ونلاين-ريتەيل وزىپ تۇر

جىبەك جولىنىڭ ساۋدا تورابىندا ستراتەگيالىق ورنالاسۋىمەن ورتالىق ازيا تاريحي تۇرعىدا ءتۇرلى ەكونوميكالىق لاندشافتارعا يە. تابيعي رەسۋرستارعا ‒ مۇناي مەن گازعا باي وڭىردە شيكىزات پەن ەنەرگيا تاسىمالداۋشىلار ەكسپورتى ۇلعايا بەرەتىنى ايقىن. دەگەنمەن ينفراقۇرىلىم تاپشىلىعى, ەكونوميكانى ءارتاراپ­تاندىرۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى سەكىلدى فاكتور­لار­دىڭ كەرى اسەرى دە جوق ەمەس. ورتالىق ازيا نارىعىندا ۇسى­نىل­عان ءداستۇرلى ريتەيل­دىڭ جوعارى دەڭگەيىنە, سونداي-اق تسيفرلاندىرۋدىڭ باياۋ دامۋىنا بايلانىستى ينتەرنەت ارقىلى ساتۋدىڭ ۇلەسى ايتارلىقتاي تومەن بولىپ قالۋدا. سوعان قاراماستان قازاق­ستاننىڭ كورسەتكىشتەرى الەم­دىك دەڭگەيگە ساي كەلەدى.

ەۋرازيانىڭ قاق ورتاسىندا­ ورنا­­لاسقان ەلىمىز شىعىس پەن با­تىس اراسىنداعى كوپىر سانالادى. بۇل ەرەكشەلىك رەسپۋبليكامىزدى ايماقتاعى كەڭ تۇتىنۋشىلىق بازاعا قول جەتكىزگىسى كەلەتىن كومپا­نيا­لار ءۇشىن تارتىمدى ەتىپ وتىر. تسيفر­لىق تولەمدەردىڭ جاپپاي قولدا­نىلۋى, ينتەرنەتتىڭ اۋقىمدى ەنۋ ءۇردىسى (2022 جىلى 89,2%) جانە سمارت­فون­داردىڭ كەڭ تارالۋى ونلاين ساتىپ الۋلار جاساۋ ءۇشىن قولايلى جاع­داي تۋعىزىپ, نارىقتىڭ سەرپىندى ەكو­جۇيە­سىن قالىپتاستىرۋعا اسەر ەتتى. سونى­مەن قاتار ترانسشەكارالىق ەلەك­تروندىق كوممەرتسيانى, حالىق­ارا­لىق كومپانيالاردىڭ نەعۇرلىم كەڭ ەۋرازيالىق وڭىرگە شىعۋىن قام­تا­ماسىز ەتۋ ارقىلى قازاقستان ءوز ىق­پا­لىن ەلدەن تىسقارى جەرلەردە دە بايقاتا باستادى.

بيىلدىڭ ءبىرىنشى جارتى­جىل­دى­عىنداعى ءىرى نارىق ويىن­شىلارىنىڭ ءوسۋ قارقىنى مەن سوڭعى جىلدارداعى ۇردىستەرگە نەگىزدەلگەن Baker Tilly بولجامدارىنا سايكەس 2023 جىلى e-commerce نارىعىنىڭ كولەمى 2,4 ترلن تەڭگەنى (5 ملرد دوللار) قۇراۋى مۇمكىن. ءوسۋدىڭ نەگىزگى درايۆەرى ماركەتپلەيستەر بولىپ قالا بەرمەك. ونىمدەردىڭ كەڭ ءتۇرى مەن ولاردى ءبولىپ ساتىپ الۋ مۇمكىندىگىنىڭ بولۋى بۇل سەگمەنتتى جىلدان-جىلعا وزەكتى ەتۋدە. ەلەكتروندىق كوممەرتسيانىڭ بەلسەندى ءوسۋىنىڭ باستالۋىمەن ماركەتپلەيستەر ۇلەسىنىڭ ءوسۋ ءۇردىسى بايقالادى (2022 جىلى – 60%), بۇل باسقا سەگمەنتتەر ۇلەسىنىڭ تومەندەۋىنە اسەر ەتەدى. E-grocery (ازىق-ت ۇلىك جەتكىزۋ) سەگمەنتىندە ايتارلىقتاي ءوسۋ بولجانۋدا, ويتكەنى ينتەرنەت ارقىلى قاجەتتى تاۋارلاردى ساتىپ الۋ ءىرى قالالار تۇرعىندارى ءۇشىن قولايلى بولىپ قالۋدا. الايدا ءىرى قالالاردا ەلەكتروندىق كوم­مەر­تسيانىڭ قارىشتاۋى بايقالسا, شالعاي ايماقتاردىڭ رەسۋرستارعا قول­جەتىمدىلىگى شەكتەۋلى. E-grocery مەن داركستوردى دامىتۋ ‒ نارىقتاعى ەرەكشە نازار اۋدارارلىق ءۇردىس. سوڭعى جىلدارى ازىق-ت ۇلىككە ونلاين تاپسىرىستار كولەمىنىڭ ايتارلىقتاي ءوسۋى بايقالدى. سۇرانىستىڭ ارتۋى تاۋاردى 15-30 مينۋت ىشىندە جەتكىزەتىن ويىنشىلار ءۇشىن دە ەلەۋلى سەرپىلىس بولدى.

