جازىلعانىنا ءجۇز جىلدان اسسا دا, كەزەڭدەرگە قۇرداس بولىپ, ۋاقىتپەن بىرگە تۇلەپ, بالەت دەگەن اتاۋدىڭ ءبىر بالاماسىنا اينالىپ كەتكەن اتاقتى «اققۋ كولى» ەكى كۇن بويى الماتى جۇرتىنا ەستەن كەتپەس كەش سىيلادى. وپەرانىڭ وتانى يتاليا بولسا, بالەتتىڭ ءونىپ, وركەن جايعان قۇتتى مەكەنى – رەسەي, بەكزات ونەردى بۇكىل الەمگە مويىنداتقان ماسكەۋدىڭ ۇلكەن تەاترىنىڭ قوس بىردەي بەلگىلى ءبيشىسىنىڭ ورىنداۋىندا اققۋلار تاعدىرىن تاماشالاۋ – ادام ومىرىندە دە, مادەنيەتتە دە كۇندە بولا بەرمەيتىن سيرەك ساتتەردىڭ ءبىرى.
الەمدەگى ەڭ ايگىلى بالەت, كلاسسيكالىق بيىك ونەردىڭ سيمۆولى, ءسىرا, وسى «اققۋ كولى» بولار. بالەتتەن بەيحابار ادامنىڭ ءوزى بۇل ونەرمەن «اققۋ كولى» ارقىلى تانىسىپ, ءبىر كورۋدىڭ مۇمكىندىگى تۋسا, ماڭگىگە بىرگە ماتالعانىن سەزبەي دە قالادى.
سپەكتاكل بيلەتىنىڭ قۇنى – 25 000 مەن 45 000 تەڭگە اراسىندا, بىراق بيىك ونەردىڭ باعاسى بيلەت قۇنىمەن ولشەنبەيدى, «بالكوننان ءبىر كوزىممەن سىعالاپ تۇرىپ كورسەم دە جەتىپ جاتىر» دەپ, قازاننىڭ قارا سۋىعىندا بيلەتتى ۇستەمە باعاسىنا دا تابا الماي سەڭدەي سوعىلىسىپ جۇرگەن ادامنىڭ قاراسى ءتىپتى كوپ. ارتتا قالىپ بارا جاتقان اۋىر جىلدى ۇلكەن تەاترداعى بالەتتىڭ جارقىن ءارى قايتالانباس جۇلدىزدارىنىڭ ونەرىن تاماشالاپ سەيىلتكىسى كەلگەندەي, شىن ونەردىڭ باعاسىن بىلگەندەر مۇنداي ساۋلەلى مۇمكىندىكتەن قاپى قالعىسى جوق.
«اققۋ كولى» سپەكتاكلى اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىندا ءداستۇرلى تۇردە ءوتىپ كەلە جاتقان Ballet Globe حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ اياسىندا قويىلدى. بيىلعى Ballet Globe IV حالىقارالىق بي فەستيۆالى بالەتتىڭ اڭىزعا اينالعان, قايتالانبايتىن ەڭ كورنەكتى تۇلعاسى مايا پليسەتسكاياعا ارنالدى. فەستيۆالدىڭ باستى ماقساتى – كوپشىلىكتى بيىك كلاسسيكادان باستاپ زاماناۋي حورەوگرافيالىق ونەردىڭ بىرەگەي كورىنىستەرىنە دەيىنگى بالەتتىڭ قىرى مەن سىرى كوپ عاجايىپ الەمىمەن تانىستىرۋ.
ورىس بالەتىنىڭ ماقتانىشىنا اينالعان مايا پليسەتسكايانىڭ قۇرمەتىنە وتەتىن فەستيۆالدىڭ «اققۋ كولىمەن» اشىلۋىنىڭ زور ماڭىزى بار, سەبەبى بۇل سپەكتاكلدەگى ودەتتانىڭ وبرازى پليسەتسكايانىڭ الەمدىك بالەت ءوليمپىن باعىندىرۋىنا جول اشقان, ونىڭ اتىن تاريحتا قالدىرىپ, پريما-پاتشايىمعا اينالدىرعان ناعىز تاعدىر تارتۋى بولاتىن. «اققۋ كولىندە» ءدال پليسەتسكاياداي ۇزاق ويناعان اكتريسا نەكەن-ساياق, ۇلكەن تەاتردىڭ ساحناسىندا ودەتتانىڭ ءرولىن ۇزدىكسىز وتىز جىل ويناعان.
