گازداندىرۋ: مۇمكىندىك پەن بار شىندىق

دەگەنمەن وتاندىق ساراپشىلار رە­سەي­مەن ىنتىماقتاستىقتان جوعارى تا­ۋە­كەلدەردى كۇتۋگە بولمايدى دەپ سا­ناي­دى. ولاردىڭ پىكىرىنشە, ءبىز ونسىز دا تاۋەكەلگە بارامىز. قازىر قازاقستان گازدىڭ ءبىر بولىگىن رەسەيدەن, ءبىر بولىگىن تۇرىكمەنستاننان ساتىپ الادى. بىراق تۇرىكمەنستان دا گاز ەكسپورتىن شەكتەپ وتىر. ول ءوزىنىڭ گاز-حيميالىق زاۋىتتارىن سالىپ, ىشكى نارىقتى تولىقتىرۋمەن قاتار قىتاي الدىنداعى مىندەتتەمەلەرىن وتەۋگە مۇددەلى. ونىڭ ۇستىنە بۇكىل قا­زاقستان بويىنشا وڭتۇستىكتەن سولتۇس­تىككە گاز قۇبىرىن تارتۋ وتە قىمباتقا تۇسەدى.

ەلىمىزدە الىناتىن گاز قورى 3,8 ترلن تەكشە مەترگە باعالانادى. گاز­دىڭ نە­گىزگى قورلارى شوعىرلانعان قارا­شى­عا­ناق, تەڭىز, قاشاعان جانە جاڭاجول ءىرى كەن ورىندارىندا ونىڭ جالپى كولەمى – 2,7 ترلن تەكشە مەتر. «QazaqGaz» ۇلتتىق كومپانياسى بىلتىر رەسپۋبليكا بويىنشا 160-قا جۋىق ەلدى مەكەندى گازعا قوسقان. شامامەن 11,6 ملن ادام نەمەسە ەل حالقىنىڭ 59 پايىزى گازعا قول جەتكىزگەن. گازعا قوسىلۋ ءراسىمى جە­ڭىل­دەتىلىپ, تەحنيكالىق قۇجاتتامانىڭ تىز­بەسى 1,5 ەسە, تالاپ ەتىلەتىن قۇجات­تار­دىڭ تىزبەسى 2 ەسە قىسقارتىلعان. ۇلت­تىق كومپانيا قالالار مەن اۋىلداردى كو­گىلدىر وتىنمەن قامتۋعا جاۋاپتى بولسا, تۇتىنۋشىلاردى گازعا قوسۋدى جە­كە­مەنشىك كومپانيالار باسەكەلەستىك نەگىزدە جۇزەگە اسىرادى. ولاردىڭ سانى 500-گە جۋىق, قىزمەت كورسەتۋ قۇنى 125 مىڭ تەڭگەدەن باستالادى.

بىلتىر رەسپۋبليكا بويىنشا ىشكى نارىقتا تاۋارلىق گازدى تۇتىنۋ 19,3 ملرد تەكشە مەترگە جەتىپ, 2020 جىلعا قاراعاندا 2 ملرد تەكشە مەتر­­­دەن اسا ايتارلىقتاي وسكەن. ىشكى نا­­رىققا سۇيىتىلعان مۇناي-گازىن ءوندىرۋ كولەمى 2,8 ملن توننانى نەمەسە 2022 جىلعى جوسپارعا سايكەس 98%-دى قۇ­را­دى. پاۆلودار مۇناي-گاز-حيميا, اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ جانە CNPC ‒ اقتوبەمۇنايگاز زاۋىتتارىندا جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, ونىڭ ءوندىرىس كولەمىنە اسەر ەتكەنى ءمالىم. تاۋارلىق گاز ءوندىرىسى 27,8 ملرد تەكشە مەتر نەمەسە 2022 جىلعى جوسپارعا 94%-دى قۇرادى. ورىنبور گاز وڭدەۋ زاۋىتىندا قاراشىعاناق گازىن قابىلداۋدىڭ شەكتەۋلەرىمەن, سونداي-اق تەڭىز جانە قاشاعان كەن ورىندارىنداعى جوسپاردان تىس جوندەۋ جۇمىستارىنا بايلانىستى بەلگىلەنگەن مەجەگە تولىق قول جەتكىزىلمەدى.

