سوڭعى جاڭالىقتار
پىكىر • 12 قىركۇيەك, 2025
بانكتەر تۋرالى زاڭ باسەكەلەستىكتى كۇشەيتەدى
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جىل سوڭىنا دەيىن بانكتەر تۋرالى جاڭا زاڭدى دايىنداپ, قابىلداۋدى تاپسىردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, زاڭ تەحنولوگيالىق وزگەرىستەر مەن ەكونوميكانىڭ جاڭا قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرۋگە ءتيىس.
باسىلىم • 12 قىركۇيەك, 2025
«قازاقپاراتتىڭ» عاسىرلىق بەلەسى
ەلىمىزدە قۇرىلعان العاشقى حالىقارالىق اقپارات اگەنتتىگى – «قازاقپاراتتىڭ» 105 جىلدىعى كەڭ كولەمدە اتالىپ ءوتتى. تامىز ايىنان باستاپ ەلورداداعى «Mega Silk Way» ساۋدا ورتالىعىندا «قازاقستان تاريحى – «Kazinform» فوتوسۋرەتتەرىندە» اتتى كورمە اشىلدى. ال پرەزيدەنتتىك ورتالىقتا ۇيىمداستىرىلعان سالتاناتتى جيىندا «Kazinform. ءبىزدىڭ تاريح» دەرەكتى ءفيلمىنىڭ پرەمەراسى ءوتىپ, «Kazinform. شىنايى حرونيكا» كىتابى تانىستىرىلدى.
ۇكىمەت • 12 قىركۇيەك, 2025
پالاتانىڭ ماڭىزدى باعىتتارى ايقىندالدى
سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتا وتىرىسى ءوتتى. وندا سەناتورلار مەملەكەت باسشىسىنىڭ «جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى قازاقستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ونى تۇبەگەيلى تسيفرلىق وزگەرىستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى جولداۋىندا جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ بارىسىن تالقىلادى. سونداي-اق يننوۆاتسيالىق قىزمەت سالاسىن مەملەكەتتىك قولداۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جانە مەملەكەتتىك ستاتيستيكا ماسەلەلەرى تۋرالى زاڭدى قارادى.
پىكىر • 12 قىركۇيەك, 2025
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى قازاقستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ونى تۇبەگەيلى تسيفرلىق وزگەرىستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى جولداۋى ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ باعىتىن ايقىنداپ قانا قويماي, ساياسي رەفورمالاردىڭ جاڭا كەزەڭىنە جول اشتى. مەملەكەت باسشىسى ەل الدىندا تۇرعان نەگىزگى مىندەتتەردى اتاپ ءوتىپ, ۇلتتىق دامۋدىڭ ستراتەگيالىق باسىمدىقتارىن جاريالادى.
پىكىر • 12 قىركۇيەك, 2025
پارلامەنتتىك رەفورما – زامان تالابى
مەملەكەت باسشىسىنىڭ «جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى قازاقستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ونى تۇبەگەيلى تسيفرلىق وزگەرىستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى جولداۋى باسىنان اياعىنا دەيىن مەملەكەت دامۋىنىڭ ىرگەتاسى رەتىندە يننوۆاتسيالاردى, تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكتىنى جەتىلدىرۋ مىندەتىن العا قويىپ وتىر. بۇل باسەكەگە قابىلەتتى ەل ءۇشىن مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالىق جۇيەسىن قۇرۋعا جول اشاتىنى انىق.
ەكونوميكا • 12 قىركۇيەك, 2025
ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ تيىمدىلىگى
ەل ەكونوميكاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى مەن ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار (اەا) ەل دامۋىنىڭ ماڭىزدى تەتىگىنە اينالدى. دەسە دە, ينۆەستيتسيالىق كليماتتى ءالى دە جاقسارتا ءتۇسىپ, ونەركاسىپتى ءارتاراپتاندىرۋدى جەدەلدەتۋ قاجەت. سوندا اەا-لار مۇمكىندىگى دە ەسەلەپ وسپەك. مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا «وڭىرلەرگە ينۆەستيتسيا تارتۋ بارىسىندا ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار ايرىقشا ءرول اتقارادى. الايدا ولاردىڭ كوبىنىڭ جۇمىسى ءماز ەمەس», دەدى.
