كوپ اۋىلدى ەلشىل ازاماتتار امان الىپ قالىپ وتىر. ايتپەسە, شالعايدا قاراۋسىز قالعان ەلدى مەكەن كوپ. ءدال وسىنداي نۇرا اۋدانىنا قاراستى تىكەنەكتى اۋىلىنداعى توعىزجىلدىق مەكتەپتىڭ ەسىگىنە قارا ق ۇلىپ سالىنا جازدادى. رامازان ءابىلدين باستاعان اۋىل اتقامىنەرلەرى ءار وڭىردەن ون وتباسى كوشىرىپ اكەلىپ, ەلىنىڭ كەرەگەسىن كەڭەيتىپ وتىر. يگى ءىس ءوز جەمىسىن بەردى. كوشپەن بىرگە مەكتەپكە بالا كەلدى, مۇعالىم كەلدى.
تىكەنەكتى اۋىلى اۋدان ورتالىعىنان اجەپتاۋىر قاشىق. «شۇباركول كومىر» كەن ورنىنا جاقىن. مۇنداعى شارۋاشىلىقتار اۋىلىنا شاراپاتىن توگىپ وتىر. ءتۇتىن سانىن كوبەيتىپ. وتكەن جىلى ەكى وتباسى كوشىرىپ اكەلسە, بيىل ون وتباسىنى اۋىلداعى اعايىن ۇلكەن ىقىلاسپەن قارسى الدى. تەگىن ۇيگە قونىستاندىرىپ, ونى جاڭارتىپ الۋىنا قولعابىس بەردى. الدىنا مال سالىپ, جۇمىسقا ورنالاستىرادى. مالىنا جەمشوپتى دە تەگىن ۇلەستىرەدى. كومىردى دە ءتۇسىرىپ بەردى. وسىلايشا, شارۋاشىلىق يەلەرى اۋىلدارىنداعى بەرەكەلى تىرلىكتى جالعاپ وتىر.
بيىل مەكتەپتەن توعىز بالا وقۋ ءتامامداپتى. مەكتەپكە بالا بارماسا, وكىنىشكە قاراي, جابىلادى. جازدا اۋىلداعى ەل-جۇرت جيىن وتكىزىپ, ەل كوشىرىپ اكەلۋگە كەلىسەدى. مۇنداي يگى ءىستىڭ باسىندا جۇرگەن اۋىل جاناشىرى, اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتى رامازان ءابىلدين جان-جاقتان كوپبالالى وتباسىلاردى قاراستىرادى. ءبىر جاعىنان مەكتەپكە مۇعالىم دە قاجەت. وسىنى نەگىزگە الادى.
ون وتباسى استانا قالاسىنان, جەزقازعاننان, قورعالجىننان جانە بارشىن, جۇكەي اۋىلىنان كوشىپ كەلگەن. كوشىپ كەلگەندەردىڭ اراسىندا جاس وتاۋ دا بار. ەربولات پەن اجار ەسىمدى ەكى جاس استانادان كوشىپ كەلگەن. اجاردىڭ جوعارى ءبىلىمى بار. قازىر باستاۋىش مەكتەپ مۇعالىمى.
ال قورعالجىننان كوشىپ كەلگەن قانات مۇزباەۆتىڭ شاڭىراعىندا جەتى بالا بار. بارلىعى مەكتەپكە ورنالاستى. استانادان قونىس اۋدارعان ۇلبولسىن سەرىكبايقىزى تاريح پانىنەن, جەزقازعاننان كەلگەن بەرەكە تاسىبەكوۆا فيزيكادان ساباق بەرەدى.
جۇكەي اۋىلىنان كوشىپ كەلگەن ءۋاليحان ورازعالي ۇلى قازىر اۋىلداعى شارۋاشىلىقتىڭ بىرىندە جۇمىس ىستەپ, ناپاقا تاۋىپ ءجۇر. زايىبى ايگەرىم ازىرگە بالامەن ۇيدە وتىر.
– بەس بالامىز بار. بۇرىن جۇكەيدە تۇرعاندا ءۇش بالام كورشى اۋىلداعى مەكتەپ-ينتەرناتتا وقىدى. بالالار ءۇيدى قاتتى ساعىناتىن. سول سەبەپتى بىزگە بالالارمەن بىرگە كوشۋدى ۇسىنىپ, كومەكتەسەمىز دەگەندە كوپ ويلانبادىق. بەس بولمەلى ءۇي بەردى. مال بەردى. ءشوبىمىزدى, كومىرىمىزدى ءتۇسىرىپ بەردى. اۋىل حالقى تاتۋ ەكەن. جومارت جاندار كوپ. جىلى شىرايمەن قارسى الدى, – دەيدى ايگەرىم سەرىكباەۆا.
شاعىن اۋىلدا اۋىز سۋ ۇيگە دەيىن كەلىپ تۇر. ۇيالى بايلانىس بار. ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلعان. اۋىل حالقىنىڭ قاراجاتىنا سالىنعان مەشىت بار. اۋىل جاناشىرى رامازان ءابىلدين اۋىلىنا ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن مادەنيەت ءۇيى مەن ديسكوكلۋب تارتۋ ەتكەن. ونىمەن قوسا اۋىلداعى از قامتىلعان وتباسىلارعا ازىق-ت ۇلىك سەبەتىن ۇلەستىرىپ وتىرادى.
رامازان مۇقاتاي ۇلىنىڭ شارۋاسى شالقىعان. 2001 جىلى اشقان شارۋا قوجالىعى بۇگىندە وركەن جايعان. ءورىسىن اقباس سيىر مەن قامبار اتا تولىنە تولتىرعان. ەرتەرەكتە ءتۇرلى قىزمەتكە شاقىرتۋ تۇسسە دە, اۋىلىنان الىستاعىسى كەلمەگەن ازامات ەل ماقتانىنا اينالعان.
– اۋىلدان ءوسىپ-ونەدى ەكەنبىز, ال ونىڭ باسىنا قيىندىق ورناعاندا تاستاپ كەتسەك, نە بولامىز؟ توپىراعىنىڭ قاستەرىن سەزىنەدى ەكەنبىز, ءبىر تال ەگە الماساق, قايتكەنىمىز؟ جالپى, جالعىز ادامنىڭ قولىنان ەشتەڭە كەلمەيدى. اۋىلداعى فەرمەرلەرگە شەكسىز ريزاشىلىق ءبىلدىرۋ كەرەك. ۇسىنىسىمىزدى قولداپ, كومەك قولىن سوزعان, دەمەۋشىلىك كورسەتكەن ولارعا كوپتىڭ العىسى جاۋسىن. جاسىراتىنى جوق, جاز بويى الاڭ كۇيدە جۇردىك. كىم كەلە قويادى دەپ شالعايعا. بىراق جانىمىزدى سالىپ, جۇمىلا كىرىستىك. جۇمىسقا ورنالاستىردىق. اۋىلىمىزدىڭ تامىرىنا قان جۇگىرە باستاعانداي. تىرشىلىك قىزۋ. بىزدە ءبىر عانا وي بار – اۋىل دامىسا, ەل وركەندەيدى, – دەيدى يگى ءىستىڭ باستاماشىسى ر.مۇقاتاي ۇلى.
قاراعاندى وبلىسى,
نۇرا اۋدانى