پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى جۇمىسىن قايتا باستادى

نەگىزگى مىندەت – قالىپتى جۇمىس رەجىمىنە ورالۋ

پاۆلودار وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا پرەمەر-ءمي­نيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ پاۆ­لودار مۇناي-حي­ميا زاۋىتىندا بولىپ, كاسىپ­ورىننىڭ قىزمەتىمەن, جوس­پارلى جوندەۋدەن كەيىن زاۋىتتى ىس­كە قوسۋعا دايىندىق بارىسىمەن, سونداي-اق كاسىپورىن مەن سەرۆيس­تىك (اۋت­سورسينگتىك) كومپا­نيا­لار قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ ەڭبەك جاعداي­لارى­مەن تا­نىستى.

جوندەۋ جۇمىستارى كەزىندە «ازا­ماتتىق قورعاۋ تۋرالى» قازاقستان رەس­پۋبليكاسى زا­ڭى­نىڭ تالاپ­تارىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ءىس-شارالار ورىن­دالدى. زاۋىتتا جۇمىس­تىڭ وندى­رىستىك تسيكلىن ۇزدىكسىز قامتا­ماسىز ەتۋ ءۇشىن جابدىقتىڭ ونەر­كاسىپتىك قاۋىپسىزدىگىنە تەحني­كا­لىق كۋالاندىرۋ جانە ساراپتاما جۇرگىزىلدى. سونىمەن قاتار تەح­نولوگيالىق قوندىرعىلاردا جوسپارلى-الدىن الۋ جوندەۋ جۇ­مىس­­تارىنا سايكەس جابدىقتاردى تەكسەرۋ, تازالاۋ جانە اۋىستىرۋ ءىس-شارالارى جۇرگىزىلدى.

ۆيتسە-پرەمەر ءبىر اپتا ىشىندە ءونىم شىعارۋ كولەمى 1,5 مىڭ­نان 9 مىڭ تونناعا دەيىن ۇلعاي­تى­لاتىنىن اتاپ ءوتتى. نەگىزگى مىندەت – قالىپتى جۇمىس رەجىمىنە ورالىپ, كۇزگى ەگىس جۇمىستارىنا ال­دىن الا دايىندالۋ جانە ەنەر­گيا رەسۋرستارى باعاسىنىڭ كو­تە­رىلۋىنە جول بەرمەۋ ارقىلى ەلىمىز­دىڭ ورتالىق جانە سولتۇستىك وڭىرلەرىن قامتاماسىز ەتۋ.

ە.توعجانوۆ زاۋىتتاعى جوندەۋ جۇمىستارى كەزىندە جاعارماي باعاسى بۇرىنعى دەڭگەيدە قالعانىن ايتتى. جازعى كەزەڭدە تۋريستەردىڭ كەلۋىنە بايلانىستى جاعارماي جەتكىزۋدە قيىندىقتار تۋىنداعانىمەن ۇكىمەت جانە ءتيىستى ورگاندار بۇل ماسەلەلەردى جەدەل تۇردە شەشىپ وتىردى.

«ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ ءىى جارتى ­جىلدىققا ارنالعان جانار-جاعارماي ماتەريالدارىنىڭ باعاسى بويىنشا بۇيرىعى بەكىتىلدى. اي-92 بەنزينىنىڭ باعاسى بۇرىنعى دەڭگەيدە قالدى (ليترىنە – 182 تەڭگە), سولتۇستىك قازاقستان جانە قوستاناي وبلىستارىن ەسەپكە الماعاندا, مۇندا لوگيستيكانىڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى بەنزيننىڭ ءبىر ءليترىنىڭ باعاسى 187 تەڭگە تۇرادى. اي-95 ماركالى بەنزيننىڭ باعاسى رەتتەل­مەيدى (بۇرىن 215 تەڭگە بولسا, قازىر دە ورتاشا باعا سونداي بولىپ قالدى). ديزەل وتىنىنىڭ باعاسى وڭىر­لەردىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي بۇرىنعى دەڭگەيدە ساقتالىپ قالدى, ليترىنە – 230-260 تەڭگە. 28 شىلدەدەن باستاپ پمحز جوندەۋدەن كەيىن ءوز جۇمىسىن باستايدى», دەدى ە.توعجانوۆ.

حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ باع­دار­لاماسى شەڭبەرىندە ەڭبەك كىرىستەرىن­دەگى تەڭگەرىمسىزدىكتى جويۋ جانە جۇ­مىسكەرلەردىڭ جالاقىسىن سالالىق ورتاشا كورسەتكىشتەن تومەن ەمەس دەڭ­گەيدە ارتتىرۋ, حالىقتى ءونىم­دى جۇ­مىسپەن قامتۋدى ۇلعايتۋ ماق­سا­تىندا مەم­لەكەتتىك قولداۋ شارا­لارىن الۋ كەزىن­دە بيزنەستىڭ مىندەتتە­مەلەرى بەل­گىلەندى.

