قاي سالادا بولسىن, ادام قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, تەحنوگەندىك اپاتتاردىڭ الدىن الۋ ءبىرىنشى ورىندا تۇرۋعا ءتيىس. قىم-قۋىت تىرلىكتىڭ ءوزى بۇل ماسەلەنى كۇن تارتىبىنەن تۇسىرمەيدى. اسىرەسە تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا, مۇناي-گاز, حيميا ونەركاسىبىندەگى نىسانداردا قاۋىپ كوزى سەيىلمەي كەلەدى. ال ولاردىڭ سانى ەكونوميكانى ۇزدىكسىز دامىتۋ, ونەركاسىپتىك يندۋستريالاندىرۋ مەن وندىرىستەردى جاڭعىرتۋ جاعدايىندا جىل سايىن ارتۋدا.
تاۋەلسىزدىك العالى بەرى وتاندىق شاحتالاردا 12 اپات بولىپ, 160 ادامنىڭ ءومىرى قيىلدى. وسىنداي قايعىلى وقيعا بىلتىر قاراشادا «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كومپانياسىنىڭ لەنين اتىنداعى شاحتاسىندا تاعى دا قايتالانىپ, 5 كەنشى قازا بولدى. شاحتالارداعى اپاتقا نەگىزىنەن مەتاننىڭ جارىلۋى سەبەپ. وقيعاعا قاتىستى تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ, كىنالىلەر انىقتالدى. قازىرگى ساتتە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى عانا ەمەس, ونەركاسىپ, ەكولوگيا, توتەنشە جاعداي بويىنشا حالىقارالىق اۋديت جۇرگىزىلىپ جاتىر. وندىرىستىك نىسانداردا قولدانىلاتىن تەحنولوگيالىق جابدىقتىڭ مورالدىق, فيزيكالىق توزۋى, ونىڭ ۋاقتىلى اۋىستىرىلماۋى نەمەسە جوندەلمەۋى سالدارىنان توتەنشە جاعدايلاردىڭ پايدا بولۋ قاۋپى ءجيى تۋىندايدى. ال بۇگىندە تەحنولوگيالىق جابدىقتىڭ باسىم بولىگى وتكەن عاسىردىڭ 70-80- جىلدارىنان بەرى پايدالانىلىپ كەلە جاتقان قۇرىلعىلار.
باقىلاۋ-قاداعالاۋ قىزمەتى شەڭبەرىندە اپاتتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا 2022 جىلى 2 450 تەكسەرۋ, ونىڭ ىشىندە ەرەكشە ءتارتىپ بويىنشا 1 355 تەكسەرۋ جانە جوسپاردان تىس 1 095 تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى, ناتيجەسىندە 38 277 نىسان زەرتتەلدى. قورىتىندىسىندا بارلىعى 34 617 ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن بۇزۋ انىقتالعان, 254 ملن تەڭگەگە ايىپپۇل سالىنعان
بىلتىر ەل كاسىپورىندارىندا 28 اپات ورىن الىپ, سالدارىنان 15 ادام كوز جۇمدى. ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنىڭ ساقتالماۋى 231 وقىس وقيعاعا اكەلدى. باتىس قازاقستان وبلىسىندا – 61, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا – 53, قاراعاندى وبلىسىندا – 30, پاۆلودار وبلىسىندا – 24, قوستاناي وبلىسىندا – 16, اتىراۋ وبلىسىندا – 13, اقتوبە وبلىسىندا – 11, شىمكەنت قالاسىندا – 8, اقمولا وبلىسىندا – 8, تۇركىستان وبلىسىندا – 4 جانە الماتى قالاسىندا 3 وقيعا ورىن الدى. اپاتتاردى تەرگەپ-تەكسەرۋ بارىسىندا قاۋىپتى وندىرىستىك نىساندار جۇمىسشىلارىنىڭ ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ساقتاماعانى, پايدالانىلاتىن جابدىققا تەحنيكالىق تەكسەرۋدىڭ ساپاسىز جۇرگىزىلگەنى بەلگىلى بولدى. توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى نىعمەدجان ماقاجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىلدان باستاپ قاۋىپتى ءوندىرىس نىساندارىنداعى اپاتتاردى تەرگەۋ باقىلاۋ فورمالارىنىڭ بىرىنە جاتقىزىلدى. سوعان سايكەس اپاتتاردى تەرگەۋدى ۇيىمداستىرۋ مەن جۇرگىزۋ كەزىندە كاسىپكەرلىك كودەكستىڭ ەرەجەلەرى قولدانىلاتىن بولادى.
