«قازاقستان» شاحتاسىنداعى قايعى ءدۇيىم ەلدىڭ قابىرعاسىن قايىستىردى. قاراعاندىداعى «التىن عاسىر» گالەرەياسىندا تاياۋدا اتالعان شاحتادا قازا بولعان بەس كەنشىنى ەسكە الۋعا ارنالعان «جەر استىنداعى سانسىز مەتر...» دەگەن اتاۋمەن كورمە اشىلدى.
27 تۋىندى قويىلعان شاعىن ەكسپوزيانىڭ ءمان-مازمۇنى مىناداي: كومىر ءۇشىن ءومىرىن ارناعان كەنشىلەردىڭ قاجىرلى قايراتىن, ەسەلى ەڭبەگىن ەلگە جەتكىزۋ. گالەرەيا باسشىسى بيبىگۇل ەسپولوۆا بيىل, 30 جىلدان كەيىن قاراعاندىلىق سۋرەتشىلەر جەر استىنا ءتۇسىپ, «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق «قازاقستان» شاحتاسىنىڭ نولدىك كوكجيەگىندە كومىر وندىرىلەتىن №3 ۋچاسكەدەگى لاۆادا بولعانىن اتاپ ءوتتى. «شاحتەر – ەڭ قاۋىپتى ماماندىقتىڭ ءبىرى. كەنشىلەر وزىنە بەيمالىم جەرلەرگە اياق باسادى, تاۋ جىنىستارىن جارىپ جىبەرەدى, كەن بالعاسىمەن جۇمىس ىستەيدى, جول سالادى. ولاردىڭ جۇمىسى – ناتيجەگە جەتۋ, ۇڭعىمالاۋ, لاۆاعا ءتۇسۋ. كەنشىلەر جۇمىسىندا رومانتيكا جوق: شەكسىز قاراڭعى جەراستى تۋننەلدەرى ارقىلى قوزعالعان, بەرىك تىرەكتەرى بار, فيزيكالىق زور كۇش جۇمسايتىن بەينە كوز الدىڭا كەلەدى», دەيدى ب.ەسپولوۆا.
ء«وز ەڭبەكتەرىندە اۆتورلار شاحتانى ءتىرى ورگانيزم رەتىندە كورسەتتى: زور, قورقىنىشتى, اۋىر مىنەزدى, بىراق ادامعا باعىنعان. ولار وسى الىپتىڭ ىشىنە ەنىپ, مۇلدەم باسقا الەمدى كورە الدى», دەيدى ءوز پىكىرىن بىلدىرگەن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى تاتيانا ءابىلوۆا.
شاحتاعا ەكى بىردەي سۋرەتشى توبى تۇسكەن. ءبىرىنشى توپ بيىل كوكتەمدە, ەكىنشىسى جازدا جەر استىنداعى ءومىردى ءوز كوزدەرىمەن كورگەن. العاشقىلاردىڭ قاتارىندا ۆلاديمير تروتسەنكو, ايدارحان قالماحانوۆ, تاڭسىق ءماجيتوۆا, گالينا كولومەنسكايا جانە باسقا اۆتورلار بار. ماريانا ماكەەۆا ەكىنشى توپتا بولعان. ول ءوزىنىڭ اسەرىمەنەن وسىلاي ءبولىستى. «190 قاباتتى ءۇيدىڭ تەرەڭدىگىندە, جەر قويناۋىندا, الەمدەگى ەڭ قاۋىپتى شاحتالاردىڭ بىرىندە كورگەندەرىم ۇزاق ۋاقىت بويى جادىمنان وشپەس. ىزگىلەندىرۋ, تسيفرلاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكت, كريپتوۆاليۋتا كەزەڭىندە جەر استىندا, تاس قاراڭعىدا, تار جەردە, شاڭدا جانە شۋدا ەڭ اۋىر جۇمىس جاساپ جاتقان ادامداردىڭ قاھارمان ەڭبەگى اركىمگە وي سالماي ما؟! بۇل جۇمىس قۇددى قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىنىڭ جەرگە تاعزىم ەتكەنى سەكىلدى», دەيدى ماريانا.
«بۇرىن سۋرەتشىلەر شاحتالارعا تۇراقتى تۇردە تۇسەتىن جانە كورمەلەردە ەڭبەك ادامىنا, ونىڭ ىشىندە, كەنشى بەينەلەنگەن پورترەتتەرگە باستى ورىن بەرىلەتىن. وسىدان كەيىن 30 جىلدىق ءۇزىلىس بولدى. شاحتاعا ءتۇسىپ, جەر استىنداعى تىرشىلىكتى كورگەن اسەرىمىزدەن وسىنداي كارتينالار تۋدى», دەپ اتاپ ءوتتى ۆلاديمير پروتسەنكو. ءۆلاديميردىڭ «شاحتەر نيكولاي رومانوۆسكيدىڭ پورترەتى» اتتى تۋىندىسى كورمەگە قويىلدى. سۋرەتشى ءوزىنىڭ كەيىپكەرىن ءبىرىنشى توپپەن شاحتاعا تۇسكەندە كەزدەستىرگەن.
كورمەدەگى شىعارمالار بىرنەشە ستيلدە: ينتەرەر جۇمىستارى, ۇلتتىق تاقىرىپتاعى جۇمىستار, شاحتالارى بار ساندىك پەيزاجدار, سونىمەن قاتار زاماناۋي كەنەپتەر. «مەنىڭ اتام 1930 جىلدارى وسىندا كەلىپ, شاحتالاردى جوبالاعان, ال اكەم ءومىر بويى تاۋ-كەن سالاسىندا جۇمىس ىستەگەن. ول «شاحتەر داڭقى» وردەنىنىڭ تولىق كاۆالەرى. مەن ءۇشىن شاحتاعا ءتۇسۋ بۇرىن-سوڭدى بولماعان ەرەكشە اسەر قالدىردى», دەيدى گالينا.
ايتا كەتەيىك, «التىن عاسىر» گالەرەياسىنداعى «جەر استىنداعى سانسىز مەتر...» كورمەسى 4 قىركۇيەككە دەيىن جالعاسادى.
قاراعاندى وبلىسى