سوڭعى جاڭالىقتار
شارۋاشىلىق • 05 قىركۇيەك, 2025
سولتۇستىك قازاقستاننىڭ ەگىس القاپتارىندا وراق ناۋقانى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. كەيىنگى اپتاداعى جاۋىن-شاشىن قولدى ءسال بوگەگەنىمەن, الدىنداعى كۇندەر ديقاندار ءۇشىن قولايلى بولدى. بيىل 4,3 ملن گەكتار جەرگە ءدان ەگىلگەن. 3 ملن گەكتار نەگىزگى ءداندى داقىلدارعا ارنالسا, 979 مىڭ گەكتار جەرگە مايلى داقىلدار ءسىڭىرىلدى. 392 مىڭ گەكتارعا – جەمشوپ, 9 مىڭ گەكتارعا – كارتوپ, 1,4 مىڭ گەكتارعا كوكونىس وتىرعىزىلدى.
كاسىپكەر • 05 قىركۇيەك, 2025
ۇلىتاۋ وبلىسىنداعى ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسىنا 36 كاسىپكەر قاتىسىپ, وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسى جوبانىڭ ۇزدىك ءۇش جەڭىمپازىن انىقتادى. كورمە اياسىندا تۇرعىندار مەن قوناقتار وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ونىمدەرىمەن تانىسىپ قانا قويماي, وزدەرىنە ۇناعان تاۋارلاردى ساتىپ الىپ جاتتى.
ساراپتاما • 05 قىركۇيەك, 2025
پاتەر ساتىپ العان قانشالىقتى ءتيىمدى؟
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگىنشە, بيىل جازدا پاتەر جالداۋ باعاسى 8–12%-عا وسكەن. بىراق ءوسىم بارلىق جەردە بىردەي ەمەس. استانا مەن تالدىقورعاندا كورسەتكىش 30%-عا دەيىن جەتسە, الماتىدا باعا باياۋ كوتەرىلدى, ال جەزقازعان مەن قوناەۆتا, كەرىسىنشە, ارزانداعان. جالعا الۋ مەن ساتىپ الۋ اراسىنداعى تاڭداۋ بۇگىندە قارجىلىق مۇمكىندىكتەرگە عانا ەمەس, جاڭا سالىق كودەكسىنىڭ تالاپتارىنا دا بايلانىستى بولماق. وسى تۇستا ء«تيىمدى شەشىمدى قالاي تابامىز؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەيىك.
باسىلىم • 05 قىركۇيەك, 2025
باسقا باسىلىمداردان: قازاقستان مەن قىتاي قارىم-قاتىناسى جوعارى دەڭگەيدە دامىپ كەلەدى
قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا, قحر-عا رەسمي ساپارى تابىستى وتكەن. «جالپى, قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى قارىم-قاتىناس وتە جوعارى قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. ءبىز ىنتىماقتاستىقتىڭ ەكىنشى «التىن 30 جىلدىعىنا» قادام باستىق», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
الەم • 05 قىركۇيەك, 2025
يتاليا جاستارى: پروۆينتسيانى قالاي ەڭسەردى؟
قازىر ۇكىمەت ءىرى قالالارعا اعىلعان جاستاردى اۋىل-ايماققا تارتۋ ءۇشىن «ديپلوممەن – اۋىلعا!» سەكىلدى بىرقاتار باعدارلاما ازىرلەپ, جاعداي تۋعىزۋعا تىرىسىپ جاتىر. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, اۋىلدىق جەرلەرگە جىبەرىلەتىن ماماندارعا 2025 جىلى 25 ملرد تەڭگە بيۋدجەتتىك كرەديت بەرىلەدى. بۇل شامامەن 2,8 مىڭ ماماندى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتەدى. باعدارلاما 2009 جىلدان بەرى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. الايدا وڭىرلەردە ءالى مامان تاپشى. وسى ورايدا بۇل ماسەلەمەن بەتپە-بەت كەلىپ, ءتۇيىنىن شەشكەن يتاليانىڭ قولعا العان شارالارىنان ۇيرەنۋگە بولادى.
قوعام • 05 قىركۇيەك, 2025
جۋىردا اقوردادا مەملەكەت باسشىسى سەگىز مەملەكەتتىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىلەرىنەن سەنىم گراموتالارىن قابىلداعان ەدى. سولاردىڭ ءبىرى – ءۇندىستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلىمىزدەگى جاڭادان تاعايىندالعان ەلشىسى يا.ك.سايلاس تانگال.