«اققۋ كولى» – كلاسسيكانىڭ ەتالونى, ال بۇل سپەكتاكلدەن باستى ءرول بۇيىرۋ – الداعى اتاق پەن كەلەشەك جەتىستىكتىڭ بۇلجىماس كەپىلى. پەتر چايكوۆسكيدى ۇلى كومپوزيتور داڭقىنا بولەگەن, ورىس كلاسسيكالىق ونەرىنىڭ جاۋھارى سانالاتىن ولمەس تۋىندىدا باعىن سىناپ بايقاعىسى كەلگەندەر كوپ بولعانىمەن, بارىنە بىردەي جالىنان سيپاتا بەرمەگەن. سوندىقتان بولار, الماتىعا ارنايى شاقىرىلعان ودەتتا رولىندەگى ۇلكەن تەاتردىڭ جەتەكشى ءسوليسى الەنا كوۆالەۆا مەن زيگفريد حانزادانىڭ رولىنەن كورىنگەن دەنيس رودكين عاشىقتار بەينەسىندە كەدەرگى مەن سىناققا قۇرىلعان ماحاببات تاريحىن تارقاتىپ بەرۋ ءۇشىن بۇكىل تالانتىن جارقىراتا كورسەتۋگە جانىن سالدى.
اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ اۋقىمدى ساحناسى بۇل كۇنى ايرىقشا بەزەندىرىلدى. حانشايىمنىڭ سارايى الدىنداعى باق ەرتەگى الەمىنە ۇقساس. كوگالدا جاستار كوڭىل كوتەرىپ وتىر. حانشايىم ۇلى زيگفريدكە ەرتەڭگى بالدا مەرەكەگە شاقىرىلعان قىزداردىڭ اراسىنان قالىڭدىق تاڭداۋ كەرەك دەپ حابارلايدى. زيگفريد جۇرەگىنىڭ كىمدى قالايتىنىن بىلمەيدى, بىراق اناسىنىڭ ءامىر بەرگەنىن قۇپتامايدى. زيگفريد سەرىلىك قۇرعان ەركىن ومىرىمەن قوشتاسقىسى كەلمەيدى, بىراق ءوزى ۇناتاتىن قيالداعى بەينەنى جۇرەگىندە الديلەگەننەن جانى راحات تابادى. بىراق ول ارۋ كىم, قايدا ءجۇر؟ زيگفريد ۇشىپ بارا جاتقان اققۋلاردى قىزىقتاپ تۇرىپ, سوڭىنان ىلەسكەنىن سەزبەي دە قالادى. اققۋلار زيگفريدتى قالىڭ ورمانعا, قاراڭعى كولدىڭ جاعاسىنا, قاڭىراپ قالعان سارايدىڭ قيراپ قالعان ورنىنا اكەلەدى. زيگفريدتىڭ نازارى اپپاق ادەمى اققۋعا تۇسەدى, اققۋ كەنەت قىزعا اينالىپ سالا بەرەدى...
وسىنىڭ ءبارىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن بالەت بىلگىرى بولۋ شارت ەمەس. ءبىرىنشى اكتىدە باس باعا قاراپ, باعدار الىپ, ەكىنشى اكتىدەن باستاپ وسى وقيعانىڭ ءبارى ءتىلسىز, ءبىر اۋىز ءسوزسىز, سۇلۋ دەنە, ساۋساق جانە اياق قيمىلى ارقىلى ءوز-وزىنەن تۇسىنىكتى بولا باستايدى. اسپاننان تۇسكەن پەرىشتەدەي اق كويلەكتى نازىك جاراتىلىستىڭ موينىن بۇرعانى دا, ساۋساعىن سوزعانى دا, اياعىنىڭ ۇشىمەن اينالعانى دا اعىل-تەگىل ء«سوز». وسىنشاما اسەم قيمىلدىڭ, سالتانات قۇرعان سۇلۋلىقتىڭ جانىندا ءسوزدىڭ ءوزى قادىرسىز بە دەپ قالاسىڭ, ءسوز تۇگىلى مۇلگىگەن تىنىشتىقتا تىنىس الۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى, عاجايىپ ءساتتىڭ تاس-تالقانى شىعارداي, ۇلپىلدەگەن ۇركەك اققۋلارعا ايالاپ قاراساڭ عانا ونىڭ مۇڭىن تۇسىنەسىڭ.
زيگفريدتىڭ وتىزعا جۋىق قالىڭ اققۋدىڭ ىشىنەن ودەتتاسىن ىزدەگەن ءساتى وتە اسەرلى. ودەتتانىڭ دا جاس جىگىتكە دەگەن سەزىمى بىردەن تۇتانىپ سالا بەردى. قىز زيگفريدكە ءوزىن جانە قۇربىلارىن قىسپاققا سالعان ارباۋدىڭ قۇپياسىن اشادى: ز ۇلىم سيقىرشى روتبارت ولاردى اققۋعا اينالدىرعان, تەك تۇندە عانا وسى قيراعان جەردە ولار ادام كەيپىنە ەنە الادى ەكەن. اققۋ-قىزدىڭ قايعىلى اڭگىمەسىنە كوڭىلى ەلجىرەگەن زيگفريد سيقىرشىنى ولتىرۋگە دايىن. ودەتتا ارباۋدان قۇتىلۋدىڭ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن ايتىپ, مۇڭايادى. ەشقاشان ەشكىمگە عاشىق بولىپ كورمەگەن جاس جىگىتتىڭ جۇرەگىنە ءبۇر جارعىزىپ, سەزىمىن وياتقان ودەتتانى ز ۇلىمنىڭ ارباۋىنان ادال ماحاببات قانا قۇتقارماق. اققۋ-ارۋدى ەسسىز سۇيگەن زيگفريد وعان ماڭگى ادال بولاتىنىن ايتىپ, انت بەرەدى.
