ادەبيەت • 11 تامىز, 2022
اۋەزوۆتىڭ شىڭجاڭداعى شاكىرتتەرى
قازاق ادەبيەتىن ايدىندى كولگە, تولقىنى جاعانى ۇرعان تەڭىزگە تەڭەسەك, وندا شەتەلدەگى قازاق ادەبيەتىن سول تەڭىزگە قۇيار بۇلاق دەپ تۇسىنگەن ءجون سياقتى. تابيعات زاڭدىلىعى بويىنشا تەڭىز بەن بۇلاقتار ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرىپ وتىرادى. ال قازاق ادەبيەتى مەن شەتەلدەگى قازاق ادەبيەتى دە انە سونداي ءبىر تۇتاس زاڭدىلىققا يە. بىرىنەن ءبىرى ءنار الىپ, كەمەلدەنىپ, بىرىنە ءبىرى يەك ارتادى, سۇيەنەدى. شىنى كەرەك, شەكارا سىرتىنداعى قازاق ادەبيەتىنە ابايدىڭ, الاش ارىستارىنىڭ اسەرى بولعانىن ماقتانىشپەن ايتا الامىز. نە جازسا دا, كوركەمدىكتەن اينىماي, قازاق ءتىلىنىڭ شۇرايلىلىعىن ساقتاپ, وقىرمانىنا ءسوز مايەگىن سىيلاعان قانداس جازۋشىلاردىڭ جازعان توم-توم كىتاپتارىنىڭ كەيبىرى قازاق وقىرماندارىنا جەتپەي جاتقانى دا شىندىق. سول ءۇشىن قانى ءبىر قازاق بالاسى سىزىقتىڭ ار جاعىنداعى اعايىننىڭ نە جازىپ, نە تولعانعانىنان كەيدە حابارسىز قالىپ جاتاتىن جايى بار. شىڭجاڭداعى قازاق قالامگەرلەرىنە پوەزيادا ابايدىڭ, مۇقاعالي, جۇمەكەن, ايبەرگەنوۆتەردىڭ اسەرى بولسا, ال پروزادا ولار مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ءستيلىن ودان ءارى جاڭعىرتتى, شاكىرتتىك جولىن ۇستاندى. سول ءتىزىمنىڭ باسىندا ماعاز رازدان, ورازحان احمەت, جۇماباي ءبىلال سياقتى قالامى جۇيرىك, ويى ۇشقىر پروزاشىلار بار.
ادەبيەت • 09 تامىز, 2022
ءحىىى عاسىردا ءومىر سۇرگەن پارسىنىڭ ۇلى ويشىل اقىنى ساعدي – الەم ادەبيەتىندە ورنى بار تۇلعالاردىڭ ءبىرى. ونىڭ پايىمى تەرەڭ تۋىندىلارى وزىنەن كەيىن جاساعان ادامزات ويشىلدارىنا, ادەبيەتتەگى تۇلعالاردىڭ شىعارماشىلىعىنا اسەر ەتتى. ۋاقىت پەن قالام اراسىنداعى ۇندەستىك تە ونىڭ جازعاندارىنان ءجىتى بايقالادى. ءتىپتى ول مىناۋ دۇنيەنىڭ ءتۇپسىز دە شەكسىز ەكەنىن, جاقسىلىقپەن ءومىر كەشكەن ادامنىڭ اتى قالىپ, ىزگىلىككە قارسى جۇمىس ىستەگەندەردىڭ ابىرويسىز كۇي كەشەتىنىن ولەڭدەگى قانجار تىلىمەن سىن تەزىنە الادى.
رۋحانيات • 08 تامىز, 2022
اعىلشىن جازۋشىسىنىڭ قازاقستان تۋرالى كىتابى
بريتاندىق بالالار جازۋشىسى لۋيزا پۋلدىڭ «جارىق جۇلدىز» اتتى كىتابى كىشكەنتاي قىز بەن پونيدىڭ جاقىن ءارى شىنايى دوستىعىن ءسوز ەتەدى.
رۋحانيات • 07 تامىز, 2022
پاريجدە تۇراتىن دوسىمىز قوناققا كەلىپ, ەلىمىزدىڭ تابيعاتىن كورسىن دەپ بۋرابايعا اپاردىق. تابيعاتىنا قىزىقتى, بىتىك وسكەن نۋ ورمانعا تاڭىرقادى. ء«بىزدىڭ تابيعات شەتەلدەگىدەن قالىسپايدى, ءبارى قازاقتىڭ جەرى, ەن دالاسى, ەشكىم اكەلىپ سامىرسىنداردى ەكپەسە دە, تابيعات انا ءوزى باپتاپ, كۇتىپ جاتىر», دەپ ماقتانىپ تا الدىق.
ادەبيەت • 04 تامىز, 2022
عافۋ. كۇللى قازاق «عافەكەڭ» دەپ قۇرمەتتەيتىن اقىن عافۋ قايىربەكوۆ تۋرالى كوپ جازىلدى. ونىڭ ۇلت پوەزياسىنا تۇرەن سالعان تەبىنى, ويلىلىعى مەن تەرەڭدىگى, ءتىپتى الدىمەن ازاماتتا, سوسىن اقىندا بولۋعا ءتيىستى مىنەزى حاقىندا اعا بۋىننىڭ ەستەلىكتەرىنەن ءجيى كەزدەسەدى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن اقىن ەسەنعالي راۋشانوۆپەن بىرگە الماتىنىڭ شەتىندەگى قىرعاۋىلدى دەگەن اۋىلعا باردىم.