2022 جىلعى 30 مامىرداعى جاعداي بويىنشا «پمحز» جشس 2 315 ادام جۇمىس ىستەيتىن 13 سەرۆيستىك (اۋتسور­سينگتىك) كومپانيامەن 29 شارت جاساس­تى. وسى ماسەلەنى رەتتەۋ ماقساتىندا «پمحز» جشس بۇرىن اۋتسورسينگكە شىعارىلعان پەرسونالدىڭ جالاقىسىن جانە الەۋمەتتىك پاكەتىن ودان ءارى ارتتىرا وتىرىپ, سەرۆيستىك كومپانيالاردىڭ قىزمەتتەرىنىڭ قۇنىن ارتتىرۋ بويىنشا ۇسىنىستاردى, سونداي-اق اۋتسورسينگ قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ بويىنشا شارت سوماسىن ۇلعايتۋ ءۇشىن قولدانىستاعى شارتتارعا قوسىمشا كەلىسىمدەر ازىرلەنىپ, «قازمۇنايگاز» ۇك اق-مەن كەلىسىلدى.

سونىمەن قاتار جالاقىنى ارتتىرۋ «پمحز» جشس قارجىلىق مۇم­­كىن­­­دىكتەرىنە قاراي جۇرگىزىلىپ, جۇمىس­كەر­لەردىڭ بىلىكتىلىگىنە, ورىندايتىن جۇمىس­تىڭ كۇردەلىلىگى, سانى جانە ساپاسىنا, ەڭ­بەك شارتتارىنا قاراي, سونداي-اق ۇلعاي­تۋسىز قولدانىستاعى مۇناي وڭدەۋ ءتاريفى شەڭبەرىندە ديففەرەنتسيالانادى.

اۋتسورسينگتىك كومپانيالار پەرسو­نالىنىڭ لاۋازىمدىق جانە تاريفتىك مولشەرلەمەلەرى ءار كومپانيا ءۇشىن جەكەلەي جۇمىسكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگى, ورىندايتىن جۇمىستىڭ كۇردەلىلىگى, سانى جانە ساپاسىنا, ەڭبەك شارتتارىنا بايلانىستى 14-تەن 56%-عا دەيىن ۇلعايتىلادى.

كەزدەسۋ سوڭىندا ە.توعجانوۆ كاسىپ­ورىن باسشىلىعىنا كادرلار دايارلاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تاپسىردى. ول زاۋىت باسشىلىعىنا وڭىردەگى كوللەدجدەردىڭ ءبىرىن ءوز قامقورلىعىنا الۋدى ۇسىندى.

پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى مۇنايدى وتىن نۇسقاسى بويىنشا وڭ­دەيدى جانە وڭدەۋ تەرەڭدىگىن 88%-عا دەيىن قامتاماسىز ەتەدى, بۇل ۇزدىك وندى­رۋشىلەردىڭ دەڭگەيىنە سايكەس كەلەدى. زاۋىت اۆتوموبيل بەنزينىن, رج ماركالى رەاكتيۆتى قوزعالتقىشتارعا ارنال­­عان وتىن, ديزەل وتىنىن, مازۋت, مۇناي كوك­سىن, جول بيتۋمىن, كوممۋ­نال­دىق-تۇر­مىستىق ماقساتتاعى گازدار شىعارادى.

ۇلگى الارلىق باستامالار بار

سونىمەن قاتار پرەمەر-ءمينيستر­دىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ پاۆلودار وبلىسىنا جۇمىس ساپارى كەزىندە كوپبالالى انالارمەن كەزدەسىپ, «باقىتتى وتباسى» وتباسىلاردى قولداۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتىمەن تانىستى.

وڭىردە وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ دامۋىنا ەداۋىر كوڭىل ءبولىنىپ, كوپبالالى وت­باسىلارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. 2022 جىلدىڭ ساۋىرىندە «با­قىتتى وتباسى» وتباسىلاردى قولداۋ ورتالىعى ىسكە قوسىلدى. جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى الميرا ديسيۋپوۆانىڭ ايتۋىن­شا, ورتالىق كومەككە مۇقتاج ازامات­تارعا ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتەدى. ورتا­لىقتىڭ تاعى ءبىر باعىتى – قيىن ومىر­ل­ىك جاعدايعا تاپ بولعان ادامداردى ۋاقتىلى انىقتاۋ.

