قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ اقپاراتتىق الاڭىندا ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزىپ, ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بارىسىن باياندادى. ايماق باسشىسى اۋەلى كوستەنكو شاحتاسىندا قازا بولعان كەنشىلەرگە كورسەتىلىپ جاتقان كومەك جونىندە اڭگىمەلەدى.
كەنشىلەرگە كومەك
بۇگىندە 46 وتباسى بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنان جەرلەۋگە بىرجولعى تولەم الدى. كامەلەتكە تولماعان ءارى 23 جاسقا دەيىنگى جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقيتىن بالالارى بار 20 وتباسىنا اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقى تاعايىندالىپتى.
ايماق باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت قازا تاپقان كەنشىلەر وتباسىلارىن ءارى قارايعى قولداۋ شارالارىن اتقاراتىن بولادى. ءوز تاراپىنان «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كومپانياسى 44 وتباسىنا 10 جىلدىق جالاقى تولەدى. قازا تاپقان كەنشىلەر وتباسى مۇشەلەرىنىڭ نەسيەلەرى تولىعىمەن وتەلدى. مۇنىمەن بىرگە جۇمىس بەرۋشى ءار وتباسى مۇشەسىنە كەمىندە 18 شارشى مەتر پايدالى الاڭ ەسەبىمەن پاتەر ساتىپ الادى. 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا ساقتاندىرۋ تولەمدەرى بولادى (وقۋ كەزەڭىندە 23 جاسقا دەيىن).
«قازىر زارداپ شەككەن ءتورت ادام ءتۇرلى مەديتسينالىق مەكەمەلەردە ەم الىپ جاتىر. دارىگەرلەر ولاردىڭ جاعدايىن ورتاشا جانە جەڭىل دەپ باعالايدى», دەيدى وبلىس اكىمى.
وندىرىستەگى ءوسىم
وبلىستىڭ كەيىنگى 10 ايداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايى تۋرالى ە.قابدۋلا ۇلى بىلاي دەدى.
– بيىل 5 جوبا ىسكە قوسىلدى. 380-نەن اسا ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى التى جاڭا ءوندىرىس اشىلادى, ولاردىڭ ىشىندە تۇرمىستىق تەحنيكا مەن اۆتوموبيل شينالارىن شىعاراتىن زاۋىتتار دا بار. 1900-دەن اسا قاراعاندىلىق جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلەدى, – دەدى سپيكەر.
وڭىرىمىزدە 56 ينۆەستيتسيالىق جوبا پۋلى قۇرىلىپ, 1,5 ترلن تەڭگەگە 56 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل دەگەنىمىز – 13 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى.
وڭىردە «Saran» يندۋستريالىق ايماعىنىڭ دامۋى ءساتتى جالعاسىپ جاتىر. مۇندا ينفراقۇرىلىم جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىن. «سارى-ارقا» جانە «Saran» ونەركاسىپتىك ايماقتارىنىڭ اۋماقتارىندا بولاشاق ينۆەستورلار ءۇشىن 400 گەكتارعا جۋىق بوس الاڭ دايىندالدى.
ونەركاسىپ كولەمى 2,8 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. ءۇشىنشى جىل قاتارىنان ءوڭىردى دامىتۋعا جەكە ينۆەستورلاردىڭ ينۆەستيتسيالارى ۇدايى ۇلعايۋ ۇستىندە. اتالعان كەزەڭ ىشىندە وبلىسقا شامامەن 641 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلسا, ونىڭ 86%-ى جەكە ينۆەستيتسيالار ساناتىنان.
سونداي-اق ە.قابدۋلا ۇلى ماشينا جاساۋ, جەڭىل جانە قاعاز ونەركاسىبى, فارماتسەۆتيكا, قارا مەتاللۋرگيا ءوندىرىس ءورىسىنىڭ كوش باسىندا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ەل رەيتينگىندەگى ەكىنشى ورىن
قاراعاندى وبلىسى بيزنەستى جەڭىل جۇرگىزۋ بويىنشا ەل رەيتينگىندە ەكىنشى ورىنعا يە بولدى. ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ ءوسۋىن وبلىس اكىمى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ تومەندەگى سوزىمەن ءتۇسىندىردى.
– شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 12,2%-عا ءوستى. بۇل – 100 مىڭنان اسا جاڭا سالىق تولەۋشىلەر. ياعني بەلسەندى حالىقتىڭ جارىمى دەسەك جاراسادى. دەمەك, وبلىستىڭ ءاربىر ەكىنشى تۇرعىنى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ەكى تىزگىن ءبىر شىلبىرىن تىزگىندەگەن. ال شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءونىمىن شىعارۋ 1,2 ترلن تەڭگەگە جەتتى, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
وبلىس رەسپۋبليكادا ءبىرىنشى بولىپ بولشەك سالىق مولشەرلەمەسىن ەكى ەسە تومەندەتتى. مۇنىڭ ارقاسىندا وزگەرىس ەنگىزىلگەن ساتتەن باستاپ سالىق تولەۋشى سانى التى ەسە ءوسىپ شىعا كەلگەن. 900-دەن اسا كاسىپكەر بيزنەستى قولداۋدىڭ تىڭ مۇمكىندىگىن قولدانۋ مارتەبەسىن يەلەندى.
ءىرى كومپانيالار تاراپىنا قىزمەت كورسەتۋگە 800-دەن اسا ءىرىلى-ۇساقتى بيزنەس كاسىپورىندارى جۇمىلدىرىلىپتى. بۇل – قوسىمشا جۇمىس ورنى. سايكەسىنشە التى مىڭنان اسا تۇرعىن جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى.
وڭىردە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالار لەگى تابىس ارتتىرۋعا ايتقىسىز سەپ. مىسالى, جاستاردىڭ ءارتۇرلى بيزنەس-يدەيالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جىلدىق 2,5% مولشەرلەمەمەن نەسيەنى ايتپاعاندا, 365 كاسىپكەرگە ارنالعان گرانت ماقۇلدانعان. ۇلتتىق جوبا نەگىزىندە 212 گرانت يەسىن تاپتى. «اۋىل اماناتى» جوباسى بويىنشا 396 بيزنەس-جوسپار بەكىتىلىپ, جىل سوڭىنا قاراي بارلىق باعدارلاما بويىنشا بيزنەستى قولداۋ جوبالار پورتفەلىن 5,5 مىڭعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلدى.
ۇلتتىق دەڭگەيدەگى جوبا, باعدارلاما جانە جەكە باستامالار ەسەبىنەن 43 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلىپ, 11 مىڭنان اسا جاس جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. ۋاقتىلى قابىلدانعان شارالار اۋقىمى وڭىردەگى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن 4,1%-عا دەيىن تومەندەتۋگە يگى ىقپال ەتتى. وزگە وڭىرلەر اراسىندا بۇل دەرەك ەڭ تومەنگى كورسەتكىش ەسەبىندە تىركەلدى.
قاراعاندىدا قۇرىلىس تا قارقىندى
قاراعاندى وبلىسىنىڭ مونوقالالارى مەن اۋىلدارىندا تۇرعىن ءۇي, مەكتەپ پەن زاماناۋي قالىپتاعى مەديتسينالىق نىساندار بوي كوتەرۋ ۇستىندە. ناقتىلاپ وتەر بولساق, 2025 جىلعا دەيىن قاراعاندى وبلىسىندا قوسىمشا 22 مەكتەپ سالىنىپ, ونىڭ 18-ءى «جايلى مەكتەپ» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسپاقشى. بۇل ورايدا 10 جايلى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالىپ تا كەتكەن. بۇعان قاراعاندىدا تاعى ءبىر زاماناۋي وقۋشىلار سارايىن قوسىپ قويىڭىز.
جىل سوڭىنا دەيىنگى مەرزىم ىشىندە 400 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇيدى قولدانىسقا تاپسىرۋ مەجەلەنىپ وتىر. ەسەسىنە كەزەكتە تۇرعاندار سانى 700 ادامعا قىسقارادى دەپ كۇتىلىپ وتىر.
