ادەبيەت • 21 قاراشا, 2023
ولەڭ-جىردىڭ جۇيرىگى جامبىل توقسان جاستان اسا بەرە گرۋزياعا بارعانى جونىندە دەرەك بار. شوتا رۋستاۆەليدىڭ «جولبارىس تەرىسىن جامىلعان باتىر» داستانىنىڭ 750 جىلدىعىنا بايلانىستى شىعارماشىلىق ساپار تۋرالى مالىمەتتەردى عانا ەمەس, ءبىز سوعان بايلانىستى تۋعان ەكى بىردەي ولەڭدى بىلەمىز.
تاريح • 19 قاراشا, 2023
سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆتىڭ ارمانى مەن مۇراتى, ويى مەن مۇددەسى بەلگىلى ادەبيەتتە. ءوزى ايتپاقشى, «قاراڭعى قازاق كوگىنە ورمەلەپ شىعىپ كۇن بولام» دەگەننەن اسقان نە مۇرات كەرەك. اقىرى سولاي بولدى دا. مۇرات-مۇددەسى بولعان سوڭ ونىڭ قايعىسى مەن قاپاسى, مۇڭى مەن نالاسى جانە بار. بىزدىڭشە, سۇلتانماحمۇتتىڭ نالاسى دەگەن وقشاۋ تاقىرىپتى ادەبيەتكە ەنگىزگەن جازۋشى – مۇحتار ماعاۋين. جيىرما جەتى جىل عانا جاساعان اقىننىڭ كۇندەلىگىندە بىرەر سويلەم, ءبىر توپ ولەڭ رەتىندە ساقتالىپ, كۇللى قازاق دالاسىنا تاراعان, ءوڭ وكىنىشتىسى, سول كەزدە, زامانىندا قالىپ قويعان نالا ەمەس. جانە جالعىز سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆتىڭ عانا ەمەس, كۇللى قازاقتىڭ نالاسى مەن كوز جاسى.
ادەبيەت • 13 قاراشا, 2023
كوز جاستان كوكتەگەن قايسار مۇڭ
ونىڭ ولەڭدەرى جۇرەك پەن جاننىڭ بىتىسىنەن ەستىلگەن ۇندەي نازىك. نازىك تە بولسا قايسار. بولماشى عانا سول ءومىر لەبى بۇرقانسا, داۋىل تۇرعىزۋعا قاۋقارلى, كۇبىرلەپ-سىبىرلاسا, شىم-شىمداپ بويىڭدى بيلەپ الادى. اقىننىڭ وقىرمانى كوپ بولاتىنى سودان بولۋى كەرەك. داۋرەن بەرىكقاجى ۇلى جىرلارىندا ارتىق ءسوز, ادەمىلىككە جەتەمىن دەپ الەمىشتەگەن جاساندى تىركەس جوق.
قوعام • 01 قاراشا, 2023
رەسەيدەگى قازاقستاننىڭ ەلشىلىگىندە «شاكارىم – اباي مۇراسىنىڭ ءىزباسارى» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. اباي اماناتىنا ادالدىق تانىتىپ, كوكجيەگىن كەڭەيتكەن قازاق ويشىلىنىڭ 165 جىلدىق مەرەيتويى رەسەيدە وتۋىنە قازاقستاننىڭ ەلشىلىگى مۇرىندىق بولدى.
ادەبيەت • 01 قاراشا, 2023
ادام جانىنا تەرەڭىرەك ۇڭىلگەن سايىن تۇپكى سەزىمدەرى مەن بەيسانا ارەكەتتەرى اشىلا باستايدى. ءتۇپسانا دەۋگە كەلەتىن شىعار بۇلاردى. ءتىپتى كەيبىرى وقىس, توتەن, شەتىندەۋ كورىنىپ جاتادى. قۋانعاندا, قايعىرعاندا ءبىر-بىرىنە ۇقساعانىمەن, كىسى بالاسى قاتتى كۇيزەلىپ, جانى مۇرنىنىڭ ۇشىنا كەلگەندە, اشىققاندا, اشۋلانعاندا ءارتۇرلى مىنەزدەر شىعاراتىنىن ادەبي شىعارمالاردان كوپتەپ كەزدەستىرۋگە بولادى.
كورمە • 24 قازان, 2023
«تۇركىستان ەكى دۇنيەنىڭ ەسىگى عوي», (ماعجان) ياعني ەكى دۇنيەنىڭ قاقپاسى ەكەنىن ايگىلەگەندەي كورمە رەسپۋبليكا كۇنى مەن تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ 10-مەرەيتويلىق سامميتىنە وراي ۇلتتىق مۋزەيدە ءوتتى. مۇندا قازاق حاندىعىنىڭ عانا ەمەس, ۇلى تۇران, تۇركى ەلدەرى ورتالىعىنىڭ تامىرلى تاريحىنان سىر شەرتەتىن جادىگەرلەر كىمدى بولسىن بەيجاي قالدىرا قويماس.