جالپى, ەلدە جىلىنا شامامەن 53-55 ملرد تەكشە مەتر گاز وندىرىلەدى. بىراق بۇل كولەمنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى مۇناي قۇبىرلارىنىڭ بولۋىنا بايلانىستى رەسپۋبليكانىڭ نەگىزگى ەكسپورتتىق تاۋارى سانالاتىن مۇنايدى وندىرۋگە قا­جەتتى قىسىمىن ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن قاي­تا­دان قاباتقا ايدالادى. كەرى ايداۋ­دان قالعان گاز كولەمىنىڭ ءبىر بولىگى نەگىزىنەن «قازاقستان ‒ قىتاي» گاز قۇبىرى ارقىلى كور­شىلەس قىتايعا ەكسپورتتالىپ, قال­عا­نى ىشكى نارىقتا قالادى. بىلتىر ەكسپورت 5 ملرد تەكشە مەتر شاماسىندا بولدى. ال ىشكى تۇتىنۋ بەلسەندى تۇردە ءوسىپ كەلەدى. وسى جىلى ءوندىرۋ 28 ملرد تەكشە مەتردى قۇرايدى دەپ بولجانسا, 2029 جىلعا قاراي جاڭا گاز وڭدەۋ زاۋىتتارىن سالۋ, كەن ورىندارىن ونەركاسىپتىك وندىرىسكە قوسۋ ەسەبىنەن 30 ملرد تەكشە مەترگە جەتپەك.

تالداۋ كورسەتكەندەي, ەلدىڭ جىلى اي­ماقتارى ورتاشا تەمپەراتۋراسى الدە­قايدا تومەن ايماقتارمەن بىردەي دەڭ­گەي­دە گاز تۇتىنادى ەكەن. سونىمەن بىرگە الماتى جەو مەن كەيبىر ءىرى ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ كومىردەن گازعا اۋى­سۋىمەن, گاز-حيميا كەشەندەرىن ىسكە قوسۋمەن جانە تۇتاستاي العاندا ەلدى گازداندىرۋمەن بايلانىستى تۇتىنۋ جىل سايىن 7%-عا ءوسىپ وتىرادى. وسى ۇدەرىستەر اياسىندا 2030 جىلعا قاراي ەل ىشىندە گاز تۇتىنۋ كولەمى 40 ملرد تەكشە مەترگە دەيىن وسەدى دەپ بولجانۋدا. ىشكى نارىقتىڭ قاجەتتىلىگىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن قازاقستان گاز ەكسپورتىن شەكتەۋگە ءماجبۇر. ياعني الدىمەن رەسپۋبليكامىزدىڭ گازبەن قامتىلۋىنا باسىمدىق بەرىلىپ, تاۋار سودان كەيىن عانا ەكسپورتقا شىعارىلادى.

