ادەبيەت • 03 تامىز, 2023

«اينالامىز تانيدى كەيدە ءبىزدى...»

275 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

فۋتبولشىلار گول سوعادى. شامامەن جيىرما كىسى ارباسىپ, قىرىق كوز, قىرىق اياقتىڭ اراسىنان ايلاسىن اسىرىپ, الا دوپتى الىپ شىعىپ, قاقپاعا سالۋ دەگەن... الگى جيىرمانىڭ جانتالاسى, ارباسۋى, اقىل-ايلاسى, ايبار-سۇسى مەن مىسى – ءبارى-ءبارىن ءوتىپ كەلگەنى از, الدىنداعى قاقپاشىنى دا قاپى قالدىرۋ كەرەك. قاس-قاعىم ساتتە ونىڭ دا ەسەبىن تاۋىپ, قاقپاشىنىڭ بۇتىنىڭ اراسىنان دوپتى بۇلت ەتكىزدى دەلىك.

«اينالامىز تانيدى كەيدە ءبىزدى...»

كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»

ستاديون شۋ ەتە قالدى. الگى دوپتەبەر جەر-كوككە سىيماي ستاديوندى اينالىپ جۇگىرگەن سايىن حالىقتىڭ دا قوشەمەتى ارتىپ, ايقاي-شۋدان قۇلاق تۇنادى. ارىپتەستەرى قاۋمالاپ توبەسىنە كوتەرەدى. گول سالعان فۋتبولشى ودان بەتەر ماساتتانىپ, شۋ كوتەرگەن جانكۇيەرلەرگە تامان تەر سىڭگەن جەيدەسىن شەشىپ لاقتىرعاندا... قول جەتەر جەردەگىلەر ءبىر-ءبىرىن باسا-كوكتەپ, قىرىلىپ قالا جازدايدى. ويلاماعان جەردەن قولىنا تەرگە شىلقىعان جەيدە تۇسكەن جانكۇيەردىڭ باسى باقىتتان اينالارى حاق. وسىنىڭ ءبارى حالىق ءۇشىن قىزىق, ەمىرەنتەر ەستەلىك. جاس بالاداي جانكۇيەر فۋتبولشىنىڭ قاقپاعا دوپ توعىتقانىن قىزىقتايدى. ءتىپتى جەتە الماي قالعاندارى عالامتور ارقىلى باسكە اقشا تىگىپ باقىلايتىن بولعان. «اسىق ويناعان ازار, دوپ ويناعان توزار» دەيتىن قازاق, ەرتەرەكتە. قازىر ءبارى كەرىسىنشە. دوپ ويناي بىلگەن وزاتىن بولدى. الا دوپشى قاۋىمنىڭ ونە­رىن, حالىقتىڭ ىقىلاسىن كۇستانالاۋ ­ويىمىز­دا جوق. جان ازىعىن, ۇلى رۋح ساۋلەسىن شا­شىپ-توگىپ جۇرەتىن ادەبيەتتەن بۇل دا قاقاس قال­ماعان تاقىرىپ.

 «اقىنبىز» دەپ قاقپاي-اق كەۋدەمىزدى,

اينالامىز تانيدى كەيدە ءبىزدى.

فۋتبوليستەر سياقتى جانكۇيەرگە

جىرتىپ-جىرتىپ بەرمەي-اق جەيدەمىزدى,

اينالامىز تانيدى كەيدە ءبىزدى…»

دەيدى ءابدىراشتىڭ جاراسقانى.

عاجاپ قوي! وسى شۋماقتاعى استارلى ويدى تۇسىنگەن جۇرەك يەسى كەكەسىندى قوسا ۇعار ەدى. 

