دۇيسەنالى الىماقىن
دۇيسەنالى الىماقىن«Egemen Qazaqstan»
383 ماتەريال تابىلدى

تاريح • 30 قاڭتار, 2023

كونگرەسس كىتاپحاناسىندا ساقتالعان

اقش كونگرەسىنىڭ اشىق كىتاپحاناسىنان قازاققا قاتىستى دەرەكتەر ىزدە­گەنىمىزدە, كوپتەگەن قۇن­دى سۋ­رەت تاۋىپ ەدىك, بۇ­گىن سولاردىڭ ەكەۋىن وقىر­­­مانعا ۇسىنعان­دى ءجون كوردىك.

تاريح • 24 قاڭتار, 2023

الجير تۇتقىنىنىڭ سۋرەتى

وتكەن جىلى الماتىعا ساپار بارىسىندا قالالىق ارحيۆكە باس سۇقتىم. اتالعان مەكەمەنىڭ باس ساراپشىسى ءلايلا قاسىمقىزى ءوزى باستاپ, شاڭ باسقان سورەلەردى ارالاتتى. قازاق رۋحانياتىنا, ەل مەن جەر تاعدىرىنا ۇلەس قوسقان اسىل تۇلعالاردىڭ كوبىنىڭ جەكە قۇجاتتارى سوندا ساقتالىپتى. سولار­دىڭ ىشىنەن كوزىمە وتتاي باسىلعانى زاعفي ءتىنالي­نانىڭ ءبىر سۋرەتى ءھام ول تۋرالى مالىمەتتەر بولدى.

رۋحانيات • 13 قاڭتار, 2023

«الۋا» – رايىمبەك سەيتمەتوۆتىڭ ءبىر تىنىسى

الماتىداعى ەكi بiر­دەي تەاترعا باسشى­لىق ەتكەن اكتەر, رەجيس­­سەر رايىمبەك سەيت­مە­توۆ حالقىمىزدىڭ اسا تالانتتى ۇلدا­رى­­نىڭ ءبىرى ەدى. سو­ناۋ توقسانىنشى جىل­­­داردىڭ توقىرا­ۋىن­دا 60-قا قارا­عان شاعىندا تۋعان جە­رىنە بارىپ, حا­لىق­ارا­لىق قازاق-تۇ­رىك ۋنيۆەرسيتەتىندە «ونەر» ءبولىمىن اش­­قان رايىمبەك نوعاي­­باي­ ۇلىنىڭ ەڭبەگىن ­بۇل كۇندەرى ەلى ۇمىت­قان جوق.

تانىم • 13 قاڭتار, 2023

قازاقشاعا اۋدارىلۋعا ءتيىس ون كىتاپ

شىنى كەرەك, ءبىزدىڭ قوعامنىڭ قازىرگى جەتىستىكتەرىنىڭ باسىندا كىتاپ تۇر. سول ءۇشىن دە الەمنىڭ ارداقتى دانىشپاندارى مەن وقىمىستىلارى بار بىلگەنىن اق قاعاز بەتىندە جازىپ قالدىرىپ كەتتى. زاڭعار جازۋشى ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ «ادامدى ادام ەتكەن – كىتاپ, ادامزات ەتكەن – كىتاپحانا» دەگەن ورەلى ءسوزى بيىك پاراساتتىلىقتىڭ, تەرەڭ ويدىڭ كوزقاراسى ەكەنىن اڭدايتىن كەز كەلدى. قاي زاماندا دا وقىرماننىڭ قالاۋى جاقسى كىتاپ بولعان. ءبىز بۇگىن الەمدىك ادەبيەتتە ورنى بار, بىراق ءالى كۇنگە دەيىن قازاقشاعا اۋدارىلماعان روماندار تۋرالى سويلەمەكپىز.

رۋحانيات • 11 قاڭتار, 2023

گرەكتەن – جۇرەككە...

گرەك تەكتى مۋزىكانت ءياننيدىڭ جاندى تەربەر مۋزىكالارى ونىڭ ءوز ەلىنىڭ شەكاراسىنان ەندەي ءوتىپ, كۇللى الەمدى باعىندىرعالى كوپ جىل بولدى.