تانىم • 03 تامىز, 2022
بۇل فوتوسۋرەت گەوگراف, بوتانيك, ەتنوگراف, توم مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى (سىبىردە قۇرىلعان العاشقى جوعارى وقۋ ورنى), وڭتۇستىك ءسىبىر ولكەسىن زەرتتەۋگە ەلەۋلى ۇلەس قوسقان ۆ.ۆ.ساپوجنيكوۆتىڭ (1861-1924) فوتوسۋرەتتەر جيناعىنان الىنىپتى.
ادەبيەت • 28 شىلدە, 2022
مەدرەسەدەن نوبەل مىنبەرىنە دەيىن...
تانزانيادا تۋىپ, انگليادا وسكەن ابدۋلرازاك گۋرنانىڭ وتكەن جىلعى نوبەل ادەبيەت سىيلىعىنىڭ يەگەرى ەكەنىن وقىرمان قاۋىم جاقسى بىلەدى. ديككەنستىڭ «تۇڭعيىق ءۇي» رومانىن جاتقا وقيتىن, فلوبەرگە ءىشى جىلىمايتىن جازۋشىنىڭ قالامى وسال ەمەس. «قاجىلىق ساپارى», «جۇماق», «قيىرشىق جۇرەك», «سوڭعى تارتۋ» سياقتى ۇلكەن روماندارى ونى تانىمال ەتتى.
قازاقستان • 29 ماۋسىم, 2022
جاسىل جايلاۋ, اق شاڭقان بوز ءۇي, بەلدەۋگە بايلانعان تۇلپارلار جانە تابيعاتپەن ەتەنە وسكەن قازاق. ءدال وسىنداي كورىنىس بەينەلەنگەن اشىقحاتتار كەزىندە ەۋروپانى شارلاعانى شىندىق. اقش كونگرەسىنىڭ كىتاپحاناسىنان تابىلعان قازاق حالقىنىڭ ومىرىنە قاتىستى سۋرەتتەر لەگى ءبىزدى بەيجاي قالدىرماۋعا ءتيىس.
ادەبيەت • 28 ماۋسىم, 2022
ەۋروپادا جىل سايىن قايتا-قايتا باسىلىپ شىعاتىن ەلۋ كىتاپ بولسا, سونىڭ باسىم كوبى باقىت تۋرالى كىتاپ ەكەن. نەگە باقىت جايىندا؟ سوندا ەۋروپالىقتار باقىتسىز با, الدە باقىتتى بولۋعا ۇمتىلىپ ءجۇر مە؟ جوق, ماسەلە مۇندا ەمەس. مۇنىڭ جاۋابى باقىت ىزدەۋشىلەردىڭ ۇلت پەن ۇلىسقا, ءناسىل مەن تەككە بولىنبەيتىنىندە. كىتاپ سورەلەرىندە مىزعىپ جاتقان كىتاپتار قانشاما؟ ءتىپتى سونىڭ كەيبىرىن سان جىلدار بويى وقىرمان قولىنا المايدى. قالام يەسى مەن اق قاعازدىڭ وبالى كىمگە ەكەنىن دە ەشكىم ءدوپ باسىپ ايتا المايدى. وي مەن سەزىمنىڭ جۇگىن ارقالاعان ءساتتى شىققان تۋىندىلار دا ادامزاتتىڭ ءبىر دوسى ىسپەتتى. قايتا-قايتا وقيسىڭ, سىرلاساسىڭ, سوسىن وعان ماڭگىلىك دەگەن ۇعىمدى قاتار قوياسىڭ. كەنەتتەن قولعا تۇسكەن كىتاپتىڭ ءبىرى سۇلتان راەۆتىڭ «جانجازا» اتتى رومانى ەدى. وقىرمانىن بىردەن جەتەلەپ اكەتەتىن اتالعان تۋىندىنى قازىرگى كورنەكتى قىرعىز جازۋشىسى جازعانىن دا ەسكەرە كەتكەن ءجون سياقتى. مەيلى, كىم جازسا دا, رومان ءوز مۇناراسىن ءوزى بيىكتەتىپ تۇر.
ادەبيەت • 26 ماۋسىم, 2022
وسىعان دەيىن قاراسوز دەگەن ۇعىم ابايعا تيەسىلى بولىپ كەلدى. سويتسەك, بىزدە باسقا دا اقىندار قاراسوز جازىپ, ايتار ويىن اشىپ ايتقان ەكەن. سولاردىڭ ءبىرى – ماعجان جۇماباەۆ. بىلايعى جۇرت ەڭ الدىمەن ماعجان اقىندى وتتى ولەڭدەرىمەن, سوسىن تارتىمدى پروزالىق شىعارمالارى ارقىلى جاقسى بىلەدى.
