ادەبيەت • 20 ءساۋىر, 2023
اسپان پاراعىنا جازىلعان جىرلار
جاقسى ولەڭدەردىڭ ءبارى «مەنى وقى» دەپ وزىنە شاقىرىپ تۇرادى. بىراق «ايقايلاپ» اينالاسىنا جار سالمايتىنى تاعى بار. بۇل – شىندىق. جارتى الەم جارىسا وقىپ, ءتىپتى جاتتاپ العان پوەزيالىق شىعارمالاردىڭ كوبى وسى باعىتتى ۇستانادى. پوەزيانىڭ ونەر اتاۋلىنىڭ تۇنىق باستاۋى ەكەنى دە – مويىندالعان ءپاتۋا. سول ءۇشىن دە اتاقتى مارتين حايدەگگەر: «سايىپ كەلگەندە ونەر بىتكەننىڭ ءبارىنىڭ وزەگىندە پوەزيا جاتىر», دەپ اتالعان ونەردىڭ دارەجەسىن اسپانداتادى.
تاريح • 18 ءساۋىر, 2023
ءيىسى قازاقتىڭ ساناسىندا «ابايدى ساباعان» دەگەن اڭىزبەن قالعان ورازباي اققۇل ۇلىنىڭ نەمەرەسى كىم بولعانىن بۇل كۇنى بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەس. ء«بىرىنشى قۇدايىما, ەكىنشى شۇنايىما سەنەمىن» دەپ ءۇش مىڭ جىلقىسى ورىسىندە جۋساعان جومارت ورازبايدى ۇلى جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ ءوزىنىڭ «اباي جولى» ەپوپەياسىندا: – اسقان ەكەن قۇنانباي بالاسى. ءتىپتى مۇنداي قورلىقتى قۇنانباي دا كورسەتكەن جوق. تەگى, ءبىزدىڭ ءوزىمىز بۇلاردى بۇزىپ بولعان ەكەنبىز. قۇدايىن ۇمىتقان ەكەن مىنا قۇنانبايلار. تاپ وسى جولى تۇياق سەرىپپەسەك, ءبارىمىزدى دە اتانىڭ ارۋاعى اتسىن! يت بولايىق, ەندى قىبىرلاماساق! – دەپ ورازباي جالعىز كوزىن جالتىلداتىپ, اينالا قاراپ, قانىن ىشىنە تارتىپ سويلەدى, دەپ سۋرەتتەيدى. سونىمەن بىرگە ەل اۋزىندا دا ورازباي تۋرالى اڭىزعا بەرگىسىز اڭگىمەلەر وتە كوپ ايتىلادى.
قوعام • 12 ءساۋىر, 2023
1992 جىلى ەلىمىزگە قوناققا كەلگەن جاپون ءپرينتسى تاكەمۋرا قازاقستان پرەزيدەنتىنەن جاپون تۇتقىندارىنىڭ قازاق دالاسىندا قالعان قابىرلەرى تۋرالى دەرەكتەردى سۇرايدى. سول كەزدە اسكەري تاريحشى اسقانبەك ساپار ۇلىن كەزدەسۋگە شاقىرادى. تاريحشى جاپون ەلىنىڭ قازاق توپىراعىنداعى اسكەري تۇتقىندارىنىڭ قابىرىن ىزدەستىرىپ تاۋىپ بەرۋگە ءسوز بەرەدى. سوعىس ارداگەرى, اسكەري تاريحشى اسقانبەك ساپار ۇلى «قازاق جەرىندەگى جاپون بەيىتتەرى» اتتى كىتاپ جازىپ, جاپون ەلىنىڭ زيالىلارى مەن تۋىس-تۋعاندارىنىڭ قابىرىن ىزدەپ الەككە تۇسكەن جاپوندىقتارعا ءۇمىت وتىن سىيلاپ ەدى.
عىلىم • 11 ءساۋىر, 2023
عىلىمعا ىجداعاتتىلىق كەرەك دەگەندى ءجيى ايتامىز. ال سول تاجىريبەنى باسىنان وتكىزگەن عالىمنىڭ ءبىرى مارقۇم سۇلۋكەن راحماديەۆا ەدى. ول وتاندىق فارماتسەۆتيكانى دامىتۋعا زور ەڭبەك سىڭىرگەن ەدى. ءبىر ءوزى 45 ءتۇرلى ءدارى جاساپ شىقتى.
سۇحبات • 05 ءساۋىر, 2023
ادامزات ساقتالسا, ءسوز ساقتالادى
ادەبيەتتىڭ شەكاراسىز الەم ەكەنىن ءبارى مويىندادى. ال ەندى ونىڭ ساپاسى مەن ۋاقىت تالابىنا, زامانا كوشىنە ىلەسۋىنە دە نازار اۋداراتىن كەز كەلدى. ارتىق ايتپاساق, اپتاسىنا بۇكىل دۇنيەجۇزىندە نەشە ءجۇز مىڭ كىتاپ باسپادان شىعىپ, وقىرمانعا تارايدى ەكەن. ال ونىڭ كەيىنگى ءحالى نەشىك؟ ول تۋرالى دا سۇراق كوپ, ساۋال سان. بۇگىنگى دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا ءبىز قازىرگى روماندار, بالالار ادەبيەتىنىڭ ماڭىزى جانە كوركەم شىعارما ۇلتتى تاربيەلەي الا ما دەگەن وزەكتى ساۋال تۋرالى وي قورىتامىز. قاتىسۋشىلار التى مەملەكەتتىڭ قالامگەرلەرى. ولار – يبراھيم فارعالي (يران), اندرە بابين (كانادا), ليۋ ليانچەن (قىتاي), ايگۇل كەمەلباەۆا (قازاقستان), ەتو تەدياشۆي (گرۋزيا), جاۆلان جويلوۆ (وزبەكستان).