باقىلاۋ-قاداعالاۋ قىزمەتى شەڭبەرىندە اپاتتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا 2022 جىلى 2 450 تەكسەرۋ, ونىڭ ىشىندە ەرەكشە ءتارتىپ بويىنشا 1 355 تەكسەرۋ جانە جوسپاردان تىس 1 095 تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى, ناتيجەسىندە 38 277 نىسان زەرتتەلدى. قورىتىندىسىندا بارلىعى 34 617 ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن بۇزۋ انىقتالعان, 254 ملن تەڭگەگە ايىپپۇل سالىنعان. ادامداردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا زيان كەلتىرۋ قاتەرىن تۋدىراتىن ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ورەسكەل بۇزعانى ءۇشىن 733 وندىرىستىك نىسان – تەحنولوگيالىق قۇرىلىستار, ۋچاسكەلەر, تسەحتار, قاۋىپتى تەحنيكالىق قۇرىلعىلار توقتاتىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا 10 مىڭعا جۋىق كاسىپورىندا ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك جايى قاداعالانۋدا. ولاردىڭ قۇرامىندا 200 مىڭنان استام قاۋىپتى ءوندىرىس نىساندارى بار.
مىسالى, جۋىردا عانا تجم ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ اقمولا وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ مەملەكەتتىك ينسپەكتورلارى ستەپنوگور قالاسى اقسۋ كەنتىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ وتىنىشتەرى مەن شاعىمدارى نەگىزىندە قۇرامىندا التىنى بار كەندەردى وندىرەتىن «اق التىنالماس» اق-نا جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇرگىزدى. جارىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ۋچاسكەسى (كارەر) مەن جوبالىق قۇجاتتاماسى تەكسەرىلىپ, ناتيجەسىندە ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى زاڭناما تالاپتارىنىڭ بىرقاتار بۇزۋشىلىعى انىقتالدى. كومپانياعا انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى نۇسقاما بەرىلىپ, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 298-بابى, 1-تارماعى بويىنشا اكىمشىلىك جازا قولدانىلدى. تەكسەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا كاسىپورىن وكىلدەرىمەن كەڭەس وتكىزىلىپ, انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ مەرزىمدەرى تالقىلاندى, سونداي-اق ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى زاڭناما تالاپتارى ءتۇسىندىرىلدى.
وسى وڭىردەگى مينەرالدى تىڭايتقىشتار شىعاراتىن «قازفوسفات» جشس – «حيميا زاۋىتى» ستەپنوگور فيليالىنا دا جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. وندا ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى زاڭناما تالاپتارىنىڭ 3 بۇزۋشىلىعى انىقتالدى. مەملەكەتتىك ينسپەكتورلار انىقتاعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى نۇسقاما بەرىلىپ, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 298-بابى 1 جانە 3-تارماقتارى بويىنشا ايىپپۇل تۇرىندە اكىمشىلىك جازا قولدانىلدى. سونىمەن قاتار ادامداردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قاۋىپ توندىرەتىن بۇزۋشىلىقتاردىڭ بولۋىنا بايلانىستى كاسىپورىننىڭ باس كورپۋسىنىڭ وندىرىستىك عيماراتىنىڭ وبەكتىسىن توقتاتا تۇرۋ تۇرىندە جەدەل دەن قويۋ شارالارى قابىلداندى. توقتاتا تۇرۋعا تالاپ-ارىز اقمولا وبلىسىنىڭ ەكونوميكالىق سوتىنا جولداندى. تەكسەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا كاسىپورىن وكىلدەرىمەن كەڭەس وتكىزىلىپ, وندا تەكسەرۋ بارىسىندا انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ مەرزىمدەرى تالقىلاندى. سونداي-اق ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى زاڭنامانىڭ, ونىڭ ىشىندە حيميا سالاسىنداعى قاۋىپتى وندىرىستىك نىساندار ءۇشىن ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ قاعيدالارىنىڭ تالاپتارى ءتۇسىندىرىلدى.
ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى زاڭنامادا قاۋىپتى وندىرىستىك وبەكتىلەردىڭ يەلەرىن نورماتيۆتىك قىزمەت مەرزىمىن وتەگەن تەحنيكالىق قۇرىلعىلاردى ۋاقتىلى جاڭارتۋعا مىندەتتەيتىن نورمالار كوزدەلگەن. قاداعالاۋداعى كاسىپورىندارعا قاتىستى جىل سايىن قاۋىپتى وندىرىستىك وبەكتىلەردى تەحنيكالىق قايتا جاراقتاندىرۋدىڭ جيىنتىق جوسپارى قالىپتاستىرىلادى. وتكەن جىلى مۇنداي نىسانداردىڭ يەلەرى 2 585 بىرلىك تەحنولوگيالىق جابدىقتى اۋىستىردى. قازىرگى ۋاقىتتا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ازاماتتىق قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىندا قاجەتتى قۇقىقتىق نورمالاردى قالىپتاستىرۋ ارقىلى ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى مەملەكەتتىك رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىس جالعاسۋدا. سونىمەن بىرگە بىلتىر «ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭنىڭ جاڭاشىلدىقتارى تاجىريبەدە تولىق ىسكە اسىرىلدى. 10-نان استام نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى.
ەكونوميكانىڭ ءارتۇرلى سالاسىنداعى كاسىپورىندار شوعىرلانعان ەلدەگى ەڭ ءىرى جۇمىس بەرۋشى قۇرىلىم ‒ «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى. وندىرىستىك پەرسونالدىڭ ۇلەسى كومپانيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالپى سانىنىڭ 92,4%-ىن قۇرايتىن توپتا بايلانىسشىلار, ەنەرگەتيكتەر, اتومشىلار, كەنشىلەر, ماشينيستەر, تەمىرجولشىلار, بورتسەرىكتەر جانە باسقا دا مامانداردىڭ كوپشىلىگى قاۋىپتى وندىرىستىك نىسانداردا, اپاتتار مەن جازاتايىم وقيعالاردىڭ جوعارى قاۋپى جاعدايىندا ەڭبەك ەتەدى. بىلتىر قورعا قاراستى «قازمۇنايگاز» كومپانيالارىندا 34 ءوندىرىس جاراقاتى تىركەلىپ, ءبىر ادام قايتىس بولدى. 24 جول اپاتى ورىن الىپ, ونىڭ 11-دە كومپانيا جۇرگىزۋشىلەرى سەبەپكەر بولدى, 1 ءورت وقيعاسى تىركەلدى. سول سەكىلدى «الاتاۋ جارىق كومپانياسىندا» جۇمىسشى جوعارى كەرنەۋلى توققا ءتۇسىپ مەرت بولدى. «بوگاتىر كومىردە» بريگادير ۆاگون استىنا ءتۇسىپ قالدى. وسىنداي قايعىلى جايتتاردىڭ سەبەبى «سامۇرىق-قازىنا» اق قوعامدىق كەڭەسىنىڭ اشىق وتىرىسىندا تالقىلاندى.
«سامۇرىق-ەنەرگو» اق ەڭبەك كۇزەتى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى تولەگەن ماكسيلوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, «الاتاۋ جارىق كومپانياسىندا» جوعارى كەرنەۋلى توققا ءتۇسىپ قايتىس بولعان جۇمىسشى 8 جىل ءوتىلى بار تاجىريبەلى مامان بولعان. الايدا سول كۇنى ۋچاسكەگە جەكە قورعانىس قۇرالدارىنسىز شىققان. سونىمەن قاتار نەگىزىنەن كاسىبي مىندەتىنە كىرمەيتىن جۇمىستى ورىنداۋعا كىرىسكەن. بەلگىلى بولعانداي, جۇمىسشىنىڭ ول جەرگە جالعىز بارۋىنا زاڭنامالىق تۇرعىدا رۇقسات ەتىلگەن. وسى جاعدايدان كەيىن كومپانيادا ءتيىستى شارا قابىلدانىپ, ءار جۇمىسشىنىڭ سوڭىنان بەينەباقىلاۋ ورناتۋ مىندەتتى ەتىلدى.
سونداي-اق تولەگەن ماكسيلوۆتىڭ ايتۋىنشا, زاڭناما تالاپتارى كاسىپورىنعا جۇمىسشىلاردىڭ پسيحولوگيالىق جاعدايىن باقىلاپ وتىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەيتىن كورىنەدى.