پىكىر • 12 قىركۇيەك, 2025
گەولوگيالىق زەرتحانانىڭ قۇرىلىسى باستالدى
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جاقىندا جاريالاعان جولداۋىندا گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ ماڭىزدى مىندەت ەكەنىن جەتكىزدى. «تسيفرلىق قۇرالداردى پايدالانا وتىرىپ, جەر قويناۋىنىڭ زاماناۋي كارتاسىن جاسايتىن ۋاقىت كەلدى. مۇنداي قادام كەن ورىندارىنىڭ الەۋەتىن جاڭا ساپالىق تۇرعىدان باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل جۇمىسقا دا حالىقارالىق ساراپشىلاردى تارتۋعا بولادى. ارينە, عىلىمي نەگىزى بولماسا, بارلاۋ جۇمىسىن ويداعىداي جۇرگىزۋ مۇمكىن ەمەس. كەلەسى جىلدىڭ ورتاسىنا دەيىن وزىق حالىقارالىق ستاندارتقا ساي سەرتيفيكاتى بار زەرتحانا اشۋ كەرەك. ونى ۇلتتىق گەولوگيالىق قىزمەتتىڭ بازاسىندا قۇرعان ءجون», دەپ ايتتى.
ايماقتار • 12 قىركۇيەك, 2025
ءوڭىر الەۋەتى – ەكونوميكالىق ءوسىم نەگىزى
قاراعاندى وبلىسى اكىمدىگىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى قازاقستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ونى تۇبەگەيلى تسيفرلىق وزگەرىستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى بيىلعى جولداۋىنا ارنالعان وبلىستىق وتىرىس ءوتتى. ماڭىزدى جيىنعا ءوڭىر باسشىسى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ توراعالىق ەتتى. ءار سالا وكىلدەرىمەن پرەزيدەنت جولداۋى جان-جاقتى سارالانىپ, الداعى ۋاقىتقا جوتالى جوبالار جوسپارى پىسىقتالدى.
جولداۋ • 12 قىركۇيەك, 2025
الەۋمەتتىك كومەك ءادىل بولىنۋگە ءتيىس
مەملەكەت باسشىسى حالىققا جولداۋىندا الەۋمەتتىك قىزمەتتەر مەن جەڭىلدىكتەرگە قاتىستى ماسەلەلەردى اشىق ايتتى. پرەزيدەنت بۇل ماسەلەنى بۇرىنىراقتا دا بىرنەشە مارتە كوتەرىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە الەۋمەتتىك قولداۋ مەحانيزمدەرى ءىشىنارا قايتا قارالعان ەدى. 2023 جىلعى 20 ساۋىردە الەۋمەتتىك كودەكس قابىلداندى. قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ بارلىق نورماسى ءبىر قۇجاتقا توپتاستىرىلدى, جۇمىس بىرىزدىلەندى.
سالىق • 12 قىركۇيەك, 2025
بيىل 18 شىلدەدە مەملەكەت باسشىسى جاڭا سالىق كودەكسىنە قول قويدى. ەندى بجزق-دان بەيرەزيدەنتتەرگە تولەنەتىن زەينەتاقى تولەمدەرىن قوسپاعاندا, بارلىق تابىستار, تۇرعىن ۇيگە نەمەسە ەمدەلۋگە ارنالعان بىرجولعى زەينەتاقى تولەمدەرى (بزت) تۇرىندەگى كىرىستەر 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ جەكە تابىس سالىعىنان (جتس) بوساتىلادى.
مادەنيەت • 12 قىركۇيەك, 2025
رەسەيدە قازاقستان مادەنيەت كۇندەرى وتەدى
رەسەيدىڭ سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىندا حالىقارالىق بىرىككەن مادەنيەتتەر فورۋمى ءوز جۇمىسىن باستادى. شاراعا مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا باستاعان قازاقستاندىق دەلەگاتسيا دا قاتىستى. وسىمەن ون ءبىرىنشى رەت وتكىزىلىپ وتىرعان فورۋم اشىق ديالوگ جۇرگىزۋگە, تاجىريبە الماسۋعا, جاڭا يدەيالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان بىرەگەي الاڭعا اينالدى.
