قازىرگى كەزدە بارلىعىمىزدى ەڭ الدىمەن ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعى, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ باياندى بولۋى مازالايدى. الاساپىران مىناۋ كەزەڭدە, دۇنيە كۇنىنە قىرىق قۇبىلىپ جاتقان تۇستا, توعىزىنشى تەرريتوريانىڭ تۇتاستىعى مەن حالقىنىڭ اماندىعى ەڭ ماڭىزدى ماسەلەگە اينالدى. الىپتار ايقاسىنىڭ اراسىندا قوساققا كەتىپ قالماي, «اقىرىن ءجۇرىپ, انىق باسىپ» ءوز ماقساتىمىزدى جۇزەگە اسىرىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تۇعىرىن نىعايتىپ الساق, بابالار اماناتىنىڭ جۇزەگە اسقانى.
انا ءبىر جىلى قىرىمدا وتكەن رەفەرەندۋمنان كەيىن كوڭىلىمىز الاڭ بولىپ, تۇتاس حالىقتى بولشەكتەۋ تۇككە تۇرمايتىندىعىنا ابدەن كۇيىنگەن ەدىك. ال كۇنى كەشەگى دونباستاعى دۇربەلەڭنەن كەيىن ەلدىڭ بىرلىگى, مەملەكەتتىڭ تۇتاستىعى باستى ماسەلە ەكەنىن تۇبەگەيلى اڭعاردىق. ەل تۇتاس بولماي, جەر تۇتاس بولمايدى ەكەن. «كوپۇلتتىلىق دوستىق لابوراتورياسى» دەپ كوكىتكەن كەشەگى كەڭەستىك ساياساتتىڭ زاردابى بۇگىن قانشالىقتى اۋىر سوعىپ وتىرعانىن دا سەزىنىپ وتىرمىز. پوليەتنوستى مەملەكەتتىڭ تاعدىرى قاشاندا قيىن ەكەنىن دە ءتۇسىنىپ ۇلگەردىك. قادىر اقىن ايتپاقشى, «جوعالمايدى كوپ حالىق كوپتىگىمەن, مىقتى بولماي بولمايدى ال بىزدەرگە». توعىزىنشى تەرريتوريانىڭ «احيللەستىڭ وكشەسى» ءتارىزدى وسال تۇسى دا وسى – قازاق سانىنىڭ ازدىعى!
ادامزات شىر ەتىپ دۇنيەگە كەلگەلى بەرى الدىڭعىسىنىڭ جاساعان قاتەلىگىنەن سوڭعىلارى ساباق الماي كەلە جاتقانى وكىنىشتى. ۋاقىتى, سۋبەكتىسى وزگەرگەنمەن, سول وقيعالار اينا-قاتەسىز قايتالانىپ جاتادى. كەيبىر باسشىلاردىڭ اپەرباقاندىعى, داڭققۇمارلىعى مەن دۇنيەقۇمارلىعى تۇتاستاي ءبىر حالىقتاردىڭ زارداپ شەگۋىنە اكەلەتىنى تاعى بار. الەمگە ازۋىن بىلەمەي-اق قويسىن, ءوز حالقىنا تىزەسىن باتىرعان باسشىلاردىڭ قاي-قايسىسى دا ەلدىڭ دامۋىن الدەقايدا توقىراتىپ تاستايتىنى تاريحتان ماعلۇم. زادىندا بۇل جاعدايدىڭ اۆتوكراتيالىق بيلىككە يە مەملەكەتتەردە كەڭىنەن ءورىس الاتىنى تاعى بەلگىلى. ەسسىزدىك ەلىنىڭ مۇددەسىن جامىلىپ جەكە باستىڭ قامىن كۇيتتەگەن داڭققۇمارلىقتان باستالادى عوي.
جاراتۋشى يەمىز ءاۋ باستا قونىسىمىزدى الپاۋىتتاردىڭ ورتاسىنان ايىرعاننان كەيىن امال قايسى؟ ونىڭ ۇستىنە نەسىبە جاعىنان دا قازاققا ساراڭدىق تانىتپاعان. سوندىقتان دا ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالاتىن اۋماققا كوز الارتقاندار قاي كەزدە دە از بولعان جوق. باعزى زامانداردا بابالارىمىز الىپ اۋماقتى نايزانىڭ ۇشىمەن, بىلەكتىڭ كۇشىمەن قورعاعان. وسى جەردى قورعاۋ جولىندا, جات جۇرتقا توقىمداي جەر بەرمەس ءۇشىن قىناداي قىرىلدى, قۋعىن-سۇرگىنگە دە ۇشىرادى. «مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلە» ءجۇرىپ اقىرىندا تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزدىك. كوپۆەكتورلى ساياساتقا جۇگىنۋدىڭ قيىندىعى وسى تۇستا باستالدى, ويتكەنى «قامقورشىلار» كوبەيە ءتۇستى. بۇرىنعىداي ىقپالدى كورشىلەرگە قوسا, ەندى الەمدىك ارەنادا ء«سوز قوزعايتىندار» دا وزىنە قاراي جاۋكەمدەگىسى بار. ەندى وسىلاردىڭ ارقايسىسىنىڭ كوكەيىندەگىسىن تاۋىپ كور؟! قولىڭداعى ءتاتتى كۇلشەنى ىقپالدىلارمەن ءبولىسىپ جەمەسەڭ, ىشكەنىڭ ءىرىڭ, جەگەنىڭ جەلىم بولماقشى. ءبارىنىڭ دە سۇبەلى جەردەن ءوز ۇلەسىن تۋراعىسى كەلەدى.