ء«ار وقيعانى بۇگە-شىگەسىنە دەيىن تالداپ, زەرتتەدىك. رەسمي تەرگەۋدەن بولەك ءوزىمىزدىڭ ىشكى تەرگەۋ جۇرگىزىلدى. «بوگاتىر كومىردە» بريگادير ۆاگون استىنا ءتۇسىپ قازا بولعان جاعدايدى قاراساق, بۇل قايعىلى وقيعاعا ەش العىشارت بولماعان. ءوزى بريگادير, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن وزگەلەرگە ۇيرەتىپ جۇرەتىن. قاسىندا بەلگى بەرۋشى تۇرعان. ول دا ەسكەرتۋى كەرەك بولاتىن. ازىرگە مۇنىڭ ءبارى جۇمباق كۇيىندە قالىپ وتىر. تەرگەۋ ءالى اياقتالعان جوق. ءبىز جاساعان قورىتىندىنىڭ ءبىرى – باقىلاۋدى كۇشەيتۋ, باقىلاۋشىلاردى وقىتۋ. كەشەندى وزگەرىستەردەن كەيىن مۇنداي جايتتار قايتالانبايدى دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەيدى ول.
قوردىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى عيبرات اۋعانوۆتىڭ ايتۋىنشا, «سامۇرىق-قازىنا» كومپانيالارىنىڭ باسشىلارىنا جۇمىسشى قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن جەكە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلگەن.
«قورعا قاراستى 13 ءىرى كومپانيا باسشىلارىنا قىزمەتكەرلەردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن دەنساۋلىعىنا جەكە وزدەرى جاۋاپتى ەكەنى ەسكەرتىلدى. ەڭبەكتى قورعاۋعا قاتىستى ءىس-شارالار «قازاقتەلەكوم», KEGOC, QazaqGaz جانە SK Ondeu كومپانيالارىندا وتكىزىلدى. وندا ەنشىلەس ۇيىمداردىڭ, فيليالداردىڭ جانە قۇرىلىمدىق بولىمشەلەردىڭ باسشىلارى قىزمەتكەرلەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا مىندەتتەمە الدى», دەيدى باسقارۋشى ديرەكتور.
ونىڭ ايتۋىنشا, ءوندىرىس قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپتى «سامۇرىق-قازىنا» كومپانيالارىنىڭ 1-دەڭگەيدەگى باس ديرەكتورلارى ءوندىرىس ورىندارىن كەمىندە 2 ايدا ءبىر رەت تەكسەرۋگە مىندەتتى. وتكەن جىلى ولار 43 تەكسەرۋ جۇرگىزگەن. اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە قور توبى بويىنشا وندىرىستەگى جازاتايىم وقيعالاردىڭ سالدارىنان زارداپ شەككەندەردىڭ جالپى سانى 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 16 پايىزعا ازايىپتى. LTIF مۇگەدەكتىك جاراقاتتارىنىڭ جيىلىك كوەففيتسيەنتى 0,16 بولسا, ءولىم دەڭگەيى 11 پايىزعا تومەندەگەن.
سونداي-اق ول قىزمەتكەرلەردى وقىتۋ زاماناۋي حالىقارالىق تاجىريبەگە سايكەس جۇرگىزىلىپ جاتقاندىعىن ايتادى. 98 قىزمەتكەر ۇلىبريتانياداعى ەڭبەكتى قورعاۋ جونىندەگى ۇلتتىق ەمتيحان كەڭەسىنىڭ (NEBOSH) كۋرسىنان ءوتتى. بريتاندىق قاۋىپسىزدىك جانە ەڭبەكتى قورعاۋ ينستيتۋتىنىڭ (IOSH) كۋرسىن 286 قىزمەتكەر وقىپ كەلدى. تاعى 2430 قىزمەتكەر ۇقىپتى جۇرگىزۋ كۋرسىن اياقتادى.
«وعان قوسا ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىنداعى تاجىريبە الماسۋ قور توبىنداعى كومپانيالارمەن شەكتەلمەي, قازاقستاننىڭ باسقا دا جەتەكشى كومپانيالارىمەن تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلىپ تۇرادى. جاقىندا «سامۇرىق-قازىنانىڭ» ءوندىرىس قاۋىپسىزدىگى قىزمەتىنىڭ ماماندارى «تەڭىزشەۆرويل», North Caspian Operating Company, KarachaganakPetroleum Operating كومپانيالارىنداعى ارىپتەستەرىنە بارىپ قايتتى. تاجىريبە الماسۋ اياسىندا «قازپوشتا» قىزمەتكەرلەرى «ساۋدا-كولىك كومپانياسىندا» بولدى. ال سە قىزمەتكەرلەرى «سكز-U» جشس ەنەرگەتيكا كەشەنىندە ەلەكتر قاۋىپسىزدىگىمەن تانىستى. سونداي-اق قور كومپانيالارى توبىندا جاراقاتتانۋدى ازايتۋعا جانە ونەركاسىپتەگى اپاتتاردى بولدىرماۋعا باعىتتالعان تسيفرلىق شەشىمدەر مەن اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەر بەلسەندى ەنگىزىلىپ جاتىر. بولۋى مۇمكىن توتەنشە جاعدايدى جويۋ ءۇشىن پورتفەلدىك كومپانيالار وقۋ دابىلدارى مەن اپاتقا قارسى جاتتىعۋلار وتكىزىپ ءجۇر», دەيدى عيبرات اۋعانوۆ.