ايماقتار • 12 قىركۇيەك, 2025
«قازاقمىس» كورپوراتسياسىنىڭ قۇرامىندا 13 كەنىش بار. سونىڭ 11-ءى – جەراستى كەنىشى, ەكەۋىندە ءوندىرىس اشىق ادىسپەن جۇرگىزىلەدى. كومپانيا قۇرامىندا 4 كەن بايىتۋ فابريكاسى, 2 مىس قورىتۋ زاۋىتى بار. «قازاقمىس» بىلتىر 247 مىڭ مىس كاتودىن الىپ شىققان. ال باتىس جەزقازعان, شىعىس جەزقازعان, وڭتۇستىك جەزقازعان كەنىشتەرىنىڭ جۇمىس ىستەپ جاتقانىنا توقسان جىلدان استى. ەندى ول كەنىشتەردە كەن قورى تاۋسىلىپ, ۇلكەن بوس كەڭىستىكتەر پايدا بولعان.
ماسەلە • 12 قىركۇيەك, 2025
قالدىق وڭدەۋ ماسەلەسى قالاي شەشىمىن تابادى؟
پاۆلودار وبلىسىندا تۇرمىستىق قالدىقتار توگىلەتىن پوليگونداردى رەتتەۋ, قۇجاتتارىن ۇزارتۋ ماسەلەلەرى بار. وڭىردە جىل سايىن 300 مىڭ توننا تۇرمىستىق قالدىق جينالسا, سونىڭ ۇشتەن ءبىرى عانا وڭدەلىپ وتىر.
قوعام • 12 قىركۇيەك, 2025
شەتەلدىڭ ۇزدىك ماماندارى قازاقستانعا كەلەدى
بىلىكتى ماماندار ەل دامۋىندا ەرەكشە ماڭىزعا يە. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ شەتەلدەگى تالانتتى قازاق مامانداردى عانا ەمەس, ءار سالاعا شەتەلدىك ۇزدىك مامانداردى دا تارتۋعا تاپسىرما بەردى. «شەتەلدەن ەلىمىزدى دامىتۋعا ۇلەس قوسا الاتىن مىقتى مامانداردى ۇلتىنا قاراماي تارتۋ – وتە ماڭىزدى مىندەت. ولاردىڭ قازاقستاندا قالۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەك. سەبەبى بىزگە بىلىكتى ماماندار وتە قاجەت. اسىرەسە تەحنيكالىق ماماندىقتاردى مەڭگەرگەن ءوز ءىسىنىڭ ناعىز شەبەرلەرى كەرەك», دەدى پرەزيدەنت جولداۋىندا. قازىرگى كەزدە وسى ماقساتقا نەگىزدەلگەن «Digital Nomad Resydensy» جوباسى ىسكە اسىپ جاتىر. ونىڭ العاشقى يەگەرى دە انىقتالدى.
پىكىر • 12 قىركۇيەك, 2025
تسيفرلىق ەلگە اينالۋ مۇمكىندىگى
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى قازاقستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ونى تۇبەگەيلى تسيفرلىق وزگەرىستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى جولداۋىندا «جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى قۇرىلادى. ءۇش جىل ىشىندە قازاقستان تسيفرلىق ەل بولۋى كەرەك» دەپ ايتتى.
Digital • 12 قىركۇيەك, 2025
«Tech Orda»: ءىت-الەمگە جولداما
گۋمانيتارلىق ءبىلىم IT سالاسىنا قادام باسۋعا ەش كەدەرگى ەمەس. قازىرگى زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ماماندىقتى اۋىستىرۋعا, كوزقاراستى كەڭەيتۋگە, ءتىپتى ءومىردى جاڭا پاراقتان باستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اسىرەسە مۇنداي مۇمكىندىك IT سالاسىندا ەرەكشە سۇرانىسقا يە. سونىڭ ايقىن مىسالى – تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى مەن «Astana Hub» بىرلەسىپ ىسكە اسىرىپ وتىرعان «Tech Orda» باعدارلاماسى.