ودەتتا مەن زيگفريدتىڭ اڭگىمەسىن قيراعان سارايدا تۇراتىن زۇلىم ەستىپ قويادى. تاڭ اتادى. قىزدار قايتادان اققۋعا اينالادى. زيگفريد ءوز سەزىمىنىڭ كۇشىنە سەنىمدى, ول ودەتتانى سيقىرشىنىڭ بيلىگىنەن بوساتادى.
بۇل شىعارما عاسىردان استام ۋاقىت بويى ماحاببات پەن ادالدىقتىڭ ءبارىن دە جەڭەتىنىن, ز ۇلىمدىق پەن قاتىگەزدىك تە ونىڭ الدىندا ءالسىز ەكەنىن جىرلاپ كەلەدى. الماتىلىق كورەرمەننىڭ پاتشا سارايىنىڭ باعىندا وتىرعانداي جىپ-جىلى كۇي كەشكەن بۇل كەشى كوپكە دەيىن ۇمىتىلمايتىنى انىق. تورتكۇل دۇنيەنىڭ جۇرتىنا تۇگەل تانىس ءتورت ءبيشى اياقتارى مەن قولدارىن ايقاستىرا بيلەيتىن «كىشكەنتاي اققۋلار ءبيى» – سپەكتاكلدىڭ قولقا-جۇرەگى ىسپەتتى, چايكوۆسكيدىڭ شەدەۆرى شەبەرلىكپەن ورىندالاتىن شاعىن بي مينياتيۋراسىنا كورەرمەن دە ىقىلاستانا قول سوعىپ, ءبىر سەرپىلىپ قالاتىنى وسى تۇس. ساحنانىڭ تۇبىندەگى «شۇڭقىر» ىشىندە نۇرجان بايبوسىنوۆتىڭ ديريجەرلىگىندەگى وركەستردىڭ قۇيقىلجىعان مۋزىكاسىنا ىلەسىپ, كۇردەلى ەلەمەنتتەرى كوپ بالەت قويىلىمىندا ءۇش ساعاتقا جۋىق اياقتىڭ ۇشىمەن بيلەگەن, بيلەپ قانا قويماي, ءاربىر قيمىلدى بىردەي ەتىپ بىرگە جاساعان ارتىستەردىڭ سينحروندى ونەرى مەن كەلىسكەن سىر-سىمباتى, كوزدىڭ جاۋىن الاتىن كوستيۋمدەر مەن مالىنعان دەكوراتسيا تەك «براۆوعا» عانا لايىق. اۋادا قالىقتاي ۇشىپ, ەپپەن عانا قوناتىن قاۋىرسىن سياقتى جەپ-جەڭىل نازىك قيمىلمەن اققۋلار ايدىنىندا ەركىن جۇزگەن, ۇزىلگەلى تۇرعان قىلداي بەلىن قوس قولىمەن تايانىپ الىپ, ساحنانى اينالا جيىرمادان اسا فۋەتە جاساعان ا.كوۆالەۆانىڭ ونەرى – شەبەرلىكتىڭ شىن ۇلگىسى. بۇل حورەوگرافيالىق وقيعاداعى سايقىمازاق تا كوڭىل تورىنەن ورىن الاتىن كەيىپكەر – بي تەحنيكاسىن بيىك دەڭگەيدە مەڭگەرگەن ونىڭ پارتياسى قانشالىقتى كۇردەلى بولسا, سونشالىق قىزىق, جانارى وت شاشىپ, كەڭ ادىممەن ءۇزىلىسسىز-ۇزدىكسىز اسپانعا قارعىعان ساتتەر ءۇشىن بۇل ونەر باس ءيىپ, باعالاۋعا تۇرارلىق.
Ballet Globe حالىقارالىق بي فەستيۆالى «كارمەن-سيۋيتا» جانە «شەلكۋنچيك» سپەكتاكلدەرىمەن جەلتوقساننىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسادى. فەستيۆالدىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى ءارى باس پروديۋسەرى ەرلان انداعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, جاڭا جىل قارساڭىنداعى «شەلكۋنچيك» قويىلىمىنا الەمنىڭ ەڭ تانىمال بالەت جۇلدىزدارى شاقىرىلىپ وتىر.