ايتكەنمەن قوردىڭ ىشكى كومپانيالارى ءۇشىن تالپىنىسىن بولەك قويعاندا, ەڭبەكتى قورعاۋ ماسەلەسى ونىڭ مەردىگەر ۇيىمدارىندا اقساپ تۇر. ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى – باس مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورى تولەگەن وسپانقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, «سامۇرىق-قازىنانىڭ» تاپسىرىسىن ورىنداۋشى مەردىگەر ۇيىمدار ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى شارالارىنا جەتە ءمان بەرمەي كەلەدى. ونىڭ پىكىرىنشە, ەڭبەك كودەكسىنە ۆەرتيكالدى باقىلاۋ تۋرالى نورما جايدان-جاي ەنگىزىلگەن جوق. بىراق بۇل نورما تەك قۇرىلىس الاڭدارىنا قاتىستى. ال «سامۇرىق-قازىنا» ءوزىنىڭ ىشكى قۇجاتتارىمەن وزىنە تيەسىلى كاسىپورىندارداعى جاعدايدى ىشكى باقىلاۋ ارقىلى رەتتەيدى. وكىنىشكە قاراي, بۇل جۇيە ءتيىستى دەڭگەيدە جۇمىس ىستەپ جاتقان جوق. سونىڭ سالدارىنان بىلتىر بىرنەشە قايعىلى وقيعا بولدى. مەردىگەر ۇيىمدارمەن كەلىسىمشارت 1 جىلعا عانا جاسالاتىنى بەلگىلى. دەمەك بۇل جۇمىس بەرۋشىگە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە اقشا سالۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى. مەردىگەر ۇيىمداردا ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە قاراجات بولىنبەيدى. ويتكەنى ولارعا تەندەرگە قاتىسۋ ءۇشىن دەمپينگ جاساۋ, جالاقىنى كوبەيتۋ كەرەك. سايكەسىنشە, بۇل مەكەمەلەردە تەحنيكا جاڭارتىلمايدى دەگەن ءسوز. سوندىقتان «سامۇرىق-قازىنا» كومپانيالار توبىندا قارالىپ جاتقان كەلىسىمشارتتى كەم دەگەندە 3 جىلعا بەكىتۋ ماسەلەسى شەشىمىن تاۋىپ, وسى جۇمىس اياعىنا جەتسە, تەك قانا كومپانيالار توبىندا ەمەس, مەردىگەر ۇيىمداردا دا وندىرىستىك جاراقات ازايار ەدى.
«ەڭبەكتى قورعاۋ ماسەلەسىنە كوپ كوڭىل ءبولۋ كەرەك. ءبىر ورىندا توقتاپ قالۋعا بولمايدى. قاۋىپسىزدىك شارالارىن كۇندەلىكتى ەسكەرۋ ماڭىزدى. تۇپتەپ كەلگەندە «سامۇرىق-قازىنا» قورى نەگىزگە الىپ جۇمىس ىستەيتىن ESG قاعيداتتارى وسىنى كوزدەيدى. ءبىز ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى ينۆەستيتسيالاردىڭ دەڭگەيى مەن باعىتتارى, ماسەلەن, جاڭا تەحنيكالىق جابدىقتى ساتىپ الۋ جولدارى تۋرالى ناقتى شەشىم قابىلداۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ تاجىريبەدە وسىنداي يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردىڭ ءساتتى شىققاندارى از ەمەس. بۇل رەتتە ءبىزدىڭ كاسىپورىنداردا عانا ەمەس, مەردىگەر ۇيىمداردا دا ەڭبەكتى قورعاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ قاجەت», دەدى قوعامدىق كەڭەس توراعاسى, «سامۇرىق-قازىنا» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بولات جامىشەۆ.