ەڭبەك • 12 قىركۇيەك, 2025
اۋىلدا ءجۇرىپ تە ۋىس-ۋىس اقشا ساپىرۋعا بولادى. كەيىنگى ۋاقىتتا مال بورداقىلاۋ كاسىپتىڭ كەرەمەتىنە اينالدى. ەڭبەكپەن ەرتە شىڭدالعان ەرنات ماحمەت – اۋىلىنىڭ ميلليونەرى. جىلىنا ءجۇز باستان ارتىق مال سەمىرتىپ, قاراعاندىنىڭ بازارلارىنا ەت جونەلتەدى.
قوعام • 12 قىركۇيەك, 2025
«جاڭا ادامدار» قوعام مۇددەسىن كوزدەيدى
پرەزيدەنت جولداۋدا قورشاعان ورتاعا جاناشىرلىقپەن ءارى جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ ۇلتتىق يدەولوگيانىڭ وزەگى بولۋى كەرەك دەگەن ەدى. سونداي-اق ول وسى جۇمىسقا اتسالىسىپ جۇرگەن ازاماتتارعا, اسىرەسە جاستارعا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. تابيعاتتى قورعاۋدا ىركىلمەي, كوپكە ۇلگى بولعانداردىڭ قاتارىندا «جاڭا ادامدار» قوزعالىسىنىڭ بەلسەندىلەرى دە بار. ولار ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى شەشۋدە كرەاتيۆتى تاسىلگە دەن قويعان.
ەڭبەك • 12 قىركۇيەك, 2025
جاستارعا جۇمىسسىزدىق سىلتاۋ ەمەس
بۇگىنگى بۋىننىڭ اراسىندا بەينەتتەن قاشپايتىندار دا بار ەكەن. وسىدان 6 جىل بۇرىن سىرداريا اۋدانىندا 15 جۇمىسسىز جاس بىرىگىپ بريگادا قۇرعانىن ەستىگەنبىز. اۋەلگىدە «باسى تاۋداي, اياعى قىلداي شارۋانىڭ ءبىرى بولار. جارناماسى جارقىلداعان باستامانىڭ اڭدىسىن اڭديىق» دەگەن دە وي بولعانى راس.
رۋحانيات • 12 قىركۇيەك, 2025
1998 جىلى استاناداعى قالالىق گازەتتە («استانا اقشامى») قىزمەت اتقارىپ, نەسىبە ايىرىپ جۇرگەن شاعىم. كومسومول كوشەسى (قازىرگى جەلتوقسان) بويىندا ورنالاسقان ورىس دراما تەاترىندا وتەتىن «قۇدالار» اتتى سپەكتاكلگە بارىپ ماقالا ازىرلەۋ كەرەك. باردىق. قويىلىم اۆتورى كوكشەتاۋلىق قالامگەر بايانعالي ءالىمجانوۆ ەكەن.
ايماقتار • 12 قىركۇيەك, 2025
تۇستىگىن تارباعاتاي جوتالارى قاپتالداسا, سولتۇستىگىنەن جالمان جورتقان ماڭىراق تاۋى مەنمۇندالايدى. كۇنشىعىسىندا ۇشار باسىن ماڭگى مۇز باسقان ساۋىر شىڭى جاتىر. ساق بابامىزدىڭ ءىزى قالعان وسىناۋ قۇدىرەتتى دە قاسيەتتى مەكەن الىمساقتان شىلىكتى دەپ اتالعان. التىن ادامنىڭ تابىلعانى دا – ءدال وسى شەجىرەلى جەر. ەندەشە, تاريح تاڭبالانعان توڭىرەككە نەگە مۋزەي سالىپ, امبەگە ايگىلەمەسكە؟ بۇل تۋرالى قوعام بەلسەندىلەرى ۇسىنىس تاستاعان.
تۇلعا • 12 قىركۇيەك, 2025
«تاۋلار الىستاعان سايىن بيىكتەيدى», دەپ حالقىمىز بەكەر ايتپاعان. دۇنيەدەن وتسە دە بيىكتىگىمەن, قيىندىققا مويىمايتىن قايسارلىعىمەن, اينالاسىنداعى ۇساقتىقتى بايقامايتىن ىرىلىگىمەن ەل ەسىنەن وشپەگەن ازاماتتار بار. سونداي تۇلعانىڭ ءبىرى – بيىل تۋعانىنا 100 جىل تولعان سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى, اباي وبلىسى ءۇرجار اۋدانىنىڭ دامۋىنا سانالى عۇمىرىن ارناعان زەكەن (زەينوللا) ادىلبەكوۆ.
