جالاڭ كونتسەرت ەمەس, ءدارۋى مول ءدارىستى كەش دەسە جاراسقانداي. تورگە قوبىز شىققاندا تومەندە تىڭدارمان, ءبىر شەتىندە كۇيدىڭ تۋ تاريحى مەن مۋزىكالىق قۇرىلىمىن بايانداپ كۇيشى جانعالي ءجۇزبايدىڭ ءوزى وتىرسا, ولاي بولماعاندا شە؟ ورىنداۋشى قانداي جانە. قازاق قوبىزىن ەلدە عانا ەمەس, قۇرلىق اسىپ شەتەلدەردە دارىپتەپ جۇرگەن دارىندى قوبىزشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى راۋشان ورازباەۆا اۋەلى ىقىلاستىڭ «قوڭىرىن» بەبەۋلەتتى. قوڭىر سارىن قۇيقىلجىعان اۋەننەن گورى, ويعا بەيىم, تەرەڭ تولعاقتىڭ كۇيى. اراسىندا شالقىتىپ قوياتىن تۇسى دا جوق ەمەس. ر.ورازباەۆا شالعان تاعى ءبىر تۋىندى «ەردەن» ەدى. «قوبىزدىڭ شاناعىندا ەسىل ەردەن» دەيتىن حالىق. ارقادا وتكەن ساندىبايدىڭ ەردەنى كەزىندە بالاسى ءولىپ جاتىپ قالعاندا, باسىن كۇيمەن كوتەرگەن ىقىلاس دەسەدى. بۇل تۋرالى بىرنەشە اڭىز اڭگىمە بار, سولاردىڭ ءبىر نۇسقاسىن تاكەن الىمقۇلوۆ كوركەم شىعارما ەتىپ جازعانى ەستە. ىقىلاس تۋرالى ول اڭگىمە تىپتەن كەرەمەت.
«تار جول, تايعاق كەشۋىندە» ساكەن دە توقتالادى ىقىلاس ونەرىنە. حالىقتى بۇل زاماندا كۇيگە بولەگەن كۇيشىنىڭ ول زامانداعى تىڭدارماندارى قالاي اسەرلەنگەنىن بىلە ءجۇرىڭىز. «ىقىلاس قوبىزىن الىپ, قىلىن جوندەپ, شايىرلاپ الىپ, اقىرىن ىرعاپ سىزا باستادى. ىقاڭنىڭ ۇزىن ساۋساقتارىنىڭ ۇشىنان ىڭىرانعان مۇڭلى كۇي سارناي باستادى. قوبىزدىڭ ىڭىرانعان ۇنىمەن بىرگە مەنىڭ جۇرەگىم لۇپىلدەي باستادى... ىقاڭنىڭ قوبىزىنىڭ كۇيى اۋەلى اقىرىن ىرعالىپ, سىزىلىپ وتىرىپ, بىرتە-بىرتە كۇڭىرەنىپ كەپ, زارلاي جونەلدى. ەڭىرەگەن, كۇڭىرەنگەن كۇي كوكتەن قۇيىلىپ وتىرعان سياقتى بولدى. مەنىڭ جۇرەگىم لۇپىلدەپ, بۇكىل ج ۇلىنىم شىمىرلاپ كەتتى. ۇيدە وتىرعان جۇرتتىڭ ءبارى دە قاتىپ قالدى. كۇي ەڭىرەپ, سۇڭقىلداپ جىلاعان سياقتى بولىپ زارلادى. ەڭىرەپ توگىلگەن, ەڭىرەپ سىزىلعان كۇيمەن بىرگە ادامنىڭ جۇرەگى, جۇرەك-باۋىرى ەلجىرەپ قوزعالعان سياقتى بولدى. مەن تومەن قاراپ قاتىپ قالعان ەكەم. الدەن ۋاقىتتا ەسىمدى جيىپ الىپ, كوزىمنىڭ استىمەن اقىرىن قاراسام, قوبىزدىڭ قۇلاعى ىقىلاستىڭ سۇيەكتى شىقشىتىنا قاتتى جابىسىپ قالعان ەكەن. ىقىلاستىڭ ەكى قولى قوبىزدى ەسىپ, ەڭىرەتىپ وتىر ەكەن دە, ەڭىرەگەن قوبىز كۇيىمەن بىرگە ءوزىنىڭ شۇڭعىل كوزىنەن جاس تارامدانىپ اعىپ, ساقالىنا تامشىلاپ وتىر ەكەن. مەنىڭ دە جۇرەگىم ەلجىرەپ كەتتى. ساتبايعا قاراسام, و دا تومەن قاراپ جىلاپ وتىر. اقىرىن, جاعالاي وزگە جۇرتقا قاراسام, ۇيدە وتىرعان جۇرتتىڭ ءبارى دە اقىرىن جىلاپ وتىر, مەن قوزعالا المادىم. ءبىرازدان سوڭ ىقىلاس وكسىتىپ كەپ قوبىزىن توقتاتتى. بىرسىپىراعا شەيىن جۇرت ەسىن جيا الماي وتىردى...», دەيدى ساكەن.
روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرت» ۇيىمى « ۇلىلارعا تاعزىم» جوباسىن بىلتىردان بەرى قولعا الىپ, مۇحتار اۋەزوۆتىڭ – 125, عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ – 120, عازيزا جۇبانوۆانىڭ – 95, ەركەعالي راحماديەۆتىڭ – 90, كۇلاش بايسەيىتوۆانىڭ – 110, روزا باعلانوۆانىڭ – 100, اقسەلەۋ سەيدىمبەكتىڭ – 80 جىلدىق مەرەيتويلارىنا وراي جانە نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋعا ارنالعان كەشتەر وتكىزىپ كەلگەن. بيىلعىسىن دالانىڭ داڭعايىر كۇيشى-كومپوزيتورى ىقىلاس دۇكەن ۇلىنىڭ تۋعانىنا 180 جىل تولۋىنا ورايلاستىرىپتى. كونتسەرتتە ىقىلاستىڭ «جەزكيىگىن» مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى, قوبىزشى-ديريجەر ادىلەت ازباەۆ ورىندادى. بۇل – قازاق دالاسىنا كەڭ تاراپ, حالىقتىڭ جۇرەگىنە سىڭگەن قاپىسىز تۋىندى. اسا تولعاقتى كۇيدىڭ باس جاعى كەزىندە ءسوزىن كاكىمبەك سالىقوۆ جازعان جاقسىگەلدى سەيىلوۆتىڭ «جەزكيىك» ءانىنىڭ تىزگىنقاعارىندا تارتىلاتىن. سيرەك سازگەرلەر ساناتىنداعى جاقاڭ ونى بىلگەندىكتەن ارنايى الىپ قوسقان ءاناشار رەتىندە. مۇنداعى ايتپاعىم, ىقىلاستىڭ سارىندارى, كۇيلەرىنىڭ ءۇزىندىسى قاي كينو, سپەكتاكل, جەكەلەگەن تۋىندىلاردى ارلەپ, حالىقتىڭ كوكىرەك كوزىن اشپادى دەيسىز؟ قورقىت, ىقىلاس, سۇگىر سىندى تاعى باسقا ۇلى كومپوزيتورلاردىڭ شالقار تۋىندىلارى ەل يگىلىگىنە اينالعالى قاي زامان؟ اتالعان «جەزكيىك» كۇيى حالىق اراسىنا كەڭ تاراپ, ەلدىڭ سۇيىكتى شىعارماسىنا اينالعانى سونداي, شوقتىقتى تۋىندىنى زامانىندا ماعاۋيا حامزين دومبىراعا ءتۇسىرىپ, تارتقان ەكەن. اتاقتى تۋىندىنىڭ دومبىراداعى نۇسقاسىن قازىر كۇيشى قايرات ايتباي ورىنداپ ءجۇر. جانە شەبەر شالاتىنى بايقالادى. وسى جولى دا ءسويتتى. قالاي دەسەك تە, قازاق دومبىرا مەن قوبىزدى ءبىر-بىرىنەن ايىرىپ المايدى. ۇلتتىڭ جانى مەن جۇرەگىندەي ەگىز ەكەۋى.
ىلە-شالا كاكىمبەك سوزىنە جازىلعان «جەزكيىكتى» ءداستۇرلى ءانشى سىرىم مۇحامەدجانوۆ ورىنداعاندا, كەش شارىقتاۋ شەگىنە جەتكەندەي بولعان. الايدا, بارعان سايىن شىرقاي ءتۇستى ونەرپازدار. بۇلاردان كەيىن قوبىزشى, كۇيشى جاڭقاش جۇمابەكوۆ, جانعالي ءجۇزباي باستاپ, قوبىزشىلار جالعاس نۇراشەۆ, شولپان شاراپاتوۆا, جۇماگۇل قۋانىشقالي ىقىلاستىڭ «كەرتولعاۋ», «جولاۋشىنىڭ جولدى قوڭىرى» سىندى بىرنەشە كۇيىن شالقىتا ورىندادى. ءداستۇرلى ءانشى ءبىرجان ايتاحمەت دومبىرادا اقسەلەۋ سەيدىمبەكتىڭ «سارىارقاسىن» سالسا, الىبەك بيمەندين مەن ايدوس وڭعارباي قوبىزبەن حالىق اندەرىن ايتتى. كەش راۋشان ورازباەۆا سىڭسىتقان ىقىلاستىڭ «اققۋىمەن» جابىلدى.