فۋتبولشىنىڭ ەڭبەگى مەن ونەرىندە گاپ جوق. قابىلەت پەن ەڭبەك, شابىت پەن شەبەرلىك, تاعى باسقالارى قوسىلا كەلە «گو-ول!» دەگەن جالعىز اۋىز ءسوزدىڭ اينالاسىنا توقايلاسادى. ال اقىندار شە؟ «فۋتبوليستەر سياقتى جانكۇيەرگە جەيدەسىن جىرتىپ-جىرتىپ بەرمەيدى», بىراق جۇرەگىن ۇسىنادى عوي. گۇلدەي جۇرەگىن! تەر سىڭگەن جەيدەڭىز نە, اياۋلى جان سىڭگەن, رۋحاني ءنار سىڭگەن, سەزىم مەن ءار سىڭگەن جۇرەگىن, وتتاي جانعان جۇرەگىن وقىرمان الدىنا لاقتىرا سالعاندا... ءسىز نە كۇي كەشەرىڭىزدى بىلمەيمىن. مەنىڭشە جىر ءتاڭىرىنىڭ ءوزى ءارى-ءسارى كۇيدە اڭتارىلىپ قالاتىن شىعار سول ساتتە. مەنىڭ ويىما ورىس الەمىنە كەڭىنەن تانىمال, ءسوزىن اندرەي ۆوزنەسەنسكي جازدى دەيتىن, ا.پۋگاچەۆا ورىندايتىن «ميلليون الىح روز» ءماتىنىنىڭ وقيعاسى ورالدى. الگى ءارتىستىڭ ەسىگىنىڭ الدىنا توسەلگەن مىڭداعان راۋشان گۇل – سۋرەتشى­نىڭ سەزىم تولى جۇرەگى ەمەي نە؟ ماحابباتقا ماسايعان جۇرەك قانا سولاي مىڭداپ گۇلدەي الادى. ماحابباتقا تولعان جۇرەك گۇلدەۋدەن جالىقپايدى. ال انا گۇلدى ۇناتاتىن اكتريسا نەگە توقتامادى ميلليونداعان گۇلدەرگە؟ مەنىڭشە, ول ساحنالاردا مىڭداعان حالىق الدىندا العاندى ۇناتقان. گۇلدى شىن سۇيە الماعان, حالىقتىڭ قوشەمەت, قولپاشىنا ماس بولعان سياقتى. حالىق تا سونداي, كەيدە... 

«ءومىر بىزگە ۇيىندەي اكەمىزدىڭ,

جىبەرەمىز اكەسىن قاتەڭىزدىڭ!

جابىلمايدى ەسىگى جانىمىزدىڭ,

جابىلمايدى ەسىگى كافەمىزدىڭ,

ءومىر بىزگە ۇيىندەي اكەمىزدىڭ!

 

تۋعاندايمىز ۋاقىتتان ەرتە, دارا,

ورتاعا دا تۇسەمىز,

القاعا دا!

ەركە بالا كونبەيدى قاقپايلاۋعا,

تاياقتى دا كوپ جەيدى ەركە بالا,

تۋعاندايمىز ۋاقىتتان ەرتە, دارا!

 

بارا المايدى وندايعا اركىم بىتكەن,

اركىم بىتكەن,

ءالىپتىڭ ارتىن كۇتكەن.

جۇرەكتەردى ءبىز ەگەر تۇتقىنداساق —

تۇتقىندايتىن شىعارمىز ەركىندىكپەن!»

دەمەك, ەركىندىكتىڭ سىرى تەرەڭدە. ەركىندىك ەل ويلاعانداي حالىقتىڭ الدىنا شىعىپ, وڭەش كەرىپ, ج ۇلىنىپ, كوپتى ەلىكتىرۋ ەمەس. جۇرەكتىڭ, جاننىڭ قالاۋى ارقىلى ىزگىلىككە, اڭسار سەزىمدەرگە قول سوزۋ. ءتىپتى ورىندالماسىن بىلسە دە, تاۋەكەل ەتۋ. عاشىق بولىپ قالعان اقىنداي نەمەسە «ميلليون الىح روز» انىندەگى سۋرەتشىدەي ماحابباتىنىڭ جولىنا بۇكىل ءۇي-كۇيىن ساتىپ جىبەرىپ گۇل توسەۋ. «جىرتىپ-جىرتىپ بەرمەي-اق جەيدەمىزدى...». ونداي ەرلىككە بارۋ ءۇشىن دە جۇرەك تولى ماحاببات كەرەك شىعار.

اقىندار سەزىم شۇپىلدەگەن جۇرەگىن حال­قىنىڭ الدىنا لاقتىرا سالىپ, ءتاڭىرىنىڭ قالاۋىمەن قايتا ءتىرىلىپ, قايتا مازداپ ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى. سەزىم عانا جاسىرىلعان با ول جۇرەك ىشىندە. نە جوق دەيسىز؟ اقىل-وي مەن رۋح قازىناسى! ستاديونعا كوپ بارمايتىن, بارسا دا ەلدەن ەرەكشەلەنىپ جۇرەتىن, دىر-دۋمانعا ەرىپ كەتپەيتىن ولاردى «زامانعا كۇيلەگەن» قايسىبىر توپ ء«بىرتۇرلى, قالىپ قويعان» دەۋى ابدەن مۇمكىن. دۇرىس, ولار رۋح پەن پاراسات پاتشالىعىندا قالىپ قوي­عاندار.

سوڭعى جاڭالىقتار