقى دەمالىس ورنى ۋاقىت وتە كەلە سۇرانىسقا يە بولدى, جان-جاقتان كەلگەن دەمالۋشىلار مەن تۋريستەر سانى ارتا باستادى.
«دامىعان ەلدەر قىسقى سپورتقا عىلىمي تۇرعىدان قارايدى. ونى دامىتۋ جولدارى, فيزيكالىق دايىندىقتىڭ نەعۇرلىم ءتيىمدى تاسىلدەرى ۇنەمى جەتىلدىرىلىپ وتىرادى. شاڭعى, تاعى باسقا دا سپورتتىق قۇرالداردى مايلاپ, دايارلاپ, بابىنا كەلتىرۋگە جاۋاپ بەرەتىن ارنايى سەرۆيستىك توپتار بار. بۇرىن ءبىز اعاش شاڭعىلاردى پايدالانساق, كەيىن ولار پلاستيك, كاربون ماتەريالداردان جاسالاتىن بولدى. سولاردىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن كۇتىمىن دە ءبىلۋىمىز كەرەك. شەتەلدەرگە جارىسقا قاتىسۋ ءۇشىن عانا بارماي, ولاردىڭ جاتتىعۋ ەرەكشەلىكتەرىن جادىما توقىپ, شاڭعى بازالارىنداعى احۋالمەن, باپكەرلەرىنىڭ جۇمىس تاسىلدەرىمەن تانىسىپ, تاجىريبە الىپ قايتام», دەيدى دۋمان بۇركىت ۇلى.
شاڭعى سپورتى دەسە, شىعار-شىقپاس جانى بار ونىڭ ويلاعانى بىرەۋ. قارقارالىداعى شاعىن شاڭعى بازاسىنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتسە, وعان كەلۋشىلەر كوبەيەر ەدى. سول ارقىلى وڭىردەگى ءتۋريزمدى تۇلەتۋ. بىراق بۇعان كەدەرگى بار ەكەن.
«جەردى ۇزاق مەرزىمگە جالعا الۋعا, قارقارالى ۇلتتىق پاركىنىڭ اۋماعىندا شاعىن دا بولسىن قۇرىلىس سالۋعا رۇقسات جوق. بۇل – ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرىنداعى ماسەلە. وسىنداي بازالار بۋراباي, ششۋچينسك جاقتاردا, الماتى توڭىرەگىندەگى كولساي مەن قايىڭدىدا كەيىنگى جىلدارى قولعا الىنىپ, وڭ ناتيجەسىن بەرىپ جاتىر. قارقارالىنىڭ دا سولاردان ەش كەم ەمەس اسەم تابيعاتى, تاماشا الەۋەتى بار. ءوزىمنىڭ جوبالارىمدى قورعاپ مينيسترلىككە نەشە رەت باردىم. مينيسترلىك وكىلدەرى قارقارالىعا اقپان ايىنىڭ سوڭىندا وسى ماسەلە بويىنشا ارنايى كەلەمىز دەگەن. ايتەۋىر, سودان ازداعان ءۇمىتىمىز بار», دەيدى جاناشىر سپورتشى.
دۋمان بەيسەن ۇلى جوباسىنا قارجى سۇراپ وتىرعان جوق. وزىنە سەنىپ وتىر. جەرگىلىكتى اتىمتايلار دا قولداۋ كورسەتۋگە نيەتتەنىپ وتىر. بار سۇرايتىنى – بەلگىلى ءبىر اۋماقتى تەگىن ەمەس, اقىلى تۇردە جالعا الۋعا رۇقسات قانا.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوزى «ادىلەتتى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى جولداۋىندا: «ەلىمىزدىڭ تۋريستىك الەۋەتىن پايدالانۋ كەرەك. تۋريزم وسىنداي سەرپىندى جوبالار قاتارىندا بولۋعا ءتيىس. وكىنىشكە قاراي, وسى ماڭىزدى سالاداعى جۇمىس دۇرىس اتقارىلماي جاتىر, ەلىمىز باسقا مەملەكەتتەرمەن سالىستىرعاندا ارتتا قالىپ كەلەدى. جوبالاردى ءتيىمدى قولداۋ شارالارىن جانە ولاردى ورىنداۋ مەرزىمدەرىن ناقتى ايقىنداۋ كەرەك. ونى ىسكە اسىرۋعا شەتەل ينۆەستورلارىن جانە ەلىمىزدىڭ بيزنەس وكىلدەرىن بارىنشا تارتقان ءجون. جۇمىسقا ءوزىمىزدىڭ شيكىزاتتى, تاۋارلار مەن كادرلاردى, باسقاشا ايتقاندا, بارلىق ىشكى مۇمكىندىكتەرىمىزدى پايدالانۋ قاجەت», دەگەن جوق پا؟
ءسوزىمىزدىڭ سوڭىندا سپورتشىلار ءۇشىن عانا ەمەس, جالپى بۇقاراعا, تۋريستەرگە ارنالعان شاڭعى بازاسىن جاساعىسى كەلىپ وتىرعان ازاماتقا قولداۋ كورسەتىلسە دەگىمىز كەلەدى.
قاراعاندى وبلىسى,
قارقارالى اۋدانى