ۇلت تاعدىرىن, ەلىنىڭ ەرتەڭىن ويلاعان تۇلعالار حالىقتىڭ بايلىعىن تۋ-تالاقايعا سالدىرماسا كەرەك-ءتى. باستى ۇستانىم وسىعان سايادى. «از حالىقتىڭ ۇلىنا; ۇلى بولماي بولمايدى!» (قادىر مىرزا ءالى). سول سەبەپتى دە ونەر اتاۋلىنىڭ بىرەگەيى سانالاتىن ديپلوماتيا سالاسىنداعى ارعى-بەرگى اتالارىمىزدىڭ تاعىلىمدى ءادىس-امالدارىن شەبەرلىكپەن يگەرە وتىرىپ, ەلدىڭ ۇپايىن تۇگەندەيتىن, باسقاعا ەسەسىن جىبەرمەيتىن ۇستانىمىمىزدى بەكىتە تۇسكەنىمىز ابزال. ارينە, بۇل تۇستا قازاقتىڭ دەموگرافيالىق ءوسىمىن, ۇلتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن, ءتىل مەن جەردىڭ تۇتاستىعىن نىعايتاتىن شۇعىل شارالار قابىلداۋ قاجەت. وسى تۇستا تاعى دا قادىر اقىننىڭ تورەلىگىنە جۇگىنۋگە تۋرا كەلەدى: «پرەزيدەنتتىڭ جۇگى قاشاندا اۋىر – بىلەمىز; پەرزەنتتىك پارىز ودان جەڭىل دەپ كىم ايتتى؟!» ەندەشە, بۇل پرەزيدەنت باس بولىپ, قالعان جۇرتى قوسشى بولىپ اتقاراتىن ءىس.
وعان قوسا, قازاقستاندىقتاردىڭ بويىنا وتانشىلدىق قاسيەتتى دارىتۋ باعىتىندا قىرۋار جۇمىس كۇتىپ تۇر ءبىزدى. قاراپايىم حالىقتىڭ ءوز وتانىن بەرىلە ءسۇيۋى, قىزمەت ەتۋى مەملەكەتتىك تۇلعالاردىڭ حالىققا قالتقىسىز قىزمەت ەتۋىمەن دە استاسىپ جاتىر. شەنەۋنىكتى بيلىكتىڭ ءبىر بولشەگى دەپ تۇسىنەتىن ءبىزدىڭ حالىق ۇلىقتاردىڭ ءىس-ارەكەتىنە قاراي مەملەكەت, وتان تۋرالى تانىم-تۇسىنىگىن قالىپتاستىرادى. ۇلىعى ۇرى مەملەكەتتىڭ حالىق الدىندا قادىرى جوعارى بولادى دەۋ قيسىنسىز اڭگىمە. جاساندى ۇراننان گورى ناقتى جۇرگىزىلگەن شارالاردىڭ اسەرى كوبىرەك.
...اقىرى قالاي بولاتىنىن ءبىر اللا بىلەدى, الايدا بۇگىندە رەسەيدى اپەرباقاندىق ەلەسى كەزىپ جۇرگەنى ايقىن. الىپ مەملەكەتتىڭ اۋماعىن كەڭەيتۋ, جاتجۇرتتاعى ورىستاردىڭ مۇددەسىن قورعاۋ ماسەلەسى الدىڭعى قاتارعا شىقتى... الاش جۇرتىنىڭ قازىرگى ۇستانىمى قۇدايى كورشىمىزبەن جاقسى قارىم-قاتىناس ورناتۋمەن قاتار, ەلدىڭ ىشكى بىرلىگىن نىعايتۋعا, ۇلتتىق يدەولوگيانى, ونىڭ ىشىندە تاۋەلسىز ەلگە قاتىستى شارالاردى باتىل جۇرگىزۋگە كەلىپ تىرەلەدى!