ادەبيەت • 19 قازان, 2023
كوكتەمدە قار سۋى قايتا, جىلقىنىڭ جونى كۇنگە ءبىر قىزىپ, ءتىسىن كوككە ەندى قاداي بەرگەندە جەلقۇرساق ايعىر مىنگەندەر جاقسى بىلەدى. جانۋار جاي تۇرعاندا قالاي بيلەپ, ءبىر قىرىنداپ جۇرەتىنىن. باسىن قاقشيتا قۇلاعىن تىگىپ العان بەستى ايعىر جۇرمەي-اق ءتورت اياعىنان بيلەپ بارا جاتادى. ونىڭ شوق باسقانداي الشىسىنان تۇسكەن, ءتۇسىپ وتىرعان اياق الىسىنان ارىنىن سەزەرگە كەرەك. مىنگەن بويدا تۋلاپ الا جونەلگەن شۋ اساۋ تاي-قۇناننىڭ ءارى-بەرى تارتقانى جاي دەلبەڭباي بولىپ قالادى. مەيلى, شۋ اساۋ بولسا دا. ال كىسىنەسە دەمى وكپە-باۋىرىن, جۇرەگىمەن قوسا سىرتقا اتىپ جىبەرەردەي الگى بەستى ايعىردىڭ ورنىنان قوزعالىپ كەتكەنىنىڭ ءوزى جەر تەڭسەلىپ كەتكەندەي اسەر ەتەدى. ونى ۇستاپ, تىزگىندەپ وتىرۋدا وڭاي ەمەس. تۋرا سول سياقتى اسەردى شىعارما وقىعاندا دا بايقاۋعا بولادى. الىپتاردىڭ كەسەك تۋىندىلارى وقي باستاعاندا ءتورت اياعىن تەڭ باسقان تارلانداي ارنالانىپ, جانىڭدى ۇلى باستاۋلارعا الا جونەلەدى. تاۋ تەڭسەلىپ كەتكەندەي, جەر قوزعالىپ, جازىق اعىپ, قۇم كوشىپ بارا جاتقانداي. جازدىگۇنى كوز ۇشىنداعى تاۋلاردى ساعىم كوتەرىپ اكەتكەندەي, تۇرا-تۇرا زەرىككەن دۇنيە ءبىر ساتتە قوزعالا بارادى. سولاردىڭ اراسىنان ارنا تاۋىپ عۇمىرلار كوشەدى. داۋىرلەر قۇلاعىن قىلتيتىپ, عاسىرلاردىڭ جۇگى سىز بەرەدى.
باسىلىم • 19 قازان, 2023
قاي ەلدىڭ بالالارى تاربيەلى, وقۋشىلارى زەرەك, جاستارى ءبىلىمدى, سول ەل وزباي قويمايتىنى دالەلدەنىپ بولعان. سوندىقتان دامىعان ەلدەر بىرىنشىدەن, بالاعا كوڭىل بولەدى. كيىمى ءبۇتىن, تاماعى توق دەگەن اڭگىمە جۇرمەيدى ەندىگى ۋاقىتتا. اۋەلگى ماسەلە – وقۋشىنىڭ رۋحاني قورەگى. سوندىقتان بالالار ادەبيەتىنىڭ ورنىن ايتىپ, ءتۇسىندىرىپ جاتۋدىڭ ءوزى ارتىق.
زەردە • 12 قازان, 2023
ءسوزدىڭ اسىلىن تەرىپ, تالعاپ جازاتىن تاكەن الىمقۇلوۆتىڭ شىعارمالارى ء«اۋ» دەگىزبەي قويمايدى. كولەمدىلەرىن ايتپاعاندا, شاعىن اڭگىمەلەرىنىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟ اسىرەسە «كوكپارى» قىزىق قوي. توقتىقتان ءىشى قىزباعان, تويىپ تا, توڭىپ تا سەكىرمەگەن تارباننىڭ قىلىعى كىمدى بولسىن قايران قالدىرادى. وقىرماندى سۇراقتىڭ استىنا الىپ, ويلاندىرادى.
تانىم • 11 قازان, 2023
الدىڭىزدان ءارتۇرلى نيەت كولبەڭدەيدى. جالت-جالت ەتىپ نەمەسە تۇنجىراپ, بولماسا ءبىر قالىپتا شىعا كەلگەن ەت پەن سۇيەكتىڭ قوسىندىسى عانا ەمەس, پەيىلدەر توبە كورسەتەدى. بولمىس پەن سانا, كوڭىل مەن جۇرەك يەلەرى. اقىلدى باستار, سەزىمتال جاندار, وركوكىرەك كەۋدەلەر اللانىڭ الدىنا بارعاندا بىردەي عوي, بىراق. قاي-قايسىسى بولسىن, قولدارىن جايىپ ءمىناجات ەتەدى. جۇرەگى مەن كوڭىلىن جايىپ قۇلشىلىق ەتە مە؟ ماسەلە سوندا سياقتى. سانا-سەزىمى مەن كوكىرەگى قالاي ءامىر ەتسە, سونى قولىمەن ىستەيدى. دەمەك, قول... ايالى الاقان بولىپ ماڭدايىڭنان سيپاعان دا, ءوز جانىڭداي اياۋلىلاردىڭ جاعاسىندا كەتكەن دە, سويتە تۇرا تاڭىرىنە جالبارىنعاندا جايىلعان دا وسى قولدار ەمەس پە؟