سۇحبات • 05 قىركۇيەك, 2025
«جاناشىر جوبالار ىزگىلىككە باستايدى»
ءداستۇرلى «مەكتەپكە جول» قايىرىمدىلىق اكتسياسى الەۋمەتتىك از قامتىلعان, كوپبالالى وتباسىلاردان شىققان, جەتىم نە اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بۇلدىرشىندەرگە قولداۋ كورسەتۋدى كوزدەيدى. ساۋاپتى ىستە باس بولىپ, اسارلاتقانداردىڭ قاتارىندا «جومارت جان» رەسپۋبليكالىق ورتالىعىنىڭ بەلسەندىلەرى دە بار. وسى ورايدا سەنات دەپۋتاتى, جوبا جەتەكشىسى ەۆگەني بولگەرتپەن سۇحباتتاسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
ءدىن • 05 قىركۇيەك, 2025
دارا جولىمىز – ءداستۇرلى يسلام
اسىلىندە ءداستۇرلى ءدىن – ءبىزدىڭ دارا جولىمىز. ءبىزدى باسقا مۇسىلمان حالىقتارىنان دا ەرەكشەلەپ تۇرعان دا – داستۇرمەن ۇيلەسىم تاپقان ءدىني باعدارىمىز.يسلام ءدىنىن ءبىزدىڭ بابالارىمىز 1270 جىلدان باستاپ قابىلداپ, اسىل ءدىندى رۋحاني تىرەگىنە اينالدىردى. قاراحاندار مەملەكەتىنىڭ نەگىزىن قالاعان ساتۇق بوعرا حان 955 جىلى يسلام ءدىنىن قابىلداپ, اسىل ءدىنىمىزدىڭ تارالۋىنا جاعداي جاساسا, 960 جىلى مۇسا قاعاننىڭ كەزىندە يسلام مەملەكەتتىك ءدىن بولىپ جاريالاندى. مىنە, سول كەزدەن باستاپ ماۋەرانناحر ايماعى عىلىم مەن مادەنيەتتىڭ ورتالىعىنا اينالدى. ورتالىق ازياداعى تۇركى حالىقتارى يسلام ءدىنىن قابىلداۋ ارقىلى الەمدىك وركەنيەت پەن عىلىمعا ۇلكەن ۇلەس قوستى. سونىڭ ارقاسىندا قازاق دالاسىنا يسلام وركەنيەتى كەلدى. ۇلى دالا تورىندە مەدرەسەلەر مەن عىلىم وشاقتارى بوي كوتەردى.
مامان • 05 قىركۇيەك, 2025
ەلىمىزدە كاسىپتىك ءبىلىم يەلەرىنە دەگەن سۇرانىس ەشقاشان باسەڭدەگەن ەمەس. تەحنيكا دامىپ, جاساندى ينتەللەكت كۇن سايىن جاڭارىپ جاتسا دا, ادامنىڭ قول ەڭبەگىمەن جاسالاتىن شەبەرلىك پەن ونەر – ەشقاشان ماڭىزىن جوعالتپايدى. سەبەبى شاشتاراز, تىگىنشى, اسپاز, قوناقۇي قىزمەتكەرى سەكىلدى كاسىپتەردى – جي-مەن الماستىرا المايسىز.
ايماقتار • 05 قىركۇيەك, 2025
حرومتاۋ تاۋ-كەن تەحنيكالىق جوعارى كوللەدجى – قۋاتتى ينفراقۇرىلىمى بار, تۇلەكتەرىنىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ كورسەتكىشى جوعارى, حالىقارالىق جوبالارعا بەلسەندى قاتىسىپ, ءبىلىم بەرۋدە جاڭاشىلدىق ادىستەردى ەنگىزگەن, ءوندىرىس جانە قولدانبالى زەرتتەۋلەردى شەبەر ۇشتاستىرعان وقۋ ورنى. 1979 جىلدان بەرى تاۋ-كەن سالاسىنا ماماندار دايارلاپ كەلە جاتقان بىرەگەي كاسىپتىك وقۋ ورنىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋعا حرومتاۋعا جول تارتتىق. وقۋ ورنىنىڭ تاۋ-كەن زەرتحاناسىن, وقۋ-كەن پوليگونىن ارالاپ, شاحتا كولىكتەرىن باسقارۋعا وقىتاتىن «Boomer – 282» قوندىرعىلارىن كورىپ, ۇشقىشسىز باسقارىلاتىن ۇشۋ جابدىقتارىن قۇراستىراتىن ستۋدەنتتەرمەن جۇزدەسىپ, مەحاترونيكا جانە وندىرىستىك اۆتوماتيكا جۇمىستارىمەن تانىسىپ قايتتىق.
