ادەبيەت • 21 تامىز, 2023
جىرشىلىق ونەردىڭ مارتەبەسى قانداي؟
«كومەكەي اۋليە» دەگەن ءسوز بار. بۇل بۇقار جىراۋعا قاتىستى ايتىلعان. كومەيى بۇلكىلدەپ سويلەگەندە اۋزىنان التىن توگىلگەندەي, ايتقانى كەلىپ وتىرادى ەكەن. سونىمەن قاتار قازاق دالاسىندا كومەيىن بۇلكىلدەتىپ قويىپ تاڭدى تاڭعا ۇرىپ جىر ايتاتىندار بار. ونى تۇما باستاۋىنان تارتساڭىز, تومدارعا جۇك.
ادەبيەت • 15 تامىز, 2023
مۇحتار ماعاۋيننىڭ ء«ومىر جىرى» حيكاياسى كىمگە بولسىن اسەر ەتپەي قويمايتىن شىعار, ءسىرا. ءتىلىنىڭ جاتىقتىعى, بالەن-تۇگەن دەمەي-اق قويالىق, وقيعالارىنىڭ تارتىستى, تابيعيلىعى, جانعا جاقىندىعىنان بولسا كەرەك. ساۋلەلى سەزىمگە ورانعان ساتتەرىندە كىم دە بولسىن كەشەتىن كۇي ورتاق. سامال قاي جاعىڭنان سوعىپ, قالاي تەربەيدى؟..
قوعام • 11 تامىز, 2023
ءبىز ءجيى قولداناتىن تەمىرقازىق جەردە دە, كوكتە دە بار. قازاق تەمىردى ۇشتاپ, جەرگە قاعىپ, ات ارقاندايدى. دۇنيەنى اتقا تاقىمىن ەرتە تيگىزگەندەر بيلەگەن ەرتەرەكتە... كوكتەگى تەمىرقازىق جۇلدىزى جارقىراپ تۇرماسا, تۇندە اداساسىز.
تاريح • 07 تامىز, 2023
امەريكاداعى «بوستاندىق ءمۇسىنىن» بىلمەيتىن ادام از شىعار. فرانتسۋز ءمۇسىنشىسى فرەدەريك وگيۋست ءبارتولديدىڭ جۇمىسى. اتالعان ەسكەرتكىشتى 1876 جىلى فرانتسيا اقش تاۋەلسىزدىگى دەكلاراتسياسىنىڭ ءجۇز جىلدىعىنا سىيعا تارتقانىمەن, ەسكەرتكىش تەك ون جىلدان كەيىن سالىنىپ بىتكەنى تۋرالى دەرەك بار. «الەمگە جارىق شاشقان بوستاندىق» اتتى ەسكەرتكىشتىڭ حالىق اۋزىندا «نيۋ-يورك پەن اقش سيمۆولى», «بەيبىتشىلىك جانە دەموكراتيا سيمۆولى», «بوستاندىق ايەلى» سەكىلدى بەيرەسمي اتاۋلارى جەتىپ ارتىلادى. الايدا وسى توپىراقتىڭ بايىرعى ءتول تاريحىنان, ۇندىستەردى قالاي قىرعىنعا ۇشىراتقانىنان حاباردار, ءتىپتى ول تۋرالى كوركەم دۇنيەلەردى وقىعان ادام بۇل مۇسىنگە قاراپ تۇرىپ قالاي ويلانۋى مۇمكىن؟
ادەبيەت • 03 تامىز, 2023
«اينالامىز تانيدى كەيدە ءبىزدى...»
فۋتبولشىلار گول سوعادى. شامامەن جيىرما كىسى ارباسىپ, قىرىق كوز, قىرىق اياقتىڭ اراسىنان ايلاسىن اسىرىپ, الا دوپتى الىپ شىعىپ, قاقپاعا سالۋ دەگەن... الگى جيىرمانىڭ جانتالاسى, ارباسۋى, اقىل-ايلاسى, ايبار-سۇسى مەن مىسى – ءبارى-ءبارىن ءوتىپ كەلگەنى از, الدىنداعى قاقپاشىنى دا قاپى قالدىرۋ كەرەك. قاس-قاعىم ساتتە ونىڭ دا ەسەبىن تاۋىپ, قاقپاشىنىڭ بۇتىنىڭ اراسىنان دوپتى بۇلت ەتكىزدى دەلىك.
