Taza.kz
جانىبەك ءاليمان
جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
438 ماتەريال تابىلدى

ادەبيەت • 12 قىركۇيەك, 2023

ءبىر نازىك ساۋلەدەن باستالعان...

«وڭىمدە مە ەدى, تۇسىمدە مە ەدى؟» دەپ مايداننان قاسىمنىڭ داۋىسى ەستىلگەندە ەلەڭدەمەگەن قۇلاق از كورىنەدى. مايدان حاتتارى, ۇرىس دالاسىنان جەتكەن رۋحقا تولى جازبالار, مولتەك سىرلار كىمدەردىڭ نازارىن اۋدارماعان؟ ول كەزدە قازىرگىدەي توقشىلىق جوق, كەۋدەلەردى كەكىرتتىك الماعان. ءبىر-بىرىنە سۇيەنىسىپ ءومىر سۇرگەن تاعدىرلاردىڭ جان سارايىندا مەيىرىمنەن باسقا نە بولسىن؟ سونداي سىنىق كوڭىل, جەتىم جۇرەك جانداردىڭ كوكىرەك كوزىن اشىپ, بولماشى بولسا دا ساۋلە ءتۇسىرىپ, شۋاق شاشقاننان ارتىق نە قاسيەت كەرەك؟

كينو • 10 قىركۇيەك, 2023

ساق-ساق كۇلكى...

ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ «قۇلاگەر» پوەماسىنىڭ جەلىسىمەن تۇسىرىلگەن رەجيسسەر بولات مانسۇروۆتىڭ «قۇلاگەر» فيلمىندە نەبىر سۇمدىقتار ورىن الماي ما؟ جامبى اتام دەپ جالپ ەتكىزىپ سۇڭقار ياكي ءبىر قۇس اتىپ تۇسىرگەندى جورىعان باعداتتان كەلگەن ءدارۋىش دەيسىز بە, ۇنەمى جىرق-جىرق ەتىپ الىسىپ ۇرەتىن سايقىمازاق پا, ايتەۋىر كوپ-اق.

باسىلىم • 06 قىركۇيەك, 2023

ونەگەلى ءومىر ورنەگى

اركىم جاقسىلىق پەن جاماندىقتىڭ قاي-قايسىنان بولسىن وي ءتۇيىپ, قورىتىندى شىعارىپ, وڭ قا­دامعا يەك ارتسا, قو­عامدىق دامۋ قا­رىش­­تايتىنىنا سە­نىپ ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن دە ۇلكەن جۇرەك يەسى بولۋ كەرەك شىعار. باسپادان («فو­ليانت») بيىل عانا شىققان, ءتىپتى سيا­سى كەۋىپ ۇلگەرمەگەن «اركىمنىڭ جولى – ءارتۇرلى ساپار» اتتى كىتاپتى ءبىر قاراپ شىققاندا سولاي ويلادىق.

زەردە • 05 قىركۇيەك, 2023

تاشەنوۆتىڭ العىسى

بۇرىنعى بيلەردەن قالعان ء«ادىل ادام ەل باستار» دەگەن ءسوز بار. اسىلىندە قايراتكەر تۇلعا ەل تانىعان اقىن يا جازۋشى, الدەبىر بەلگىلى ادام بولۋى شارت ەمەس. جۇرەگى تازا, كوڭلى اق, قايراتتى, ادىلەتسىزدىككە جانى توزبەگەن ەرجۇرەكتىڭ ءبىرى تاشمۇحامەت بەيسەنباەۆتى بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەيدى, ارينە. اقمولا جۇرتىنا سىڭىرگەن ەڭبەگىنەن بولەك, بۇل كىسىنىڭ ءومىرى ەكى تۇلعاعا قاتىستى ەستەلىكتى تىرىلتەدى. ساكەن سەيفۋللين ءھام جۇمابەك تاشەنوۆ تۋرالى.

