كونە تۇركى قاعاناتىنىڭ باس قولباسشىسى, ابىز تونىكوك: «تۇندە – ۇيقى كورمەدىم, كۇندىز – كۇلكى; قىزىل قانىم توگىلدى, قارا تەرىم سوگىلدى; كۇشىمدى سارقا جۇمسادىم, جاۋعا شاپتىم قۇرسانىپ – ءبارى ەلىم ءۇشىن!» دەپ ايتقانى بار ەدى. بۇگىندە قازاق ەلى وسىنداي ءحالدى باستان كەشىپ وتىرعان جايى بار. سول سەبەپتى ەل ءۇشىن, ەلدىڭ ەرتەڭى ءۇشىن بۇرىنعىدان دا الدەقايدا مىقتى, بۇرىنعىدان دا الدەقايدا تاتۋ بولاتىن, «التاۋدىڭ الالىعىنان» ارىلىپ, «تورتەۋدى تۇگەلدەيتىن» كۇن تۋىپ تۇر.
ادەتتە, ءبىز قيسىنى كەلسە بولدى, اڭگىمەمىزدىڭ تۇزدىعىنا اينالدىراتىن وركەنيەتتى ەلدەردە پرەزيدەنتتەر, ۇكىمەتتەر باسشىلارى اۋىسىپ, بىرىنەن سوڭ ءبىرى كەلىپ, ءبىرى كەتىپ جاتادى. وعان بولا حالقى ۋايىم جەمەيدى. سايلاۋعا تۇسكەن ۇمىتكەرلەردىڭ قايسىسىنىڭ حالىقتى جارىلقايمىن, تۇرمىسىن تۇزەيمىن, الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتامىن دەگەن باعدارلاماسى كوڭىلىنەن شىقسا, بارلىعى سوعان داۋىس بەرەدى. جۇرتىنا جاققان باسشىنىڭ ەكىنشى مارتە سايلاناتىنى دا بار. ءبىتتى! قانشا مىقتى بولسا دا, قانشا جەردەن كەمەڭگەر بولسا دا ءۇشىنشى مارتە سايلانبايدى. ويتكەنى ساياسي جۇيە وسىلاي قالىپتاسقان. بۇل جۇيە باتىس ەلدەرىنىڭ باستى زاڭى – كونستيتۋتسيادا تايعا تاڭبا باسقانداي تاڭبالانعان.
قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازىر كونستيتۋتسياعا دەموكراتيالىق وزگەرىستەر ەنگىزۋدى قولعا الدى. سۋپەرپرەزيدەنتتىك باسقارۋدان, پارتيا توراعالىعىنان باس تارتتى. پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن كۇشەيتىپ, ساياسي پارتيالاردىڭ قوعامداعى رولىنە باسىمدىق بەردى. كونستيتۋتسيالىق سوت قايتا قۇرىلاتىن بولدى. اتا زاڭنىڭ 33 بابىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىس حالىقتىڭ قاتىسۋىمەن رەفەرەندۋمدا قابىلداناتىن بولادى. وسىنىڭ بارلىعى – جوعارىدا ءبىز ءسوز ەتكەن وركەنيەتتى الەمنىڭ وزىق ۇلگىسىمەن جاسالىپ جاتىر.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ء«بىز جاڭا مەملەكەتتىك مودەلگە, مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ جاڭا فورماتىنا كوشەمىز. بۇل ساپالى تۇردە وزگەرۋدى ەكىنشى رەسپۋبليكا دەپ اتاۋعا بولادى» دەپ ايتقان, ەلدىك مۇددەگە باعىتتالعان جۇيەسى وسى.
تاۋەلسىز ەلدىڭ تۇعىرىن بيىكتەتۋگە ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان, ازاتتىقتىڭ ايبىنىن اسقاقتاتۋ جولىندا تەر توگىپ, مەملەكەتتىلىكتىڭ ىرگەسىن بەكىتۋگە ەڭبەك سىڭىرگەن ساناۋلى قازاقتىڭ ءبىرى ويشىل ءابىش كەكىلباەۆ بولاتىن. سول ابىز ءابىشتىڭ دەموكراتيالىق قۇندىلىق تۋرالى ءسوز ورايى كەلگەندە تومەندەگىشە قايىرعانى بار-دى: «دەموكراتيالىق ليبەراليزم توپتىق تا, جىكتىك تە مۇددەلەردى ەمەس, بۇكىل حالىقتىق مۇددەلەردى, ءبىر باسىنىڭ عانا, ءوز توبىنىڭ عانا باسىن وزدىراتىن بيلىكتىڭ مۇددەسىن ەمەس, كۇللى ۇلت, كۇللى قاۋىمنىڭ بولاشاعىن قامتاماسىز ەتەتىن تاۋەلسىزدىك پەن يگىلىك, بوستاندىق مۇددەلەرىن جوعارى قويادى». مەملەكەت باسشىسى ايتىپ وتىرعان مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ نەگىزگى ماقساتى دا وسى: «كۇللى ۇلت, كۇللى قاۋىمنىڭ بولاشاعىن قامتاماسىز ەتەتىن تاۋەلسىزدىك پەن يگىلىك, بوستاندىق مۇددەلەرىن جوعارى قويادى».
اڭگىمەمىزدىڭ القيسساسىن تونىكوكتەن باستاساق, ءسوزىمىزدىڭ توقەتەرىن كونە تۇركى جۇرتىنىڭ بيلەۋشىسى كۇلتەگىننىڭ تومەندەگىدەي سوزىمەن تۇيىندەگەلى وتىرمىز. «بەگى مەن حالقىنىڭ ىنتىماعى جوق جەردە, دۇشپاننىڭ الداۋىنا سەنگەن, ارباۋىنا كونگەن جەردە, ءىنىسى مەن اعاسى داۋلاسقان, بەگى مەن قاراشاسى جاۋلاسقان جەردە ەل ەلدىگىنەن ايىرىلادى». بۇل – وتكەن تاريحتىڭ اششى ساباعى. تورتكۇل دۇنيەدە گەوساياسي جاعداي قىرىق قۇبىلىپ جاتقان تۇستا, تۇرمىستىق تاقىرىپتار مەن جەلىدەگى جەڭىل اڭگىمەلەردىڭ جەتەگىندە كەتپەي, ارانداتۋشىلىققا ەرمەي, مەملەكەتتىك جۇيەنى ورنىقتىرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەرگەن ابزال. الداعى وتكىزىلەتىن رەفەرەندۋمدا ەلدىكتى مۇرات تۇتقان يگى وزگەرىستەردىڭ توڭىرەگىندە توقايلاسۋ, مەملەكەتتىلىك سىنعا تۇسكەن ساتتە «دوسقا كۇلكى, دۇشپانعا تابا بولمايتىنداي» الاش بالاسىنا ءتان تاتۋلىق تانىتۋ بۇگىنگىنىڭ باستى ۇرانى بولماقشى. «مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن» قازاقتىڭ ەلدىك مۇددە جولىنداعى ۇلكەن مۇمكىندىگى بۇل.