– ءبىز تەك وبلىس ورتالىعىندا عانا ەمەس, مونوقالا مەن اۋداندا دا ءۇي سالامىز. وڭىردە بارلىعى 392,3 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن بولسا, جىل سوڭىنا تامان وسى كورسەتكىشتى 400 مىڭ شارشى مەترگە جەتكىزبەك نيەت بار, – دەپ جەتكىزدى قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى.
تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ – وڭىردەگى باسىم مىندەتتەردىڭ ءبىرى. «جاس وتباسىلارعا ارنالعان يپوتەكا» باعدارلاماسىن 97 وتباسى پايدالاندى. وسى ورايدا 153 نەسيە رەسىمدەۋ جوسپارى تۇر. ەسكە سالىپ وتەلىك, كەنشى مەن مەتاللۋرگ ءۇشىن جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكانىڭ وڭىرلىك باعدارلاماسى جۇمىس ىستەيدى. ءدال وسى تاراپتا 2 ملرد تەڭگەگە 121 يپوتەكالىق نەسيە بەرىلدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىن سالۋعا جانە اۋىلدىق اۋداندار مەن مونوقالالارعا دارىگەرلەردى تارتۋعا دا جەتە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. اۋىلداردا 92 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى سالىنىپ, ونىڭ 14-ءى وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتالۋعا ءتيىس. بالقاش پەن تەمىرتاۋدا ورتالىق اۋدانارالىق اۋرۋحانالار اشىلادى.
اۋىلدىق جەرلەرگە دارىگەرلەردى تارتۋ ءۇشىن قوسىمشا قارجىلىق قولداۋ كورسەتىلىپ, ءاربىر مەديتسينا قىزمەتكەرىنە 5 ملن تەڭگە سوماسىندا قاراجات اجىراتادى. 69 مامانىمىز شەتەلدە وقۋدان ءوتتى.
مۇنىمەن قوسا, ايماق باسشىسى قاراعاندى وبلىسىندا 10 ميلليارد تەڭگەگە ينۆەستيتسيالىق جوبالار ىسكە اسىپ جاتقانىن قوسا كەتتى. اگروونەركاسىپتىك كەشەن اياسىندا 24 جوبا تابىستى اياقتالىپ, بار-جوعى 10 ملرد تەڭگەگە 28 ينۆەستيتسيالىق جوبا باستاۋ الدى. 193-كە تارتا جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلماق.
جىلۋ جۇيەسىندەگى جۇمىستار
قاراعاندى وبلىسى جىلۋ ماۋسىمىنا دايىن. قازىرگى ۋاقىتتا وڭىردەگى بار ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ شتاتتىق رەجيمدەگى جۇمىسى قالىپتى. جىلۋ جەلىلەرىن سالىپ, رەكونسترۋكتسيالاۋ بويىنشا 17 ينفراقۇرىلىمدىق جوبا جالعاسىن تاپتى. بريفينگ بارىسىندا ايماق باسشىسى ە.بولەكپاەۆ تۇراقتى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىنداعى جۇمىستارمەن دە ءبولىستى.
ماسەلەن, قاراعاندىدا ۇزىندىعى 21,5 شاقىرىم جىلۋ جەلىسىن جوندەۋ ءارى جاڭعىرتۋ امالدارى اياقتالدى. ەسەسىنە 70-كە جۋىق تۇرعىن ءۇي مەن 13 الەۋمەتتىك نىساندى جىلۋمەن جابدىقتاۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك تۋعان.
ال مەتاللۋرگتەر قالاسى تەمىرتاۋدا 28 شاقىرىمعا جۋىق جىلۋ جەلىلەرى جوندەلدى. وسىنىڭ ارقاسىندا 500-گە جۋىق تۇرعىن ءۇي مەن 50 الەۋمەتتىك نىسان تۇراقتى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
بۇعان دەيىن شاحتينسك جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىندا بىرقاتار تۇيتكىلدەر تۋىنداعانى ءمالىم ەدى. مۇندا دا نەگىزگى قوسالقى جابدىقتار, ءۇش قازاندىق جانە ەكى تۋربينا جوندەلدى. جىلۋ كوزى شتاتتىق رەجىمدەگى بىرقالىپتى جۇمىس قارقىنىنا كوشتى.