عالىم • 05 ءساۋىر, 2023
تەڭىزدەگى تىرشىلىكتىڭ تامىرشىسى
ءبىزدىڭ بۇگىنگى كەيىپكەرىمىز, جاس عالىم التىناي قايداروۆا – ەلەكترونيكا جانە كومپيۋتەرلىك ينجەنەريا بويىنشا PhD, كاسپي يتبالىعىن زەرتتەۋ جانە وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى. ول قازىر ارىپتەستەرىمەن بىرگە تەڭىز جانۋارلارىن باقىلاۋعا ارنالعان ارنايى كوپفۋنكتسيالى سەنسورلار ازىرلەۋمەن اينالىسادى. قۇرىلعى جانۋارلاردىڭ دەنە تەمپەراتۋراسىن, ءتىپتى ولاردىڭ قورشاعان ورتاداعى كۇيزەلىس دەڭگەيى مەن جىلدامدىعىن قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار اتالعان ازىرلەمەنىڭ كومەگىمەن سيرەك كەزدەسەتىن سۇتقورەكتىلەردىڭ قونىس اۋدارۋى تۋرالى مالىمەتتەر جينالادى.
سۇحبات • 04 ءساۋىر, 2023
ياارككو تونتتي: ءداستۇرلى كىتاپتا ميستيكالىق سارىن بار
ياارككو تونتتي – فين جازۋشىسى. ۋنيۆەرسيتەتتە زاڭگەر ماماندىعى بويىنشا وقىسا دا, ول ادەبيەتپەن اينالىسۋدى ومىرلىك ماقساتىنا اينالدىرعان. «جارا», «مۇرا», «سامعاۋ», «بي زالى», «قايتا قاۋىشقان كلاسس» سياقتى روماندارى جارىق كورگەن. فين قالامگەرىمەن اڭگىمەمىز اعىلشىن تىلىندە ءوربىدى.
الەم • 03 ءساۋىر, 2023
Turkiy adabiyot durdonalari – بۇل تۇركى ادەبيەتىنىڭ جاۋھارلارى دەگەن ءسوز. وسىنداي اتاۋمەن وزبەكستاندا جارىق كورگەن 100 تومدىق انتولوگيانىڭ 10 تومى قازاق ادەبيەتىنە ارنالعان.
كىتاپحانا • 28 ناۋرىز, 2023
حاتتار. نەشە ءتۇرلى تەرەڭ وي مەن سان قيلى كوڭىل كۇيدى سۋرەتتەيتىن وسى ءبىر سىرلى الەمدە كىمنىڭ جۇرەك ءسوزى ايتىلمادى دەيسىز؟ ادامزات بالاسى تەحنوكراتتىق زامانعا يەك سۇيەمەي تۇرعاندا قارىم-قاتىناستىڭ ەڭ كەرەمەتى اق قاعاز بەن قارا سيا بولعانى شىندىق. اسەم ويلاردى, اقجارما تىلەكتەر مەن اعىل-تەگىل سەزىمدەردى جەردىڭ مىنا بەتىنەن انا شەتىنە جەتكىزەتىن حاتتار لەگى كەشەگى كۇندەردىڭ كۋاگەرى ەكەنىن ۇمىتقان جوقپىز. ۇلى تولستوي چەحوۆقا جازعان ءبىر حاتىندا: ء«بارىن ويلاپ تابۋعا بولادى, تەك پسيحولوگيزمدى ويلاپ تابا المايمىز» دەپ جازعانى بار-دى. وسى ءبىر سالماقتى ءسوزدى, ارينە, ءبىر دانىشپان كەلەسى ءبىر تالانت يەسىنە حاتپەن جەتكىزدى. بۇل دا بولسا قۇسني حاتتاردىڭ كوكجيەگىنىڭ كەڭدىگىن, ونىڭ ويدى تۇساماي, ەركىن سامعاتاتىنىن بىلدىرمەك.
عىلىم • 27 ناۋرىز, 2023
عىلىمى وزىق مەملەكەتتىڭ ءورىسى كەڭ
قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشى – عىلىم مەن ەكونوميكا. مەملەكەتتىڭ دامۋى دا ۇلتتىق عىلىم كوكجيەگىنىڭ كەڭەيۋىنە بايلانىستى. قۋانارلىعى, قازىر وسى سالاعا دەندەپ كىرىپ, عىلىمي ءبىلىمىن شىڭداپ, ءوز سالاسىنىڭ مايتالمان مامانى بولۋعا ۇمتىلعان جاستار كوبەيىپ كەلەدى. ولاردىڭ الەمنىڭ ءار قيىرىنان ءبىلىم الىپ, تاجىريبەسىن ەلىمىزدىڭ عىلىمىن دامىتۋعا باعىتتايتىنى قۋانتادى.وسى ورايدا وتاندىق عىلىمنىڭ قازىرگى جاي-كۇيى مەن كەلەشەگىن باعامداۋ ماقساتىندا دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرعان ەدىك. وعان لوندونداعى «HEAD Aerospace Group» كومپانياسىنىڭ كوممەرتسيالىق ديرەكتورى ساپار ساتاي, پرەزيدەنتتىك جاستار كادرلىق رەزەرۆىنىڭ وكىلى, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى بيومەديتسينا عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى الىبەك ىدىرىس ۇلى, Nazarbayev University ەنەرگەتيكالىق عارىش زەرتحاناسىنىڭ پوستدوكتورانتى, حالىقارالىق استرونوميا وداعىنىڭ مۇشەسى بەكداۋلەت شۇكىرعاليەۆ قاتىسىپ, وي-پىكىرىن ورتاعا سالدى.