قازاقستانداعى e-com نارىعى ستان­دارتتى ەمەس جاعدايلاردا قالىپ­تا­س­تى. مىسالى, تۇتىنۋ­شىلاردىڭ ءبىر جەردە ءارتۇرلى قاجەتتىلىكتەرگە قول جەتكىزۋىن جەڭىلدەتە وتىرىپ, ەلەكتروندىق كوممەرتسيانىڭ قار­جى­لىق جانە قارجىلىق ەمەس قىزمەتتەرىنىڭ ارالاس ەكوجۇيەسىن ۇسىنعان ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر نارىقتاعى نەگىزگى ويىنشىلار بولدى. بىرەگەي گەوگرافيالىق مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن وتاندىق e-com سەكتورى مارشرۋتتاردى وڭتاي­لان­دىرۋ تەحنولوگيالارىنا, ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە قاداعالاۋعا, قويمالار جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, سونداي-اق E2E جانە جەتكىزۋ پۋنكتتەرىنىڭ لوگيستيكاسىن كەڭەيتۋگە دەن قويا وتىرىپ, يننو­ۆا­تسيالىق لوگيستيكالىق شەشىمدەردى ەنگىزىپ جاتىر.

ساراپشىلار قاۋىمى كەيبىر ويىنشىلار ەلىمىزدەگى ۇدەرىس­تەر­دى وقشاۋلاي باستايتىنىن, حالىقارالىق كومپانيا­لار قوي­ما­لاردى, فۋل­فيلمەنت-ورتالىق­تار­دى جانە بەرۋ نۇكتەلەرىن بەلسەندى تۇردە اشاتىنىن بولجايدى. بۇل لو­گيس­­­تي­كالىق سەگمەنت ارقىلى ەلەك­­ترون­­دىق كوممەرتسيانىڭ دامۋىنا ىقپال ەتىپ قانا قويماي, حالىق­­تى جۇمىسپەن قامتۋ ءۇشىن دە مول مۇمكىندىك تۋعىزادى. سونداي-اق نارىقتىڭ جالپى دامۋىمەن بىرگە تۇتىنۋشىلىق مىنەز-ق ۇلىق تا وزگەرەدى. ءوسىپ كەلە جاتقان كوپ­ار­­نا­لى ۇدەرىس تۇتىنۋشىلاردىڭ فيزي­كالىق جانە تسيفرلىق ارنالارمەن بىرىڭعاي تاجىريبەگە دەگەن قاجەت­تى­لىكتەرىن قاناعاتتاندىرۋ, سونىمەن بىرگە ىڭعايلىلىقتى ارتتىرۋ جانە جەكەلەندىرىلگەن ساتىپ الۋ تاجىريبەسىن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى كوم­پانيالاردىڭ تۇتىنۋشىلارمەن ءوزارا ارەكەت­تە­سۋىن وزگەرتەدى.

جاساندى ينتەللەكت, VR/AR تەح­نو­لوگيالار, جەتىلدىرىلگەن لوگيس­تيكا جانە كوپارنالى بولشەك ساۋ­دانىڭ الەۋەتتى ينتەگراتسياسىمەن, نە­عۇرلىم سەرپىندى, تۇتىنۋشىعا باع­دارلانعان نارىقتىڭ دامۋىمەن وتاندىق ويىنشىلار ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ نارىقتارىنا شىعىپ, بۇكىل ەۋرازيالىق ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناسىنا اسەر ەتە الادى. بۇل رەتتە ەلىمىزدىڭ ترانسشەكارالىق ەلەكتروندىق كوممەرتسيا جانە ساۋدا سالاسىنداعى وڭىرلىك ىقپالى ارتا بەرمەك.