عىلىم • 05 قىركۇيەك, 2025
عىلىمدى قارجىلاندىرۋ دەڭگەيى نەگە تومەن؟
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە, 2024–2026 جىلدارعا عىلىمي جوبالار مەن زەرتتەۋلەردى قارجىلاي قولداۋ ءۇشىن بيۋدجەتتەن 703,6 ملرد تەڭگە بولىنگەن. وقىرمانعا مۇنداي سوما كولەمدى كورىنۋى مۇمكىن. شىن مانىندە, قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك دەرەككوزدەردە عىلىمدى قارجىلاندىرۋدان سوڭعى ورىندارعا جايعاسقان. سەبەبىن ساراپتاپ كورەلىك.
مادەنيەت • 05 قىركۇيەك, 2025
ياندەكس مۋزىكامەن ەڭ ۇلكەن فەستيۆال الماتىدا: العاشقى كۇن قالاي ءوتتى؟
4-7 قىركۇيەك كۇندەرى الماتىدا Park Live Almaty مۋزىكالىق فەستيۆالى ەكىنشى مارتە ۇيىمداستىرىلدى. ءبىر ساحنادا Robbie Williams, Marilyn Manson, Röyksopp, Alan Walker سىندى جۇلدىزدارمەن بىرگە قازاقستاندىق ارتىستەر دە ونەر كورسەتتى.
ءبىلىم • 05 قىركۇيەك, 2025
استانادا الەمدەگى بەدەلدى وقۋ ورنىنىڭ ءبىرى – كارديفف ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شەتەلدەگى ءارى ورتالىق ازياداعى العاشقى حالىقارالىق كامپۋسى اشىلدى. مازمۇندى ءىس-شاراعا قازاقستان مەن ۇلىبريتانيا ۇكىمەتىنىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق Cardiff University جانە Cardiff University Kazakhstan باسشىلىعى قاتىستى.
سۇحبات • 05 قىركۇيەك, 2025
قارت تاريحتىڭ كۋاسى, تالايعى تاراز قالاسى كەيىنگى بىرنەشە جىلدىڭ بەدەرىندە توتىداي تارانىپ, تۇرلەنە ءتۇستى. بيىل ىرگەدەگى بايزاق, جامبىل اۋداندارىنان بىرنەشە ەلدى مەكەن قالا اۋماعىنا قوسىلىپ, تارازدا تۇراتىن تۇرعىندار سانى جارتى ميلليونعا جۋىقتادى. ناتيجەسىندە وبلىس ورتالىعىندا «اۋليەاتا», «جىبەك جولى» اۋداندارى قۇرىلدى. دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا قادام باسقان تاراز قالاسىندا اتقارىلعان جۇمىس از ەمەس. وسى ورايدا شاھار باسشىسى باقىتجان ورىنبەكوۆ تاراز قالاسىندا ىسكە اسىرىلعان ىلكىمدى ىستەر مەن الداعى ۋاقىتتا اتقارىلاتىن مەجەلى مىندەتتەر تۋرالى ايتىپ بەردى.
ەكونوميكا • 05 قىركۇيەك, 2025
اپتالىق دايدجەست: مولشەرلەمە بۇرىنعى دەڭگەيىندە قالدى
ۇلتتىق بانك بازالىق مولشەرلەمەنى 16,5% دەڭگەيىندە قالدىردى.