ەلدى گازبەن تولىق جابدىقتاۋ, گاز حيمياسىن دامىتۋ ءۇشىن جاڭا, ءتيىمدى باعىتتاردى قاراستىرۋ قاجەت بولاتىنى بەلگىلى. ايتا كەتۋ كەرەك, قانشاما جىلدار بويى مۇناي ءوندىرۋدى الدىڭعى ورىنعا قويا وتىرىپ, وتاندىق گازدى بولاشاقتىڭ ەنەرگيا كوزى رەتىندە قا­راس­تىرا المادىق. وعان قوسا نەگىزگى كو­مىرسۋتەگى كەن ورىندارىندا وندىرۋمەن اينالىساتىن باتىستىق كومپانيالار ءۇشىن مۇناي ءوندىرۋ پايدالى بولدى. كەڭەس داۋىرىندە يگەرىلە باستاعان كەن ورىندارى سارقىلا باستادى. ال گازدى ءوندىرۋ مەن تاسىمالداۋ ءۇشىن بارلىق گاز ينفراقۇرىلىمدارىن جاڭعىرتۋ قاجەت. بۇل رەتتە سولتۇستىك-شىعىس ايماقتاردى گازداندىرۋدى تەزدەتۋ ءۇشىن جاساعان تالپىنىستارىمىز ءالى تولىمدى ناتيجە بەرمەي كەلەدى. ەكونوميستەردىڭ ايتۋىنشا, كەزىندە سالادا گەولوگيالىق بارلاۋعا, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا ءتيىستى قا­را­جات سالىنعاندا, گاز تاپشىلىعى ما­سە­لەسى قازىرگىدەي وتكىر تۇرماس ەدى.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ, QazaqGaz جانە «قازمۇنايگاز» كومپانيالارىنىڭ رەسۋرستىق بازانى ۇلعايتۋ جونىندەگى بىرقاتار شارالارىنا نازار اۋدارساق, باسىمدىق بەرىلىپ وتىرعان جوبالار قاتارىندا قاشاعاندا گاز وندەۋ زاۋىتىن (گوز) سالۋ بار. بىلتىر جوبا قايتا قولعا الىنىپ, قازىر وندا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. 2025 جىلى قولدانىسقا بەرىلەتىن زاۋىتتىڭ قۋاتى جىلىنا 1 ملرد تەكشە مەتر شيكى كۇكىرت گازىن قۇراماق. ول گوز-دە وڭدەلىپ, تازارتىلعان, ساتۋعا دايىن گاز, سۇيىتىلعان گاز, كۇكىرت جانە گاز كوندەنساتىنا اينالادى. «بەينەۋ – بوزوي – شىمكەنت» گاز قۇبىرىنىڭ قۋاتىن ۇلعايتقاننان كەيىن وڭتۇستىك, ورتالىق جانە سولتۇستىك وڭىرلەرگە باتىس كەن ورىندارىنان وندىرىلگەن گازدى جەتكىزۋگە مۇمكىندىك تۋادى. «سارىارقا» گاز قۇبىرى قۇرىلىسىنىڭ 2 جانە 3-ءشى كەزەڭدەرىن اياقتاۋ ارقىلى سولتۇستىك وڭىرلەردى گازبەن قامتاماسىز ەتۋگە بولادى. «كس-14-رۋدنىي» گاز قۇبىرى قوس­تاناي وبلىسىنىڭ قاجەتتىلىگىن وتەي­دى.

ال شىعىس وڭىرلەردى گازداندىرۋ ءۇشىن ۆەدومستۆو ەكى نۇسقانى قاراستىرۋدا. ءبىرىنشىسى جانە ازىرگە نەگىزگىسى ‒ «قوس­تاناي – استانا – پاۆلودار – سەمەي – وسكەمەن» باعىتى بويىنشا گاز قۇبىرىن سالۋ بولسا, ەكىنشىسى – قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى گاز سالا­سىنداعى ىن­تى­ماقتاستىق جونىندەگى جول كارتاسى شەڭبەرىندە رەسەي فەدەراتسياسىنان گاز يمپورتتاۋ. ارينە, ەكسپورتتاۋشىدان تاۋەلسىز بولۋ تۇرعىسىنان العاندا ءبىز ءۇشىن ءبىرىنشى نۇسقا ماڭىزدى. الايدا سالا وكىلدەرى بۇل قوماقتى قاراجات سالۋدى, قۇيىلعان ينۆەستيتسيالاردىڭ قايتارىمدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تۇتىنۋشىلارعا گاز تاريفتەرىن ۇل­­عاي­­تۋدى, سونداي-اق گاز-كەن ورىن­دا­رىنىڭ جاڭا رەسۋرستارىن يگەرۋگە تارتۋدى تالاپ ەتەتىنىن ايتادى. بۇل رەتتە بارلاۋدان باستاپ ىسكە قوسۋعا دەيىن ورتا ەسەپپەن 7-10 جىل ۋاقىت كەتەتىن كورى­نەدى. ال ەكىنشى جوبا – پاۆلودار, اباي جانە شىعىس قازاقستان سەكىلدى ونەركاسىپتىك ايماقتار ءۇشىن رەسەي گازىن الۋ كومىردى ەكولوگيالىق تازا وتىنمەن الماستىرۋدىڭ جالعىز مۇمكىندىگى دەلىنۋدە.

ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولات اقشو­لا­قوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, تۇرىك­مەنستان قازاقستاننىڭ سولتۇستىگى مەن شىعىسىنا گاز جەتكىزۋشى رەتىندە ءالى قاراستىرىلماعان, ويتكەنى ەلدىڭ بۇل بولىگىندە گاز قۇبىرى جوق. سوندىقتان بۇگىندە رەسەيدەن قۇبىر تارتىپ, ودان كەيىن ونى ءبىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق جۇيەگە قوسۋ وڭايىراق. بۇل جوبا ترانزيتتىك مىندەتتەردىڭ ورىندالۋىن دا, ىشكى نا­رىقتى گازداندىرۋدى دا قامتاماسىز ەتەتىن قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ازيالىق گاز قۇبىرىنىڭ قولدانىستاعى شىعىس جوباسىنىڭ بالاماسى بولىپ سانالادى. ناتيجەسىندە گازدىڭ تۇراقتى كوزى پايدا بولىپ, ترانزيتتىك بولىكتە پايدالانۋ شىعىندارىنىڭ ءبىر بولىگى ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىن جوبالاۋ بويىنشا تاۋارلىق-كولىكتىك جۇمىسقا اۋىستىرىلادى دەپ كۇتىلۋدە. وسىلايشا, قا­زىر «QazaqGaz» «گازپروممەن» بىر­لەسىپ «رەسەي فەدەراتسياسى – قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى – قىتاي حالىق رەس­پۋب­ليكاسى» حالىقارالىق گاز قۇبى­رىن سالۋ ماسەلەلەرىن زەردەلەۋ ءۇشىن ال­دىن-الا تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىز­دەمەنى (تەن) پىسىقتاۋدا. «Qazaq Gaz» بۇل جوبانى پەرسپەكتيۆالى دەپ ساناپ وتىر. ءسويتىپ رەسەي قازاقستاننىڭ شىعىس بولىگىن گازبەن قامتىپ, ءارى قاراي قىتايعا كوگىلدىر وتىن جەتكىزەدى. بۇل جاعدايدا رف جەتكىزىلىم باعىتىن شىعىسقا وزگەرتىپ, ەكسپورتتى ارتتىرا الادى. ارينە, ەۋروپاعا ساتىلىمى كۇرت تومەندەگەن رەسەي جاڭا ىنتالاندىرۋ مۇمكىندىگىن يەلەنۋمەن قاتار, وزبەك­ستان­داعى اپاتتان كەيىن بلەكاۋتتا بولعان قازاق­ستانعا سەنىمدى قۋات كوزىن بەرە الاتىندىعىن العا تارتارى حاق.

بۇل گاز قۇبىرى بارناۋل – رۋبتسوۆسك – سەمەي (پاۆلودار مەن وسكەمەنگە تار­ماقتارى بار) – الاشانكوۋ – قورعاس با­عىتى بويىنشا جوسپارلانعان. قۇبىر­دى قازىرگى «قازاقستان ‒ قىتاي» گاز قۇ­بى­رى شىعاتىن قورعاسقا اكەلۋ جۇيە­نى باسقا گاز وپەراتسيالارىنا قوسۋ­عا مۇم­كىندىك بەرەدى, ال بارناۋل – قا­زاق­ستاننىڭ شىعىسىنان قىتايعا ەڭ جاقىن شىعاتىن جەر بولادى دەلىنۋدە. «QazaqGaz» مالىمەتىنشە, رف-نىڭ بار­ناۋلىنان سەمەي ارقىلى قىتايعا وتە­تىن گاز قۇبىرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتى – 40 ملرد تەكشە مەتر, بۇل رەتتە قازاق­ستاننىڭ سولتۇستىك-شىعىسىنداعى تۇ­تى­نۋشىلاردىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن جىلىنا شامامەن 10 ملرد تەكشە مەترگە دەيىن گاز قاجەت بولۋى مۇمكىن. جوبا اياسىندا ەنەرگەتيكالىق كە­شەن­دەردى, حالىقتى جانە باسقا دا تۇتى­نۋ­شى­لاردى گازعا كوشىرۋ جوسپارلانۋدا. دەگەنمەن كومىردى تۇتىنۋدى ساقتاۋ قاجەت, ويتكەنى ەلدىڭ گاز رەسۋرستارىن ەسەپكە الماي, گازداندىرۋ قارقىنىنا شا­مادان تىس اسىعۋ ونىڭ باعاسىنىڭ قىمباتتاۋىنا اكەلۋى مۇمكىن.

