سانجار كەرىمباي مەن ادىلبەك نəبي بىرلەسە جازىپ, «وتباسى حرەستوماتياسى» باسپاسىنان شىققان كىتاپ لەنتاسىن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى قازىبەك يسا, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ارحيۆ, قۇجاتتاما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتى كىتاپ ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى الماز مىرزاحمەت, پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسى باسقارۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى زۇلپىھار عايىپوۆ, «قازاقستان ءماسليحاتتارى دەپۋتاتتارىنىڭ بىرلەستىگى» رقب توراعاسى تولەۋبەك مۇقاشەۆ, ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا ديرەكتورى عازيزا قۇدايبەرگەن, قايراتكەردىڭ شاكىرتتەرى, قازكسر ەڭبەك سىڭىرگەن ارتىستەرى مۇحتارحان ماناپ ۇلى مەن تويعان ءىزىم جانە ءبىرتۋار تۇلعانىڭ بالاسى نيەتجان وزبەكالى ۇلى قيىپ, ءسوز سويلەدى. جيىندى بەلگىلى جۋرناليست زەيىن الىپبەك جۇرگىزدى.
كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىنە حالىق كوپ جينالدى. ينە شانشارلىق ورىن جوق دەسە بولعانداي. تۇلعاعا دەگەن حالىقتىڭ ىقىلاسى دەستى ءسوز سويلەگەندەر. «وسى كىتاپپەن وزبەكالىنىڭ جاڭا ءداۋىرى باستالدى. ادىلەتتى قازاقستاننىڭ باس قاھارمانى رەتىندە وسىنداي تۇلعالار سانالۋى كەرەك. وزاعاڭ كەڭەس بيلىگىنىڭ قىلىشىنان قان تامىپ تۇرعان 1988 جىلى شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى, احمەت بايتۇرسىن ۇلى, ماعجان جۇماباەۆ, مىرجاقىپ دۋلات ۇلى, جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى سىندى الاش ارىستارىن اقتاۋدىڭ باسىندا تۇردى. ول قانداي كۇرەسپەن, قانداي ايقاسپەن كەلگەنىن بىلە بەرمەيمىز. تاۋەلسىزدىك العانىمىزعا ءبىرتالاي جىل وتسە دە, سول ايقاس ءالى جالعاسىپ كەلەدى. ال ول زامانداعى ايقاستى ەلەستەتۋدىڭ ءوزى قيىن. سوندىقتان وزبەكالى ەسىمى قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن قالاسىندا سالتانات قۇرۋعا ءتيىس», دەدى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, اقىن قازىبەك يسا.
«زەرتتەۋشىلەر ونەر تۋىندىسىن گوريزونتال جانە ۆەرتيكال ۇعىمدارىمەن تالداپ جاتادى. بۇل ۇعىمداردى ونەر جانە قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ اتقارعان ىستەرىن سارالاعاندا دا پايدالانۋعا بولادى. گوريزونتال تۇلعالار كوكجيەكتى كەڭەيتكەن, كولدەي كوسىلىپ, دارياداي جايىلعان مۇراسى بار, ياعني ءوز زامانىمەن, ۋاقىت اعىسىمەن بىرگە ىرگەلى جۇمىستار جاساعان تۇلعالار. ال ۆەرتيكال تۇلعالار زامان قاباتتارى مەن كەڭىستىكتەرىن بايتەرەكتەي تىك ءوسىپ, بۇزىپ جارىپ, بيىكتەتىپ تاستاعاندار. قازاقتىڭ ماڭدايىنا بىتكەن وزبەكالى جانىبەك سونداي تۇلعا. تاعدىرلى كەزدە تاريحي شەشىمدەردى قابىلداپ, رۋحانيات تامىرىن ءدوپ باسقان بىرەگەي تۇلعانىڭ ەرەن ەڭبەگى ونەر ادامدارىنا عانا ەمەس, ءار مەملەكەتتىك قىزمەتكەرگە ۇلگى-ونەگە. مەن وسىنداعى جۇرتشىلىققا مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا عالىمقىزىنىڭ قۇتتىقتاۋىن جەتكىزگىم كەلەدى. وسىنداي قۇندى ەڭبەكتىڭ شىعۋىنا سەبەپكەر تۇلعالارعا, «وتباسى حرەستوماتياسى» باسپاسىنا, اۆتورلارعا مىڭ العىس», دەدى مينيسترلىكتىڭ ارحيۆ, قۇجاتتاما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتى كىتاپ ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى الماز مىرزاحمەت.
سونىمەن قاتار سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆ, تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى بەيسەن تاجىباەۆ, تۇركىستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى نۇرالى ابىشەۆ, وتىرار اۋدانى اكىمى ساكەن سۇلتانحانوۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتتارى وقىلدى. استانا قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەسەت بايكەن ءسوز الىپ, قالا باسشىسى جەڭىس قاسىمبەكتىڭ قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى.
جيىن بارىسىندا وزبەكالىنىڭ ەلدەن كەلگەن اعايىنى كەرىمقۇل پىرىمقۇل ۇلى كىتاپ اۆتورلارى سانجار كەرىمباي مەن ادىلبەك نəبيگە شاپان جاۋىپ, مەرەيىن اسىردى.
قايراتكەردىڭ كوزىن كورگەن زامانداسى, «قازاقستان ءماسليحاتتارى دەپۋتاتتارىنىڭ بىرلەستىگى» رقب توراعاسى تولەۋبەك مۇقاشەۆ سوزىندە اۆتورلار تاراپىنان تاماشا جۇمىس جاسالعانىن ايرىقشا اتادى.
«ايتۋلى تۇلعا تۋرالى ەستەلىكتەر مەن وقيعالار, مəدەنيەت سالاسىنداعى ءىس-قيمىلى تەرەڭ زەردەلەنگەن. مەملەكەت قۇرۋ مەن ۇلتتىق يدەولوگيا جاساۋداعى ءرولى دە كەڭىنەن تالدانىپ, ادامي بولمىسىنا ەكزيستەنتسيالىق تالداۋ جاسالعان. ءبىز بىلگەن وزاعاڭ دا وسى كىتاپتا سيپاتتالعانداي قايراتتى دا ىسكەر جان بولاتىن. جاي ىسكەر ەمەس, رۋحاني ىسكەر باسشىلار قاتارىنان ەدى», دەدى ول.
سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىندا: «وزبەكالى اعامىز قاي قىزمەتتە جۇرسە دە ۇلتىمىزدىڭ تاريحىن, ءتولتۋما مادەنيەتىن, سالت-ءداستۇرىن, ءتىلىن جاڭعىرتۋعا جانە قورعاۋعا زور ەڭبەك ءسىڭىردى. الاش رۋحى قالىقتاعان تورعاي ءوڭىرىن قايتا تۇلەتۋگە كۇش سالدى. الاش ارىستارىن اقتاۋ ىسىنە تىكەلەي ارالاستى. كونە جادىگەرلەرىمىزدى جيناقتاۋ ارقىلى ۇلتىمىزدىڭ مادەني الەۋەتىن جارقىراتا كورسەتۋگە سۇبەلى ۇلەس قوستى. كىتاپ مەملەكەت قايراتكەرىنىڭ وسى اتالعان جانە وزگە دە ەڭبەكتەرىن جان-جاقتى زەردەلەۋ ارقىلى وزبەكالى جانىبەكتىڭ ازاماتتىق, ساياسي تۇلعاسىن جاقسى اشا بىلگەن. بۇل جيناق جالپى وقىرمان, ونىڭ ىشىندە وسكەلەڭ ۇرپاق ءۇشىن ۇلگىلى باعدار بولادى دەپ سەنەمىز», دەلىنگەن.
«اكەمىزدىڭ ەلگە سىڭىرگەن ەڭبەگى باسپا ارقىلى قايتا جاڭعىرىپ جاتقانى وتباسىمىزدى قاناتتاندىردى. وسىنشاما كوز مايىن تاۋىسا ىزدەنىپ ەڭبەك ەتكەن اۆتورلارعا العىستان باسقا ايتارىمىز جوق. ءوز ءداۋىرىنىڭ ۇلت ءۇشىن كۇرەسىنىڭ جارقىن سيمۆولى بولعان اكەم جاڭا زاماننىڭ دا يدەولوگيالىق, تالىمدىك قاجەتتىلىگىنە جاراعالى تۇر», دەدى نيەتجان وزبەكالى ۇلى.
قازاق تاريحى مەن مادەنيەتىن جاڭعىرتۋعا, ۇلتتىڭ باي مۇراسىن كەلەشەك ۇرپاققا جەتكىزۋگە وراسان ەڭبەك سىڭىرگەن مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى قازاق ءتىلىن دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ مەملەكەتتىك تۇجىرىمداماسىن جاساۋعا قاتىستى. ەلدەگى كوپتەگەن مۋزەي مەن تەاتر, مادەنيەت ورىندارىن اشقانى ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە.
اۆتورلار اتىراۋ, قوستاناي, ارقالىق, استانا, سەمەي, شىمكەنت, پاۆلودارعا ەكسپەديتسيا جاساپ, قايراتكەردىڭ كوزىن كورگەن, ونىمەن قىزمەتتەس بولعان كىسىلەرمەن سۇحباتتاسقانىن ايتتى. بۇرىن بەيمالىم بولىپ كەلگەن ەستەلىكتەر ارقىلى تۇلعانى سان قىرىنان تانىتقانى بايقالادى. ماسەلەن, تورعاي وبلىسىنىڭ قالاي اشىلعانى, ونىڭ كەيىن قانداي ساياسي سەبەپپەن جابىلعانى تۋرالى ناقتى دەرەكتەردى العا تارتتى. كىتاپ وزبەكالىدەي تۇلعا ومىرىنە توقتالۋ ارقىلى كەڭەستىك كەزەڭدەگى قازاق حالقىنىڭ ەلدىك ساناسى مەن بوستاندىققا ۇمتىلىستارى تۋرالى جاڭا كوزقاراس قالىپتاستىراتىنىن باسا ايتقان ءجون.
جيىن سوڭىندا سانجار كەرىمباي مەن ادىلبەك نəبي وسى باعىتتا مادەني-تانىمدىق جوبالارىن جالعاستىراتىنىن حابارلادى.