ادەبيەت • 11 قاڭتار, 2023

مولداحمەت قاناز, جازۋشى: دۇرىس قوعام ادەبيەتتى وگەيسىتپەيدى

– ءبىزدىڭ ادەبيەتىمىزدەگى كوپتەگەن جاقسى تۋىندى كەشەگى كەڭەس وكىمەتى كەزىندەگى تسەنزۋرا, ساياسات دەگەن بوران-شاشىننىڭ ىشىندە جازىلسا دا, جاقسى دۇنيەلەر ومىرگە كەلدى. ال قازىر نەگە سول بەلەستى باعىندىرا الماي جاتىر­مىز؟ جازۋعا ق ۇلىق جوق پا, الدە تاقى­رىپ تاۋسىلدى ما؟ – كوزىن قۇرتىپ, تۇگەلدەي ورتەۋ كەرەك دەگەندى قۇلاق شالعان ەمەس, الايدا سول كەڭەستىك كەزەڭدەگى شىعارمالار ءبىزدىڭ بىلايعى ومىرىمىزگە جارامسىز دەگەن «امەريكانى قايتا اشقان» پىكىرلەردى ەستي باستاعانىمىزعا جيىرما جەتى جىل, التى اي, ون جەتى كۇن... ادەبيەت تەو­­رياسىندا «قوعامدىق سۇرانىس» دەگەن ۇعىم بار. ءار قوعامنىڭ ءوز مۇددەسى بۇنىڭ سىرتىندا. قىز مالعا ساتىلىپ, بولاشاق انا باس ەركىنەن ايىرىلدى. ءبىزدىڭ پروزانىڭ باستاۋىندا تۇرعان «قالىڭ مال» رومانىنىڭ جازىلۋى سودان. رەسەيلىك كاپيتاليزم مۇلدە شەگىنە جەتە ءشىرىپ, توڭكەرىس قاجەتتىلىگى شىندىققا اينالدى دا قوعام ءب ۇلىندى. «انا» رومانى جازىلدى. تالانتتى اقىن كونتسلاگەرگە ءتۇستى. «موابيت داپتەرى» جازىلدى. قالا 872 كۇن قورشاۋدا قالىپ, تۇرعىنداردىڭ باستارىنا كۇن تۋدى. «لەنيگرادتىق ورەندەرىم» جازىلدى. عاسىرلار بويى دالالىق داستۇرمەن تىر­شىلىك ەتىپ كەلە جاتقان ەلگە ءوندىرىس كەلىپ, كادىمگى جۇمىسشى تابى پايدا بولا باستادى. «قاراعاندى» جازىلدى.

ادەبيەت • 09 قاڭتار, 2023

«نەگە ءبىز وسى...»

زاڭعار جازۋشى ورالحان بوكەيدىڭ «ارداق» اتتى اڭگىمەسىندە: «قوجا شەشەسىنىڭ قابىرىن جالعىز قازدى. تاس شىققان جوق, سۋىر توپىراقتى جۇمساق ەكەن. جاڭا عانا كومىلگەن جاس قابىردىڭ باسىندا ۇشەۋ تۇر: قوجا, ايەلى جانە ءتورت-بەس جاسار ارداق. ءولى-ءتىرىنىڭ نە ەكەنىن پارىقتاۋعا جەتپەگەن ءسابي, جاڭا عانا ۇيقتاپ جاتقان اجەسىنىڭ, اناۋ توپىراقتىڭ استىندا كومىلىپ قالعانىن بايىپتاي الماي اڭ-تاڭ. بالا تىلىمەن بالدىرلاپ, قايتا-قايتا قابىردى ىمداپ كورسەتە بەرەدى. قوجانىڭ ويى الاي-دۇلەي. ول شەشەسىمەن ۇزاق باقىلداسىپ, اعىل-تەگىل سىرلاسقىسى, ءارى قاراي تىرشىلىك كەشۋدىڭ ءجون-جوسىعىن سۇراعىسى كەلدى-اق. انانىڭ اسىلدىعى ءتىرى كەزىندە بىلىنبەيدى ەكەن. كىمنىڭ بولسىن, كوزى تىرىسىندە قادىرى بولمايدى عوي», دەگەن كوكىرەكتى اشىتار سويلەمدەر بار.

رۋحانيات • 27 جەلتوقسان, 2022

تىنىق مۇحيتىنداعى دومبىرا-كوپىر

قازاق قايدا جۇرسە دە – قازاق. ول بولمىسىمەن, مىنەزىمەن, ءتىپتى ءىس-ارەكەتىمەن ەلدەن ەرەكشە. قازىرگىدەي وزىق زاماندا وزگە جۇرتپەن تەرەزەسى تەڭ تۇرارلىق دەڭگەيدەگى جەتىستىكتەرگە جەتكەن قازاق بالاسىن ەستىسەك, الىستا بولساق تا, تاقىم قىسىپ, الاقايلايتىن بولدىق. بۇل سەزىم – باۋىرمالدىقتىڭ, تۇتاستىقتىڭ ءبىر پاراسى.

الەم • 16 جەلتوقسان, 2022

فيلادەلفيادا قازاقستان تۋى جەلبىرەدى

15 جەلتوقسان كۇنى اقش-تىڭ فيلادەلفيا قالاسىندا قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 31 جىل­دىعىنا وراي تۋ كوتەرۋ ءراسىمى ءوتتى. تاڭعى ساعات 10:00-دەن باستاپ قازاقستاننىڭ جانە اقش-تىڭ جالاۋلارى بار اۆتوموبيلدەر كورتەجى باستلتون اۆەنيۋدەن قالا ورتالىعىنا دەيىن ءجۇرىپ ءوتتى.

ادەبيەت • 13 جەلتوقسان, 2022

قويىن داپتەردەگى قوعام

شىعارما سىنشىلار ءۇشىن جازىلمايدى ءبىز ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قوعامنىڭ ءار ماسەلەسىنە دياگنوز قويا الاتىن ەكى ادام بولسا, سونىڭ ءبىرى – قالامگەرلەر. ولاردىڭ ادامنىڭ جان دۇنيەسىنە تەرەڭ بويلايتىن وزگەشە قاسيەتى دە – زەرتتەۋگە ءتيىستى قۇبىلىس. وتكەن كۇندەردىڭ, عاسىرلاردىڭ قالاي بولعانىن, سول شاقتاعى ادامداردىڭ مىنەز-قۇلقى مەن تۇرمىس-تىرشىلىگى قانداي دەڭگەيدە ەكەنىن, ارينە, ءبىز جازۋشىلاردىڭ جازبالارىنان, اقىنداردىڭ اسقاق جىرلارىنان وقي الامىز. قالامگەرلەر ءۇشىن كۇندەلىك جازۋ – قوعامنىڭ ءار ءساتىن بولا­شاققا حابارلاۋ.

ياندەكس.مەتريكا