ۋكرايناداعى سوعىس سالدارىنان «گاز­پروم» ەۋروپا نارىعىن جوعالتىپ جاتىر. حالىقارالىق جانە رەسەيلىك باق 2022 جىلى «گازپرومنىڭ» الىس شەتەلدەرگە, سونىڭ ىشىندە تۇركيا مەن قىتايعا ەكسپورتى 45 پايىزدان استام قىس­قارعانىن جازدى. ەكسپورتتىڭ قۇل­دى­راۋىنان كەيىن 2022 جىلى «گازپروم» ءوندىرىسى 20 پايىزعا ازايىپ, 412,6 ملرد تەكشە مەتردى قۇرادى. جىل باسىنان بەرى كومپانيا گاز ءوندىرۋ جانە ەكسپورتتاۋ ستاتيستيكاسىن جاريالاۋدى توقتاتتى. «كومپانيانىڭ باس ديرەكتورى الەكسەي ميللەر «گازپروم» وتكەن جىلى نەگىزگى نارىقتارعا شامامەن 101 ملرد تەكشە مەتر گاز ەكسپورتتاعانىن ايتتى. بۇل كەم دەگەندە 2000-جىلدان بەرگى ەڭ تومەنگى كورسەتكىش», دەپ جازادى Reuters اگەنتتىگى.

باتىستا ساتۋ نارىقتارى تارىلىپ جات­­قاندىقتان, «گازپروم» جاڭا ساتىپ الۋشىلاردى ىزدەيتىنى انىق. كوم­پانيا ينفرا­قۇرىلىمعا سالاتىن ينۆەستيتسيانى ىشكى نارىقتاعى جاعدايلارعا بايلانىستىرۋعا مۇددەلى. ءسويتىپ ول ينۆەستيتسياسىن قايتارعىسى كەلىپ, جوعارى باعا سۇراۋى مۇمكىن. تاعى ءبىر ىقتيمال تاك­تيكاسى ‒ جەتكىزۋدەن قوسىمشا پايدا الۋ ءۇشىن گاز قۇبىرلارىنىڭ ءبىر بو­­لى­گىندە اكتسيونەر بولۋ. سوندا «گاز­پروم» قۇيىلعان قاراجاتتى قايتا­رۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ايداۋ ءتاريفىن تالاپ ەتەدى جانە ونىڭ مولشەرى قازىردىڭ وزىندە ىشكى نارىقتاعى گازدى ساتۋ تاريفىنە قو­سى­لادى.

قازىردە ىشكى نارىقتا گاز بەكىتىلگەن باعامەن ساتىلادى, ال بۇل الەمدىك نا­رىق­تاعى گاز باعاسىنان ايتارلىقتاي تومەن. وسى رەتتە رەسەيمەن كەلىس­سوز­دەر­دەگى شەكتەۋشى فاكتور – رەسۋرس­تىق بازا ما­سەلەسى مەن يمپورتتىق گاز­دىڭ قۇنى. رەسەيلىك ساراپشىلار بۇل ەلدە, ءتىپتى, ىشكى تاريفتەر قازاقستانعا قاراعاندا ەكى-ءۇش ەسە جوعارى ەكەندىگىن سالىستىرمالى تۇردە مىسالعا كەلتىرەدى. قازاقستاندا رەتتەلەتىن باعالار تومەن كۇيىندە قالىپ وتىر جانە ۇكىمەتتىڭ گازداندىرىلعان وڭىرلەردە ولاردى كۇرت كوتەرۋگە دا­يىن بولۋى ەكىتالاي. مىسالى, قا­زاق­س­تاننىڭ كوپتەگەن ايماقتارىنداعى كوم­­­مەرتسيالىق تۇتىنۋشىلار ءۇشىن كو­تەرمە گاز باعاسى 1000 تەكشە مەتر­گە 50-55 دوللاردى قۇراسا, بۇل ومبى وبلىسىنداعى تۇتىنۋشىلار باعاسىنان 25%-عا تومەن. ال «گازپرومنىڭ» 1000 تەكشە مەتردى 120-150 دوللاردان تومەن باعامەن جەتكىزۋگە كەلىسپەۋى مۇمكىن. بۇل جەردە تاراپتار تەك وتىن يمپورتىمەن شەكتەلمەيتىن جەتكىزىلىم باعاسى, ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمشارتتاعى باعا, جەتكىزىلىمدەردىڭ گاز تاسىمالداۋ جۇيەسىنە ينۆەستيتسيالارمەن قالاي جانە قانشالىقتى بايلانىستى بولاتىنى توڭىرەگىندەگى ماسەلەلەردى شەشۋى قاجەت بولادى. قازاقستاننىڭ ەسكەرەتىن تۇسى ‒ تىم جوعارى باعا قوعامنىڭ نارازىلىعىن تۋدىرادى. سونىمەن قاتار بۇل جاعدايدا وتىندى تۇتىنۋ استانانىڭ قالاعانىنان باياۋ داميدى. جالپى, ەكونوميكالىق ءوسۋ وسىعان بايلانىستى.