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • 05 قىركۇيەك, 2023

ءتورت تىلدە شىققان تاڭدامالى مۇرا

انا ءتىلىمىز ابايدان احمەت بايتۇرسىن ۇلىنا اماناتتالىپ, ۇلت ۇستازى ءتورت قۇبىلاسىن تەڭ ەتىپ, ءتىل ءبىلىمىن نەگىزدەپ, جازۋ ەملەسىن قالىپتاپ, مىنەكەيىڭىز دەپ بىزگە ۇسىنىپ كەتتى. بىلتىر اقاڭنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا شايسۇلتان شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن تاڭدامالى شىعارمالارى العاش رەت ءتورت تىلدە باسىلىپ شىقتى. اتاپ ايتقاندا, تۇرىك, اعىلشىن, ورىس تىلدەرىنە اۋدارىلدى. مۇنداي وراسان ەڭبەكتى قولعا الىپ, ابىرويمەن اتقارىپ شىققان اتالعان ورتالىقتىڭ وكىلدەرى جانە اۋدارماشىلارىمەن از-كەم سويلەسكەن ەدىك.

ادەبيەت • 03 قىركۇيەك, 2023

ماحابباتتىڭ ماۋەلى بايتەرەگى

ابايدىڭ «سەن مەنى نە ەتەسىڭ؟» دەپ باستالاتىن ولەڭى بار. بۇل تۋرالى نەبىر سىنشى, اقىن-جازۋشىلار قالام تەربەدى. سولاردىڭ اراسىنان بىزگە ۇنايتىنى – تالاسبەك اسەمقۇلوۆتىڭ «ابايدىڭ ۇلى جۇمباعى» ماقالاسى. وندا حاكىمنىڭ ولەڭىن «تاپسىرلەگەن» اۆتور سۇيە الماعان جۇرەكتىڭ جان ازابىن ايتادى.

مادەنيەت • 24 تامىز, 2023

شارتاراپقا شىرقاعان...

ءار تۋىندىنىڭ دۇنيەگە كەلۋى, العاش ايتىلۋى نەمەسە وقىلىپ, ورىندالۋى, ەل ىشىنە تارالۋى, اۆتوردىڭ يەلىگىنەن «اۋا جايىلىپ» شىعىپ, جەكە دارا عۇمىر كەشۋى ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە. اڭگىمە, پوۆەست, ءتىپتى رومان, پوەمالارعا ارقاۋ بولىپ جاتاتىندارى دا از ەمەس. تۋى, ءومىر ءسۇرۋى بار دا ونداي جاۋھار دۇنيەلەر ومىرشەڭ. ءتىپتى اۆتورى ۇمىتىلىپ كەت­­كەن قانشاما ولەڭ حالىق ءانى رە­­تىندە ورىندالىپ جۇر­گە­نىن جاق­سى بىلەمىز.

ادەبيەت • 21 تامىز, 2023

جىرشىلىق ونەردىڭ مارتەبەسى قانداي؟

«كومەكەي اۋليە» دەگەن ءسوز بار. بۇل بۇقار جىراۋعا قاتىستى ايتىلعان. كومەيى بۇلكىلدەپ سويلەگەندە اۋزىنان التىن توگىلگەندەي, ايتقانى كەلىپ وتىرادى ەكەن. سونىمەن قاتار قازاق دالاسىندا كومەيىن بۇلكىلدەتىپ قويىپ تاڭدى تاڭعا ۇرىپ جىر ايتاتىندار بار. ونى تۇما باستاۋىنان تارتساڭىز, تومدارعا جۇك.

ادەبيەت • 15 تامىز, 2023

ماڭگى جۇمباق

مۇحتار ماعاۋيننىڭ ء«ومىر جىرى» حيكاياسى كىمگە بولسىن اسەر ەتپەي قويمايتىن شىعار, ءسىرا. ءتىلىنىڭ جاتىقتىعى, بالەن-تۇگەن دەمەي-اق قويالىق, وقيعالارىنىڭ تارتىستى, تابيعيلىعى, جانعا جاقىندىعىنان بولسا كەرەك. ساۋلەلى سەزىمگە ورانعان سات­تە­رىندە كىم دە بولسىن كەشەتىن كۇي ورتاق. سامال قاي جاعىڭنان سوعىپ, قالاي تەربەيدى؟..

قوعام • 11 تامىز, 2023

«ساۋلەسى بار ۇرپاق» ناسيحاتى

ءبىز ءجيى قولداناتىن تەمىرقازىق جەردە دە, كوكتە دە بار. قازاق تەمىردى ۇشتاپ, جەرگە قاعىپ, ات ارقاندايدى. دۇنيەنى اتقا تاقىمىن ەرتە تيگىزگەندەر بيلەگەن ەرتەرەكتە... كوكتەگى تەمىرقازىق جۇلدىزى جارقىراپ تۇرماسا, تۇندە اداساسىز.

ياندەكس.مەتريكا