رۋحانيات • 05 قىركۇيەك, 2025
بولشەۆيكتىك وكiمەتپەن مامiلەگە كەلۋ تۋرالى العاشقى ويىن احمەت بايتۇرسىن ۇلى 1919 جىلى 3 تامىزدا ماسكەۋدە شىعاتىن «جيزن ناتسيونالنوستەي» گازەتiندە جاريالاپتى. تىعىرىقتان جول ىزدەگەن وي, ۇسىنىس قاشاندا وڭاي ەمەس. «توڭكەرiس جانە قازاقتار» («رەۆوليۋتسيا ي كيرگيزى») اتتى ماقالاسىندا قايراتكەر الاش پەن بولشەۆيزم اراسىنداعى كۇردەلi ءتۇيiندi تارقاتپاق بولادى. «اقىلعا سالايىقشى, كiمنiكi دۇرىس, كiمنiكi بۇرىس؟» دەگەن iزگi پىكىرىن ورتاعا سالادى. «بولشەۆيكتەر قازاق قايراتكەرلەرiنiڭ قىزمەتiن زاڭسىز دەپ تاۋىپ, ارقايسىسىنىڭ باسىن العانعا 25 مىڭ رۋبلگە دەيiن اقشا تاعايىندادى. الاش وردا ورتالىق وكiمەتپەن تiكەلەي بايلانىسقا شىعىپ, كەلiسسوز جۇرگiزبەك بولدى. …جوباعا جاۋاپ بولمادى. ول جوبا كەڭەس وكiمەتi جاريالاعان «رەسەي حالىقتارىنىڭ قۇقى» دەكلاراتسياسىنىڭ شەڭبەرiندە جاسالعان ەدi. …بiز ءارi قاراي نە iستەرiمiزدi بiلمەدiك», دەيدi اقاڭ.
قوعام • 05 قىركۇيەك, 2025
انا ءتىلىمىزدىڭ جاي-جاپسارى تۋرالى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءار وتىرىسىندا ايتىپ كەلەدى. «انا ءتىلىمىزدىڭ تاعدىرى جايلى سوناۋ جيىرماسىنشى عاسىردىڭ جيىرماسىنشى جىلدارىنان بەرى كەشەگى الاش قايراتكەرلەرىنەن باستاپ ايتتى» دەگەن مەملەكەت باسشىسى اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا بۇل جايىندا بۇگىنگى ۇلت زيالىلارى دا, ءتىل جاناشىرلارى دا ايتىپ جاتقانىن, ايتىلماعان ءسوز جوعىن, ءبىز ەندىگى ارادا قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرى ءۇشىن قۇر بايبالام سالا بەرۋدىڭ ەش ناتيجەسى بولمايتىنىن ۇعىنساق ەتتى دەگەن وي تاستادى. جانە ء«تىلىمىزدىڭ قولدانۋ اياسىن كەڭەيتە ءتۇسۋ مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باستى باعىتى بولىپ قالا بەرەدى. بۇل – ءبىز ءۇشىن مىزعىماس ۇستانىم» دەپ قاداپ ايتتى.
تۋريزم • 05 قىركۇيەك, 2025
ۇلتتىق پاركتى قورعاۋ – ەلدىك ماسەلە
الماتى ىرگەسىندەگى ىلە الاتاۋى ۇلتتىق پاركى تەك دەمالىس ورنى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار تۋريزم ارقىلى جەرگىلىكتى ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىنە اينالىپ كەلەدى. مۇندا ەكولوگيالىق باعىتتاعى تۋرلار مەن بەلسەندى دەمالىس تۇرلەرىنە سۇرانىس جىل سايىن ارتىپ وتىر.
سۇحبات • 05 قىركۇيەك, 2025
قالي سارسەنباي: ءبىلىم مەن مىنەز بىرىكسە, الىنبايتىن قامال جوق
داڭقتى ديقاننىڭ دياگنوزى...
تۋريزم • 05 قىركۇيەك, 2025
مارقاكولدەگى تۋريستىك قالاشىقتىڭ بولاشاعى قانداي؟
شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرىمبەت ساقتاعانوۆ جۋرناليست ەركىن بايعابىل ۇلىنا بەرگەن سۇحباتىندا وبلىسپەن كورشىلەس قىتاي ەلىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان قاناس كولىنە جىل سايىن ىشكى قىتايدان 10-12 ميلليون تۋريست كەلەتىنىن ايتىپ, سول تۋريستەردىڭ ءبىر بولىگىن وبلىستاعى دەمالىس ورىندارىنا تارتۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ اۋماعىنداعى مارقاكول مەن قاناس كولىنىڭ اراسىندا اۆتوكولىك جولىنىڭ سالىناتىندىعىن, وسىعان وراي مارقاكول جاعالاۋىنان تۋريستىك قالاشىق سالۋ جونىندە ويلارى بارىن جەتكىزدى.