ايماقتى گازداندىرۋ دا تابىستى جالعاسىپ جاتىر. گاز تاراتۋ جەلىلەرى 5,5 مىڭ جەكە ۇيگە جەتكىزىلگەن. قاراعاندى مەن تەمىرتاۋداعى ءۇشىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنى بويىنشا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىن. بۇل ورايدا قوس قالا تۇرعىندارى اراسىنداعى الەۋمەتتىك وسال توپتاردىڭ باسپاناسىن گازعا قوسۋ ءۇشىن ءبىر رەتتىك تولەم ءبولىندى. جالپى سوماسى – 86 ملن تەڭگە. بۇل يگى شاراعا 225 وتباسى قول جەتكىزدى. جەكە سەكتور تۇرعىندارىن گازعا قوسۋعا ارنالعان پايىزسىز قارىزدىڭ ارنايى باعدارلاماسىنىڭ پايداسىن جەرگىلىكتى جۇرت جىلى قابىلدادى.
اۆتوبۋس پاركى جاڭارتىلادى
قاراعاندىدا قوعامدىق كولىكتى جاڭارتۋ ۇدەرىسى ۇدەمەسە, كەمىمەدى. جىل سوڭىنا دەيىن 195 اۆتوبۋس ساتىپ الۋ مەجەلەنسە, ونىڭ 187-ءسى كۇنى بۇرىن جەتكىزىلدى. «ناتيجەسىندە, قاراعاندى ماڭىنا قىزمەت كورسەتەتىن اۆتوبۋستاردىڭ 50 پايىزى جاڭارتىلادى», دەپ اتاپ ءوتتى وبلىس باسشىسى. سونداي-اق بيىل 1354 شاقىرىم اۆتوجول جوندەلدى. «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى بويىنشا 22 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە جول جوندەۋ جۇمىستارى ءساتتى اياقتالدى.
سان ساۋالعا جاۋاپ
ايماق باسشىسى ە.قابدۋلا ۇلىنىڭ بايانداماسىنان سوڭ كەزەك سۇراق-جاۋاپقا كەلدى. بىرنەشە باق وكىلدەرى قاراعاندى وڭىرىنە قاتىستى تۇيتكىلدى ماسەلەلەر جونىندە ساۋال جولدادى. ماسەلەن, تەمىرتاۋداعى جىلۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى. ءوز كەزەگىندە ايماق باسشىسى قۇرىش قالادا جىلۋ قۇبىرىن اۋىستىرۋ جونىندە قىرۋار جۇمىس اتقارىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. جول ماسەلەسىنە قاتىستى سۇراقتار دا قويىلدى. بالقاشتاعى قالاىشىلىك جولداردىڭ ساپاسىزدىعى ءسوز ەتىلدى. وبلىس اكىمى تۋريستەر قالاسىندا سۋ جانە جىلۋ قۇبىرلارى اۋىستىرىلىپ جاتقانىن, 2-3 جىلدا جۇمىس اياقتالىپ, كوشەلەر اسفالتتالاتىنىن جەتكىزدى. ونىمەن قوسا كەلەر جىلى اقتوعاي مەن اقسۋ – ايۋلى اراسىنداعى جولدىڭ دا 40 شاقىرىمىنا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەمىز دەدى. سونىمەن قاتار قاراعاندى وبلىسىنداعى ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ 60 پايىزى توزعانىن, دەگەنمەن بۇل سالاداعى جۇمىستار دا شەشىمىن تاۋىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. الداعى ۋاقىتتا ەكىنشى ەلەكتر ستانساسىن سالۋ جوسپاردا بارىن جەتكىزدى.
قاراعاندى وبلىسى