ءتورت اي ىشىندە 1,5 مىڭ ادام كەڭەس الىپ, 413 ءوڭىر تۇرعىنى قولداۋ شارالارىمەن قامتىلدى. سونداي-اق 210 ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلىپ, 26 ادام كاسىبي وقۋدان ءوتتى جانە 11 ازامات ءوز كاسىبىن اشۋعا شاعىن نەسيە الدى. جالپى العاندا, جىل سوڭىنا دەيىن «باقىتتى وتباسى» ورتالىعىندا 3 مىڭعا جۋىق ادامدى الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىمەن قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر.

سونىمەن قاتار ە.توعجانوۆ الەۋ­مەتتىك وسال توپتار ساناتىنداعى ايەل­دەر­مەن جانە ءوز كاسىبىن اشقان كوپبالا­لى وتباسىلارمەن كەزدەستى. كا­سىپكەر ايەل­دەر مەملەكەتتىك قولداۋ جانە ايەل­دەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ ورتالى­عىنىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسى­رىلعان جوبالارى تۋرالى ايتىپ بەردى.

مۇن­دا ولارعا زاڭ ماسەلەلەرى جانە بيز­نەس-جوسپارلارى قۇراستىرۋ بويىن­شا كومەك كورسەتىلەدى. ۆيتسە-پرەمەر­دىڭ پىكىرىنشە, بۇل ۇلگى الارلىق باستامالار.

«ماڭىزدى الەۋەت بار. ءبىز رەسپۋبليكا كولەمىندە جۇزەگە اسىرۋعا بولاتىن شىنايى مىسالداردى كوردىك. مۇنداي باستامالاردى قولداپ, دامىتۋ كەرەك», دەپ اتاپ ءوتتى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى.

2023 جىلدان باستاپ «پاۆلودار وبلىسىنىڭ اۋىلدىق وكرۋگتەرى حال­قىنىڭ تابىسىن اۋقىمدى جانە ءتيىمدى ارتتىرۋ» قاناتقاقتى جوباسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر.

«جوبانىڭ ماقساتى – اۋىل تۇرعىن­دارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى مەن ەكو­نوميكالىق جاعدايىن كوتەرۋ», دەدى پاۆلودار وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى م.وتەشوۆ.

قاناتقاقتى جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار سانى جوعارى 5 اۋىلدىق وكرۋگ انىقتالىپ, ولاردا اۋىل شارۋاشىلىق كووپەراتيۆتەرىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. نەگىزگى باعىتتار – مال جانە قۇس شا­رۋاشىلىقتارى, بال اراسى مەن باق­شا جيدەكتەرىن ءوسىرۋ, وسىمدىك شارۋا­شى­لىعى مەن اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋ. وسى ارقىلى اۋىلدىق جەرلەردە 350 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلادى.

ۇكىمەت حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا قابىلداعان شارالار بيۋدجەت قارجىسىن ءادىل ءبولۋ جانە تابىس دەڭگەيى تومەن ازاماتتاردى قولداۋ ارقىلى «ادىلەتتى قازاقستان» كونتسەپتسيا­سىن ىسكە اسىرادى.

بىرىنشىدەن, ۇكىمەت بيۋدجەتتىك سالا جۇمىسكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسىن كوتەرۋ جانە الەۋمەتتىك تولەمدەردى يندەك­ساتسيالاۋ بويىنشا بارلىق الەۋمەت­تىك مىندەتتەمەلەردى ورىندايدى.

ەكىنشىدەن, تابىسى جوق ازا­مات­تاردىڭ جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جانە بىلىكتىلىكتەرىن كوتەرۋ, جاڭا داعدىلاردى مەڭگەرۋى ارقىلى ەكونو­ميكاعا الەۋ­مەتتىك كىرىكتىرىلۋى, سونداي-اق ەڭ­بەكاقى دەڭ­گەيى تومەن الەۋمەتتىك وسال تۇر­عىن­دار توبىن قولداۋ باعدار­لا­مانىڭ الەۋ­مەتتىك باعىتىن ناقتى­لايدى.

ۇشىنشىدەن, بيزنەس قاۋىمداس­تىقپەن بىرلەسىپ قابىلدانعان ەڭبەك­اقى ايىر­ماشىلىعىن ازايتۋعا جانە وندىرىستىك پەرسونالدىڭ ەڭبەكاقىسىن ارت­تىرۋعا باعىتتالعان جۇيەلى شەشىم­دەر ءبىلىم جانە بىلىكتىلىك دەڭگەيىن ەسەپكە العان­دا­عى از جالاقى تولەنەتىن ازاماتتار سانات­تا­رى­نىڭ ەڭبەكاقىسىن كوتە­رۋدە جەكەلەي (ادىلەتتى) كوزقاراستى قام­تا­ماسىز ەتەدى.