تەننيس • 12 قىركۇيەك, 2025
11–19 قازان ارالىعىندا الماتىدا «اتر 250 Almaty Open» ءتۋرنيرى وتەدى. قازىردىڭ وزىندە بىرقاتار تانىمال تەننيسشىلەردىڭ وسى جارىسقا قاتىساتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. باق سىناۋشىلار قاتارىندا رەسەيلىك دانيل مەدۆەدەۆ پەن كارەن حاچانوۆ, گرەكيالىق ستەفانوس تسيتسيپاس, ەلىمىزدىڭ ءبىرىنشى راكەتكاسى الەكساندر بۋبليك, تاعى باسقا ساڭلاقتار بار.
عالام عاجاپتارى • 12 قىركۇيەك, 2025
كوز كورۋىن وپەراتسياسىز تۇزەتەدى
اقش عالىمدارى كوز كورۋىن قالپىنا كەلتىرۋدىڭ تىڭ تەحنولوگياسىن سىناقتان وتكىزىپ جاتىر. بۇعان دەيىن كەڭ تاراعان LASIK سياقتى لازەرلىك وتادا كوزدىڭ قاساڭ قابىعىنا تىلىك جاسالسا, جاڭا ادىستە ەشقانداي حيرۋرگيالىق وپەراتسيا جاسالمايدى.
بوكس • 12 قىركۇيەك, 2025
بايراقتى باسەكە جارتى جولدان استى
انگليانىڭ ليۆەرپۋل قالاسىندا ءوتىپ جاتقان الەم چەمپيوناتى ورتا تۇسىنان اۋدى. ىرىكتەۋ كەزەڭىندە ىركىلمەگەن ساڭلاقتار مەدالعا جاقىنداي ءتۇستى.
عالام عاجاپتارى • 12 قىركۇيەك, 2025
«Apple» كومپانياسى سىمسىز قۇلاققاپتارىنىڭ جاڭا بۋىنىن – «AirPods Pro3» مودەلىن تانىستىردى. بۇل جولى قۇلاققاپ مۋزىكا تىڭدايتىن قۇرال عانا ەمەس, دەنساۋلىقتى باقىلاۋعا, تىلدىك كەدەرگىلەردى جويۋعا ارنالعان امبەباپ گادجەتكە اينالعان.
جادىگەر • 12 قىركۇيەك, 2025
1896 جىلى رەسەيدىڭ تۋلا قالاسىندا ۆاسيلي باتاشەۆتىڭ بۋ ساماۋرىن فابريكاسىنان شىققان مىس ساماۋرىن قارقارالى تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا ساقتاۋلى.
ونەر • 12 قىركۇيەك, 2025
سۋرەتشىنىڭ ءبىر مۇراتى – كوڭىل قاتپارىنا جاسىرىنعان سەزىم مەن ويدى, ۋاقىت پەن كەڭىستىكتى ءۇنسىز تىلدەستىرۋ. ەسكى مەن جاڭانى ۇشتاستىرعان شەبەر اسقار احاماننىڭ شىعارمالارى – وسى ءۇنسىز ديالوگتىڭ ايقىن دالەلى. ونىڭ كەنەبى – فيلوسوفيالىق تولعانىستار مەن ميفولوگيالىق استارعا, رۋحاني سيمۆوليكاعا تولى كوركەم الەم.
عالام عاجاپتارى • 12 قىركۇيەك, 2025
«AIRI» جانە سكولتەح عالىمدارى ادامنىڭ بيولوگيالىق جاسىن انىقتايتىن الەمدەگى العاشقى اشىق پلاتفورمانى جاسادى. بۇل جۇيە «قارتايۋ ساعاتى» دەپ اتالادى.
مۋزەي • 12 قىركۇيەك, 2025
اۋەجاي مۋزەيى الاش مۇراسىن دارىپتەيدى
احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى قوستاناي حالىقارالىق اۋەجايىندا ۇلت ۇستازىنا ارنالعان جاڭا مۇراجاي اشىلدى. مۋزەي ەكىنشى قاباتتاعى جولاۋشىلار دەمالاتىن كەڭ زالدا ورنالاسقان.