كەنشىلەر قالاسىنداعى بەينەلەۋ ونەرى مۇراجايىندا سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ 60 جىلدىعىنا وراي «قاراعاندىنىڭ كوركەمدىك باستاۋلارى» اتتى كورمە اشىلدى. مۇراجاي قورىندا الپىسقا تارتا جۇمىس بار. فوتوسۋرەتتەر, كارتينالار, مۇسىندەر ءوڭىر مادەنيەتىنەن سىر شەرتەدى. مۇنىڭ ءبارى قاراعاندىلىق بەينەلەۋ ونەرى شەبەرلەرىنىڭ تۋىندىسى. قاراعاندى قالاسىنىڭ 90 جىلدىعى مەن سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ 60 جىلدىعى قاتار كەلگەن مەرەيلى جىلدا مۇراجاي وسىنداي ءماندى كورمە ۇيىمداستىرىپ وتىر.
«2024 جىل مەرەيتويلىق اتاۋلى كۇندەرمەن ەستە قالماق. اتاپ ايتقاندا, قالانىڭ 90 جىلدىعى جانە قاراعاندى سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ 60 جىلدىعى. ەكى مەرەيلى داتانىڭ دا ماڭىزى زور. «قاراعاندىنىڭ كوركەمدىك باستاۋلارى» كورمەسى – «سۋرەتشىلەر وداعى – 60» كورمە تسيكلىنىڭ العاشقىسى. كورمەدەن قاراعاندىداعى بەينەلەۋ ونەرىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان – ۆلاديمير ەيفەرت, پاۆەل فريزەننىڭ جۇمىستارى ورىن العان. جالپى, كوپتەگەن سۋرەتشىلەر سول كەزەڭدە قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراپ, تاعدىردىڭ جازۋىمەن قاراعاندىعا كەلدى. دارىندى سۋرەتشىلەر قالانى بەزەندىرۋگە ۇلەس قوستى. پورترەتتەر سالدى, العاشقى ونەر ۇيىرمەلەرىن ۇيىمداستىردى. قالانىڭ كوركەمدىك ءومىرى وسى تۇلعالاردان تامىر تارتادى», – دەيدى مۇراجاي ديرەكتورى بيبىگۇل قۇداباەۆا.
«سۋرەتشىلەر وداعى – 60» تسيكلىنىڭ كورمەسى جىل ون ەكى اي بويى جالعاسىن تاپپاق.
تسيكلدىڭ ءبىرىنشى كورمەسى – قاراعاندىنىڭ 50-60 جىلدارداعى بەينەلەۋ ونەرىنە ارنالسا, كەلەسى ەكسپوزيتسيا – 70-جىلداردى قامتيدى. بارلىعى قاراعاندىنىڭ وتكەن تاريحى, ءوندىرىس, سونداي-اق قالانىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقان سول كەزدەگى قايراتكەرلەردىڭ پورترەتتەرىنەن تۇراتىن 60 جۇمىس مۇراجاي تورىندە تۇر.
قاراعاندىدا كورمەلەر 1964 جىلى سۋرەتشىلەر وداعى قۇرىلعانعا دەيىن دە ءوتتى. العاشقى كورمە 1945 جىلى ۇيىمداستىرىلسا, ال 1956 جىلى قاراعاندى كوركەمونەر-وندىرىستىك شەبەرحاناسى اشىلدى.
كورمەنىڭ فوتوبلوگى نەگىزىنەن 1953 جىلدان قاراعاندىدا تۇرعان ءمۇسىنشى-مونۋمەنتاليست نيكولاي رىبەتسكيدىڭ ەڭبەكتەرىنەن جاساقتالعان. ءمۇسىنشىنىڭ قولتاڭباسى كەنشىلەردىڭ مادەنيەت سارايىندا, تەمىرجول ۆوكزالىنىڭ عيماراتىندا قالعانىن اتاپ ءوتۋ ءلازىم. كەسكىندەمە – بۇرىنعى سۋرەتشىلەردىڭ سۋرەتتەرى. ولاردىڭ كوپشىلىگى وتان سوعىسىنىڭ قاتىسۋشىلارى – ۆيكتور كرىلوۆ, پاۆەل رەچەنسكي, پاۆەل اندريۋك, پەتر انتونەنكو.
كورمەنىڭ ماقتانىشى – ءوڭىرىمىزدىڭ تۇڭعىش قازاق سۋرەتشىسى رايىمقۇل ەسىركەەۆ. ول – قاراعاندى سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى. اناتولي بيلىك پەن يۋري گۋممەلدىڭ ەڭبەكتەرى ءمۇسىن بلوگىندا ورنالاسقان. اناتولي بيلىكتىڭ جۇمىسى ۋكراينا مەن قازاقستاننىڭ قالالارىنا كورىك بەردى. قاراعاندىدا ول يۋري گۋممەلمەن بىرلەسىپ, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى نۇركەن ءابدىروۆ پەن زويا كوسمودەميانسكاياعا ەسكەرتكىشتەر ازىرلەگەن.
كورمە قاڭتاردىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسادى.
قاراعاندى وبلىسى