بوكس • 05 قىركۇيەك, 2025
شەبەرلىكتى دالەلدەيتىن چەمپيونات
بۇگىن انگليانىڭ ليۆەرپۋل قالاسىندا بوكستان ەرلەر مەن ايەلدەر اراسىندا الەم چەمپيوناتى تۇڭلىگىن تۇرەدى. «World Boxing» الەمدىك بوكس ۇيىمى تۇڭعىش رەت جاھان دوداسىن وتكىزبەك. بۇعان دەيىن ىرگەلى ۇجىم بىرنەشە ەلدە الەم كۋبوگىنىڭ كەزەڭدەرىن ۇيىمداستىردى.
عالام عاجاپتارى • 05 قىركۇيەك, 2025
1976 جىلدىڭ 20 ناۋرىزىندا انگليا چەمپيوناتىندا وتكەن «لەستەر سيتي» مەن «استون ۆيللا» ويىنى 2:2 ەسەبىمەن اياقتالدى. الاڭداعى بارلىق ءتورت گولدى ءبىر ويىنشى سوقتى.
سپورت • 05 قىركۇيەك, 2025
وڭتۇستىك كورەيانىڭ كۆاندجۋ قالاسىندا ساداق اتۋدان الەم چەمپيوناتى ءوتىپ جاتىر. جەر-جاھاننىڭ ءار قيىرىنان جينالعان قۇرالايدى كوزگە اتقان مەرگەندەر ءبىر اپتا بويى سايىسقا ءتۇسىپ, 10 جۇلدە جيىنتىعىن ساراپقا سالادى.
عالام عاجاپتارى • 05 قىركۇيەك, 2025
پنەۆماتيكالىق پوشتا دەگەندى ەستۋىڭىز بار ما؟
ايماقتار • 05 قىركۇيەك, 2025
حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى – باستى نازاردا
تۇركىستان وبلىسىندا 24 مىڭنان استام مەديتسينا قىزمەتكەرى حالىققا قىزمەت كورسەتەدى. دەگەنمەن بىلىكتى مەديتسينا ماماندارىنىڭ تاپشىلىعى ءالى دە وزەكتى. وڭىردە 253 بەيىندى دارىگەر جەتىسپەۋشىلىگى بار. بىلىكتى مامان تاپشىلىعىن شەشۋ ماقساتىندا جىل سايىن جوعارى بىلىمنەن كەيىنگى وقۋ ورىندارىنا دارىگەرلەردى رەزيدەنتۋرادا دايارلاۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن گرانتتار ءبولىنىپ كەلەدى.
عالام عاجاپتارى • 05 قىركۇيەك, 2025
بۇل يدەيانى العاش رەت 1978 جىلى جاپون گرافيكالىق ديزاينەرى تومويۋكي ونو ۇسىنعان. ول قاربىزدى اينەكتەن جاسالعان ءتورت قىرلى قالىپقا سالىپ تاجىريبە جاساپ كورەدى. ناتيجەسىندە دومالاق ەمەس, تەكشە پىشىندەس قاربىز شىعادى.
ۇلتتىق سپورت • 05 قىركۇيەك, 2025
اتىراۋدا رەسپۋبليكالىق ات بايگەسى ءوتتى. وعان ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن 120-دان استام جۇيرىك قوسىلدى.
كورمە • 05 قىركۇيەك, 2025
تۋعان جەر تابيعاتىن بەينەلەگەن
قىزىلورداداعى س.ايتباەۆ اتىنداعى كوركەمسۋرەت گالەرەياسىندا كسرو جانە قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى امانكەلدى كەنەنباەۆتىڭ «سىرداريا» اتتى وتباسىلىق شىعارماشىلىق كورمەسى اشىلدى.
ونەر • 05 قىركۇيەك, 2025
ەركەعالي راحماديەۆ اتىنداعى استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن «جاساي بەر, قازاق ەلى» اتتى كونتسەرت ءوتتى. ەلىمىزدىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعى – اتا زاڭىمىزدى ۇلىقتاعان كەش كورەرمەندەرگە ەرەكشە رۋحاني اسەر سىيلادى.
سپورت • 05 قىركۇيەك, 2025
قازاقستان قۇراماسى ءوز الاڭىندا ۋەلسكە ەسە جىبەردى
استانادا وتكەن 2026 جىلعى الەم چەمپيوناتىنا ىرىكتەۋ اياسىنداعى ماتچتا قازاقستان قۇراماسى ۋەلس كومانداسىنان 0:1 ەسەبىمەن جەڭىلدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