دەگەنمەن وتاندىق ساراپشىلار رە­سەي­مەن ىنتىماقتاستىقتان جوعارى تا­ۋە­كەلدەردى كۇتۋگە بولمايدى دەپ سا­ناي­دى. ولاردىڭ پىكىرىنشە, ءبىز ونسىز دا تاۋەكەلگە بارامىز. قازىر قازاقستان گازدىڭ ءبىر بولىگىن رەسەيدەن, ءبىر بولىگىن تۇرىكمەنستاننان ساتىپ الادى. بىراق تۇرىكمەنستان دا گاز ەكسپورتىن شەكتەپ وتىر. ول ءوزىنىڭ گاز-حيميالىق زاۋىتتارىن سالىپ, ىشكى نارىقتى تولىقتىرۋمەن قاتار قىتاي الدىنداعى مىندەتتەمەلەرىن وتەۋگە مۇددەلى. ونىڭ ۇستىنە بۇكىل قا­زاقستان بويىنشا وڭتۇستىكتەن سولتۇس­تىككە گاز قۇبىرىن تارتۋ وتە قىمباتقا تۇسەدى. ال رەسەي جاقىن جەردە. سونداي-اق بىرنەشە جىل بويى قازاقستان, وزبەكستان جانە رەسەي گاز وداعىنىڭ – بىر­لەسكەن كاسىپورىننىڭ دامۋ بولا­شاعىن ت­القىلاپ كەلەدى. ول بويىنشا رەسەي گازى قازاقستان اۋماعى ارقىلى وڭتۇستىككە, وزبەكستانعا, ودان ءارى سول جەردەن پاكىستان ارقىلى ۇندىستانعا وتە الادى. مۇناي-گاز سالاسىنىڭ ساراپشىسى ولجاس ءبايدىلدينوۆتىڭ پىكىرىنشە, جىلىنا 10-15 ملرد تەكشە مەتردى قۇرايتىن قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ كولەمى «گازپرومدى» قىزىقتىرمايدى, وعان قىتاي نارىعى قاجەت. «سوندىقتان ءتۇرلى فوبيالار مەن انتيرەسەيلىك ۇران­دار­دان باس تارتىپ, وسى باعىتتا جۇمىس ىستەگەن ءجون», دەيدى ول.

قالاي بولعاندا دا ەلدىڭ شىعىس وڭىر­لەرىن گازداندىرۋ نۇسقاسى تۋرالى ناقتى ناتيجە, وڭتايلى شەشىم قابىلدانۋى كەرەك. ۇكىمەتتىڭ جۋىرداعى وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ تاپسىرعانداي, ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى «سامۇرىق-قازىنامەن» بىرلەسىپ وسى جىلدىڭ 1 مامىرىنا دەيىن بۇل ماسەلە بويىنشا ءبىر بايلامىن ۇسىنۋعا جانە ول ەنەرگەتيكالىق كەڭەستە قارالۋعا ءتيىس.

«بۇل وڭىرلەردىڭ تۇرعىندارى گازدى كوپتەن كۇتۋدە. ال ەنەرگەتيكا مي­نيس­ترلىگى مەن «QazaqGaz» قاي نۇس­قانى ۇستانۋىمىز كەرەك ەكەنى تۋرالى ءالى تولىق, تۇسىنىكتى جاۋاپ بەرە الماي وتىر. تۇپكىلىكتى شەشىم قابىلداپ, بۇل ما­سە­لەگە نۇكتە قوياتىن كەز كەلدى», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.