مادەنيەت • 31 شىلدە, 2023
1990 جىلداردىڭ باسىنداعى قازاق كينو ونەرىنىڭ اسا ءبىر ەلەۋلى جەتىستىگى «جانسەبىل» دەسەك, ەشكىم داۋ ايتا قويماس. جازۋشى جۇسىپبەك قورعاسبەك اڭگىمەسىنىڭ نەگىزىندە تۇسىرىلگەن اياعان ءشاجىمبايدىڭ ءبىر جارىم ساعاتقا دا تولمايتىن كوركەم تۋىندىسىن تەبىرەنبەي, كوزگە جاس الماي كورۋ مۇمكىن ەمەس. ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىننىڭ قايعى-قاسىرەتىن جۇرەككە جەتكىزگەن بۇعان تەڭدەس تۋىندى از. ەندىگى ۋاقىتتا قازاق كينوگەرلەرى وسىنشاما قايعى-قاسىرەتتىڭ ءمانىن تەرەڭ تۇسىندىرەتىن كوركەم تۋىندىلار تۇسىرە الا ما, تۇسىرۋگە تىرىسسا, «جانسەبىلدىڭ» دەڭگەيىنە جۋىقتاي الا ما دەگەن سۇراق كولدەنەڭدەيدى. «جانسەبىلدە» رەجيسسەر ا.ءشاجىمباي ۇلتتىڭ قاسىرەتىن تەرەڭ قاۋزاپ قانا قويماي, ادامزات باسىنداعى اۋىر ازاپتاردى اسقان سەزىمتالدىقپەن كورسەتە بىلگەن.
قوعام • 07 ماۋسىم, 2023
بۇعان دەيىن ءبىزدىڭ بىلگەنىمىز... جالپى, ءبىز نەنى بىلگەندەيمىز, وسى؟ و باستاعى كيەلى كىتاپتا ولگەندەردى توپىراققا كومۋدىڭ ءوزىن قارعادان ۇيرەنگەنىمىز ايتىلادى. دەسەك تە, اللا تاعالا ادام بالاسىنا سانا-سەزىم بەرىپ, ونى كۇللى تىرشىلىك اتاۋلىعا يە قىلىپ قويعانىن جاريالاۋدان تانباي كەلەمىز-اۋ. كەۋدەمسوقپىز, ءا! قازىرگىلەر قاتىگەزدەنگەن سايىن, پەندە بالاسى پارىقسىزدانعان سايىن جان-جانۋارلار ادامنان زيات ايۋانعا اينالىپ بارا جاتقان جوق پا دەگەن سۇراق تۋادى. سولاي سياقتى سەزىلەدى كەيدە. كەيىنگى ءبىر ايدا كەزدەسكەن قۇبىلىستار وسىنداي ويلارعا جەتەلەيدى.
ونەر • 01 ماۋسىم, 2023
قوبىزشى ىقىلاستىڭ تەلەگەي مۇراسى
قورقىتتان قالعان قاسيەتتى قىلقوبىزدى بەرىدە ىقىلاس دۇكەن ۇلى ۇستاپتى. سوناۋ سارىسۋ مەن شۋ وزەنى بويىنان شالقىعان سارىن عاسىرلار بويى كۇللى قازاق دالاسىن ارالاپ, كۇنى كەشە عانا استاناداعى روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرت» زالىندا كۇڭگىرلەپ, قايتا جاڭعىرعانداي كۇيگە بولەگەن كونتسەرتكە كۋا بولدىق.
زەردە • 31 مامىر, 2023
قازاق رۋحانياتىنىڭ بەل ورتاسىندا تۇرعان بىرەگەي تۇلعا, داۋىرلەر مەن زامانالار قۇندىلىعىن بۇگىنگە جالعاعان كورەگەن ابىز, بولاشاقتى بولجاعان, ايتقانى كەلگەن دۋالى اۋىز, جۇرت اۋليە تانىعان اقىن ءماشھۇر-ءجۇسىپ كوپەي ۇلىنىڭ تاڭدامالى بەس تومدىق جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى كەشە استاناداعى «Sheraton Astana Ballroom» قوناقۇيىندە ءوتتى. ءماشھۇر-ءجۇسىپ كوپەي ۇلىنىڭ 165 جىلدىعىنا وراي م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى ازىرلەپ, قۇراستىرعان بەس توم – اقىننىڭ بۇرىنعى باسىلىمدارى مەن قولجازباسىن نەگىزگە الا وتىرا, ەكشەلىپ سۇرىپتالعان مۇرا.
رۋحانيات • 31 مامىر, 2023
ءماشھۇر-ءجۇسىپتىڭ تاعىلىمدى مۇراسى
بۇل, ارينە, قازاق رۋحانياتى ءۇشىن جاڭالىق قانا ەمەس, جەتىستىك بولۋى دا مۇمكىن. ءماشھۇر-ءجۇسىپ كوپەي ۇلى شىعارمالارىنىڭ جاڭا بەس تومدىق تاڭدامالىسىن «سەنىمەن بولاشاق» رەسپۋبليكالىق اتا-انالار قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ قۇرىلتايشىسى, ۇلت جاناشىرى نۇركەن اسانوۆتىڭ باستاماسىمەن قۇراستىرىپ, باسپاعا دايىنداپ بەرگەن اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي ماماندارى. بۇگىن ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى ورايىندا وتكەلى تۇرعان 5 تومدىق تۇساۋكەسەرى – پاتشا وكىمەتى تۇسىندا دا, كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا دا ءدىني تۇرعىدان مانسۇقتالعان ماشەكەڭنىڭ رۋحى الدىنداعى ۇرپاعىنىڭ تاعزىمى, تاۋبەگە كەلۋى دەر ەدىك.
