• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
حالىق 03 قازان, 2023

ەڭبەگىمەن قادىرلى

1153 رەت
كورسەتىلدى

قاراعاندى ىرگەسىندە ۇشتوبە دەگەن اۋىل بار. سول جەردە ەسىمى ەلگە سىيلى سەيسەنبەك اقساقال مەن راۋشان اجەي تۇرادى. بالالارىنا «زەينەتكە شىقتىق, ءبىزدى باعىڭدار» دەپ وتىرعان جوق. ەڭبەكپەن ەرتەدەن اينالىسىپ قالعان ەكەۋىنىڭ بۇگىندە بوس ۋاقىتى جوق.

جاسىراتىنى جوق, قازىر قۇ­راق كورپە تىگۋ بىلاي تۇرماق, ينە ساباقتاي المايتىندار كوپ. وسى ءبىر كوشەلى ونەردى ولتىرمەي جۇرگەن اق جاۋلىقتى انالارىمىز عانا سياقتى. سولاردىڭ ءبىرى راۋشان اجەيدىڭ قولىنان شىق­قان ءتول تۋىندىلارىنا سۇرا­نىس كوپ قازىر. تاڭنان كەشكە دەيىن تىگىن ماشىڭكەسىمەن قۇراق قۇ­رايدى.

راۋشان زياداقىزى قازىر 72 جاستا. ءالى تىڭ. ابدەن ما­شىقتانعان ساۋساقتارىمەن ينە ساباقتاپ, ماتانى كوزبەن-اق ولشەپ, ءتۇپ-ءتۇزۋ قيادى. قيىن­دىنى قيىندىعا جالعايدى. ماتا بەتىنە ورنەكتەگەن ويۋلارى دا كوز تارتادى. تۇستەردى دە ۇيلەسىمدى ەتىپ تاڭدايدى. گەو­مەتريا, ديزايندى وقىماي-اق وسى جۇمىستىڭ ءبارىن وڭاي يگەر­گەن اجەي – ءوز ءىسىنىڭ ناق شەبەرى.

قۇراق كورپە تىگىپ وتىرىپ, حالىق اندەرىن قوڭىر ۇنىمەن شىرقايدى. اجەسىنىڭ مەيىرىمىنەن شۋاق سەزىنگەن نەمەرەلەرى بولسا, ەرتەگىسىن تىڭدايدى. بۇدان بولەك, وبال مەن ساۋاپ, ار مەن ۇيات جونىندە تاعىلىمىن ايتادى. سونىسىمەن ۋاقىتى وتەدى. ۇستەلىندە قولمەن اينالدىراتىن وتكەن عاسىردان ساقتاپ كەلە جاتقان تىگىن ماشىڭكەسى تۇر. ۇيىندەگى تاريحي جادىگەرى. مۇنىڭىز دا تىڭ. تاپسىرىستىڭ كوپ بولىگىن وسى ماشىڭكەمەن سى­رىلداتادى. كورپەسىنە سۇرا­نىس كوپ. جارناماسىز-اق كا­سىبىن دوڭگەلەتىپ وتىر. ءار كور­پەسىن بار ىنتا-ىقىلاسىمەن قۇ­راعاندىقتان, ىسمەر اجەنى كوبى بىلەدى. راۋشان اجەي ءبىر ايدا جيىرمادان اسا كورپە ساتادى. شي قۇراق دەگەن تۇرىنە كوپ ۋاقىت كەتەدى.

– بۇل كاسىپپەن قازىرگى كەلىن­شەكتەر اينالىسپايدى. ويتكەنى ماشاقاتى كوپ. ءتوزىم مەن ۇقىپ­تىلىق قاجەت. ولاردى دا كىنا­لاۋعا بولمايدى. قازىر زامان باسقا. ۇيدە ومالىپ وتىراتىن ۋاقىت جوق كوبىندە. بىراق بۇل – ۇلتتىڭ قولونەرى. سول سەبەپتى دە ساقتاۋعا كۇش سالۋ كەرەك, – دەيدى اجەي.

راۋشان اجەمىز قازىر قۇراق قۇراۋدى ءوزىنىڭ قىزدارى مەن كەلىندەرىنە ۇيرەتىپ جاتىر.

شا­ڭىراق يەسى سەيسەنبەك ءنارىن­ ۇلى دا قولونەرمەن اينالىسادى. جاسى – 73-تە. قاڭىلتىردى ءيىپ شەلەك ازىرلەيدى, قايىستان قام­شى ورەدى, ارقان ەسەدى, اعاش­تان ءتۇرلى جيھاز جاسايدى, تاعىسىن تاعى. ودان بولەك, جاز بويى باۋ-باقشاسىن باپتايدى. باقشاسى دا ءتۇرلى جەمىس-جي­دەككە باي. قىس بويى اۋلانىڭ قا­رىن كۇ­رەيدى. كورشىلەرىنىڭ ۇيىندە سەي­سەنبەك اقساقالدىڭ شەبەر­حاناسىنان شىققان شەلەك پەن ءتۇرلى بۇيىم بار. اۋىل­داس­­تارى «سەيسەنبەگى بار اۋىل جۇ­تا­مايدى», دەپ شەبەرىن ءبىر مارقايتىپ قويادى.

اقساقال اۋىلىنا ەڭبەگىمەن سىيلى. ارينە, جاسىنان ەڭبەكپەن شىڭدالعان اقساقال وڭاي شارشاسىن با؟ ءالى كۇنگە دەيىن تىنىم تاپپايتىنى دا سودان. كۇنى بويى شاعىن شەبەرحاناسىنان شىق­پايدى. كەڭەس ۇكىمەتى كەزىندە كومپارتيا مۇشەسى بولىپتى. تراك­تور جۇرگىزىپ, كەڭشاردا مال باسىن كوبەيتۋگە ۇلەس قوسقان ەڭبەككەر. مال باسىن ارتىعىمەن كوبەيتكەنى ءۇشىن 1980 جىلى III دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» ور­دەنىمەن ماراپاتتالعان. ور­دەن­نەن بولەك ءتۇرلى ماداقتاما قاعازدارى سورەسىندە قالانىپ تۇر. «ەڭبەك ەتە ءجۇرىپ, قويىن-قونىشىمىزعا جۋرنال, كىتاپ سالىپ, قىر باسىندا كوركەم ادە­بيەتتى وقيتىن ەدىك», دەيدى قا­دىرلى اقساقال.

– بۇگىنگى قوعامدا ەڭبەككە ق ۇلىقسىز جاستار كوپ. ءار نار­سەنى سىلتاۋ ەتەدى. بىراق «ەڭ­بەك­تەنەمىن, ناپاقا تابامىن» دەگەن ادام ەشتەڭەگە قارامايدى. باستىسى, نيەت پەن ىنتا. ءبىز جەتپىستەن اسساق تا, ەڭبەكتەن قول ۇزگەن جوقپىز. قيمىلداعان ادام­نىڭ جاعدايى وڭ, دەنى ساۋ بولادى, – دەيدى سەيسەنبەك اق­ساقال.

سەيسەنبەك اقساقال مەن راۋ­شان اجەيدىڭ شاڭىراق قۇر­عانىنا ەلۋ جىلدان استى. 4 قى­زى, 3 ۇلى بار. سولاردان جي­ەن, نەمەرە, شو­­بەرە كورىپ وتىر. زا­ماننىڭ قي­ىن كەزىندە جاع­­دايى تومەن وتبا­­سىدان بالا الىپ, اسىراپ, جەتكىزگەنى جانە بار. كومەك سۇرا­عاننىڭ كوڭىلىن قاي­تار­ماعان قا­يىرىمدى جاندار «وسى كۇنىمىز حالىقتىڭ اق باتاسى عوي», دەيدى.

 

قاراعاندى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار