ەلباسىمىز «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا «تابىستى بولۋدىڭ ەڭ ىرگەلى, باستى فاكتورى ءبىلىم ەكەنىن اركىم تەرەڭ ءتۇسىنۋى كەرەك. جاستارىمىز باسىمدىق بەرەتىن مەجەلەردىڭ قاتارىندا ءبىلىم ءاردايىم ءبىرىنشى ورىندا تۇرۋى شارت. سەبەبى, قۇندىلىقتار جۇيەسىندە ءبىلىمدى بارىنەن بيىك قوياتىن ۇلت قانا تابىسقا جەتەدى», دەپ جازدى. ەلدىڭ بولاشاعى ءۇشىن ءبىلىمى مەن بىلىك كۇشى مول جاستاردى تاربيەلەۋ كەرەك. مۇعالىم قىزمەتىنىڭ ساپاسى – كۇردەلى فەنومەن. ۇستازدار بۇل ءسوزدىڭ ءمان-ماعىناسىن عاسىرلار بويى ەڭبەگىمەن دالەلدەپ كەلەدى. بۇل كۇندە دە زاماناۋي وقىتۋدىڭ قىر-سىرىنا كوز جەتكىزىپ وتىر. مەملەكەت تە قوماقتى قارجى ءبولىپ, بۇگىنگى بالا نەنى ءبىلۋى كەرەك, ال مۇعالىمگە نەنى ۇيرەتۋى كەرەكتىگىن ناقتىلاۋ ءۇشىن جاڭا فورماتتى ۇستازداردى دايىنداۋدى جولعا قويدى.
ەركىن, ىنتالى, سەنىمدى, وزىندىك دالەل-ءۋاجىن نانىمدى جەتكىزە بىلەتىن, سىني كوزقاراسى دامىعان, ساندىق تەحنولوگيالارعا جۇيرىك ححI عاسىردىڭ وقۋشىسىنا ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋگە ۇلەس قوسۋى ءتيىس جاڭا فورماتتى ۇستاز قانداي بولۋى كەرەك؟ ەڭ الدىمەن, ول شىعارماشىلىق قابىلەتى جەتىك, پەداگوگيكالىق سونى تەحنولوگيالاردى مەڭگەرگەن, ماماندىق شەبەرلىگى قالىپتاسقان تۇلعا بولۋى ءتيىس. جاڭا فورماتتى ۇستازدىڭ باستى ماقساتى – وقىتۋ جۇيەسىنە زامانۋي ادىستەمەلەردى ەنگىزۋ. ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە الەمدىك جوعارى دەڭگەيدە قول جەتكىزگەن وقىتۋ ادىستەمەلەرىنىڭ ءبىرى – سىندارلى وقىتۋ تەورياسىنا نەگىزدەلگەن تاسىلدەردى قولدانۋ. ماسەلەن, ءوزىم ۇستازدىق تاجىريبەمدى سىندارلى وقىتۋ تەورياسىمەن جانە وقۋشىلاردىڭ بۇرىنعى ءبىلىمى مەن سىنىپتاعى ءتۇرلى دەرەك كوزدەرىنە سانالاتىن مۇعالىمنەن, وقۋلىقتان, دوستارىنان العان بىلىمىمەن بىرگە جۇزەگە اسىرۋ تۇجىرىمىنا نەگىزدەپ, كاسىبي تۇرعىدا جەتىلدىرۋدەمىن. وقۋشى مەن مۇعالىم اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ءبىلىم الۋ مەن ءبىلىم بەرۋدىڭ اراسىنداعى ۇيلەسىم رەتىندە دامىپ, وقۋشى ءبىلىم الۋشى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, ءبىلىم الۋ جولىندا ءوز بولجامىنىڭ اقيقاتىن تانىپ, العان ءبىلىمىن باسقا دا دەرەك كوزدەرىمەن تەرەڭدەتە وتىرىپ, وقۋدى ءوز ەڭبەگىنىڭ جەمىسى رەتىندە باعالاۋى قاجەت. ەلباسى ايتقانداي, تابىستى ءبىلىم العان جاس ۇرپاق بولاشاقتا تابىستى مەملەكەتتىڭ ىرگەتاسىن قالاۋعا تالپىنارى ءسوزسىز.
وقىتۋدىڭ باستى ءارى ماڭىزدى قوزعالتقىشى – بالانىڭ قىزىعۋشىلىعى. ەرەكشە سۇيىسپەنشىلىكپەن وقۋ ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتى پايدالانۋ كەرەك. قىتاي ويشىلى كونفۋتسي «ەسكىنى ايالاي وتىرىپ, جاڭانى تاني بىلگەن ادام عانا ناعىز ۇستاز بولا الادى», دەيدى. زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا اقپاراتتىق, جەلىلىك تەحنولوگيالار سانى كوپتەپ پايدا بولدى, ونى ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىندە بەلسەندى تۇردە پايدالانۋ كەرەك. سىندارلى وقىتۋدىڭ ماقساتى – وقۋشىنىڭ ءپاندى تەرەڭ ءتۇسىنۋ قابىلەتىن دامىتۋ, العان ءبىلىمىن سىنىپتان تىس جەردە, كەز كەلگەن جاعدايدا ءتيىمدى پايدالانا ءبىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ. سىندارلى وقىتۋ تەورياسىنا نەگىزدەلگەن وقىتۋدىڭ 7 ءمودۋلىن (وقىتۋ مەن وقۋداعى جاڭا تاسىلدەر, سىن تۇرعىسىنان ويلاۋعا ۇيرەتۋ, دارىندى جانە تالانتتى بالالاردى وقىتۋ, وقۋشىلاردىڭ جاس ەرەكشەلىگىنە سايكەس وقىتۋ مەن وقۋ, وقىتۋ ءۇشىن باعالاۋ, وقۋدى باعالاۋ, وقىتۋ مەن وقۋدا اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ, وقىتۋدى باسقارۋ جانە كوشباسشىلىق) قولدانۋ ارقىلى مەكتەپ ۇستازدارى وقۋشىلاردى وزدىگىنەن ءبىلىم الۋعا, ياعني ححI عاسىردا تالاپ ەتىلەتىن داعدىلارعا, العان ءبىلىمىن جاي عانا يەلەنىپ قويماي, ونى ورىندى قولدانا بىلۋگە ۇيرەتۋىمىز كەرەك. بالا بويىنا مەتاسانانى – قالاي وقۋ كەرەكتىگىن ۇيرەنۋدى قالىپتاستىرۋعا ءمان بەرە وتىرىپ, ولاردىڭ تۇلعا رەتىندە جان-جاقتى دامۋىنا مۇمكىندىك جاساۋىمىز قاجەت. ارينە, «بۇگىنگى» مەن «ەرتەڭگىنى», ونىڭ ءتيىمدى-ءتيىمسىز جاقتارىن ماڭگى سالىستىرا بەرۋگە بولادى. بىراق ەكەۋىن قانشا ەكشەسەك تە, ءبىر نارسەگە سالىستىرۋ تابا المايمىز. بۇل – مۇعالىمنىڭ بالاعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى, مەيىرىمى مەن ماحابباتى.
داميرا راحىمقۇلوۆا, استانا قالاسىنداعى ج.جاباەۆ اتىنداعى №4 مەكتەپ-گيمنازيانىڭ باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى