قانىشتى جىرعا قوستى

جىر بايگەسىنە وبلىستىڭ اۋدان, قالالارىنان, كوكشەتاۋ مەن استانادان, ۇلىتاۋدان, جاڭارقادان, باياناۋىلدان 14 اقىن قاتىستى. ءتۇس اۋا باستالعان ايتىس تۇنگە دەيىن سوزىلدى. جاۋىرتاۋ جۇرتى جىرعا ابدەن شولدەگەن ەكەن. ايتىس تامامدالعانشا تىرپ ەتپەدى. ايتىستى بەلگىلى اقىن ايتباي جۇماعۇل تىزگىندەدى.

– ءتول ونەرىمىز ايتىسقا دەگەن ەل­دىڭ ساعىنىشى سونشالىق, تۇنگى ون ءبىر جارىمعا دەيىن تاپجىلماي كۋا بولدى. وسىنداي جىر جارمەڭكەسىن ۇيىمداستىرعان قالا اكىمى وراز قاي­سا ۇلىنا, مادەنيەت جانە تىلدەردى دا­مىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ايجان قوي­شىبايقىزىنا حالىقتىڭ دا, اقىن­داردىڭ دا العىسى شەكسىز. الداعى ۋا­قىتتا بۇل ايتىس ءداستۇرلى تۇردە وتەتىن بولادى. بۇدان بولەك, الداعى جىلى بۇقار جىراۋ مەن بازار جىراۋدىڭ مۇراسىن ناسيحاتتاۋعا ارنالعان جىرشى-جىراۋ­لار سايىسى, كورنەكتى اقىن ومىرزاق قوجامۇراتوۆتىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان ءمۇشايرا وتكىزۋ جوسپارلانعان. ەندى تەمىرتاۋدىڭ قازانىندا ولەڭ, جىر قاينايدى, – دەيدى ا.بوتپاي ۇلى.

ايتىستىڭ اقتاڭگەرى, پروفەسسور قويلىباي اسانوۆ قازىلار القاسىن باسقارسا, ماقسات اقانوۆ, ديدار قا­ميەۆ, قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتى نۇرحان نۇرماحانوۆ, رۋزا الداشەۆا سىندى ەل ازاماتتارى ءادىل تورەلىك ەتتى.

– قانىش – قازاقپەن ەگىز ۇعىمعا اينالعان تۇلعا. قازاق دەسە قانىش, قانىش دەسە قازاق ەسكە تۇسەدى. اقىن­دارىمىز اكادەميكتىڭ ءومىرىن جىرعا قوسىپ, ەل بىلمەيتىن, ەستىمەگەن بەي­نەلەرىن جارىققا شىعارۋعا ءتيىس بول­عان-دى. بارلىعى ءوز دەڭگەيلەرىندە ورىن­داپ شىقتى. «اربامەن جەتكەن ار­مانعا» دەپ جىرلاعان سىرىمنىڭ ءباسى باسقا­لاردان بيىك ءتۇستى. سوندىقتان باس جۇل­دەگە لايىق كوردىك, – دەيدى قازىلار القا­سىنىڭ توراعاسى ق.اسانوۆ.

اقىندار اقيقاتتى ايتۋدان تارتىنىپ قالمادى. ەلدىڭ ەڭ وزەكتى ما­سەلەلەرىن, تەمىرتاۋدىڭ تۇرعىندارىن الاڭداتقان دۇنيەلەردى دە جىرعا قوستى. قالانىڭ ورنىن ايشىقتاپ, سوناۋ ەرتىستەن سۋ تارتقىزعان قانىشقا ءالى كۇنگە ءبىر ەستەلىك بەلگى, كوشە اتاۋى بەرىلمەگەنى دە ايتىلىپ ءوتتى.

«بىلمەيتىن جۇرت ءالى كۇنگە دەيىن «تەمىرتاۋ ورىستانعان قالا» دەپ ءجۇر. ءيا, ءبىر كەزدەرى سولاي بولعانى دا شىن. بىراق قازىر قالامىز قازاقىلانىپ كەلە جاتىر. قالادان ءتورت بىردەي ايتىس اقىنىنىڭ شىعىپ وتىرعانىنىڭ ءوزى قازاقى رۋحتىڭ لەبى ەسە باستاعانىن اڭ­عارتسا كەرەك. بۇيىرتسا, الداعى ۋاقىتتا قانىشتاي تۇلعاعا ورتالىق كوشەلەردىڭ ءبىرىن بەرەمىز. وعان دەيىن عالىمنىڭ قازاق ەلىنە, تەمىرتاۋعا سىڭىر­گەن ەڭبەگىن ەل بىلە ءجۇرسىن», دەيدى قازىلار القاسىنىڭ مۇشەسى, قالا­لىق ءماسليحات دەپۋتاتى نۇرحان نۇرماحانوۆ.

قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى سامات زياشەۆ ايتىستىڭ كەلەر جىلى تەمىر­تاۋ قالاسىنىڭ 80 جىلدىعىنا وراي رەس­پۋبليكالىق دەڭگەيدە ۇيىمداس­تىرىلاتىنىن دا جەتكىزدى.

قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن ايتىستىڭ باس جۇلدەسى جاڭارقالىق سىرىم نىعىزباەۆقا بۇيىردى. سىرىم اقىن قالاداعى جالعىز قازاق گازەتىن اشقان نۇرلىحان قالقامان ۇلىنىڭ ەڭبەگىن ەلەپ, اتاپ وتكەنى رۋح سىيلادى كورەرمەنگە. I ورىندى جانارىس تىلەۋبەك, II ورىندى ءاليحان ەرعاليەۆ مەن ءاليحان نىعمەتوللا, III ورىندى سامات دۋمان, بايسۇگىر نۇرمۇحاممەد, توكەنوۆ نۇرلىبەك يەلەندى. مۇنىمەن قوسا ايتىسقا قاتىسقان بارلىق اقىنعا 100 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ىنتالاندىرۋ سىيلىقتارى بەرىلدى.

قاراعاندى وبلىسى,

تەمىرتاۋ قالاسى